Σάββατο, 5 Οκτωβρίου 2019

Πώς γράφω περίληψη;

Για τα βήματα που ακολουθούμε για να γράψουμε μια καλή περίληψη κειμένου, πατήστε εδώ. Ο αριθμός των λέξεων και η  βαθμολόγηση διαφοροποιείται στα ΕΠΑΛ, ωστόσο η τεχνική είναι η ίδια. Δεν ξεχνάμε ωστόσο ότι το πιο σημαντικό είναι η συνεχής εξάσκηση.

ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ -ΠΑΘΗΤΙΚΗ ΣΥΝΤΑΞΗ: ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ

Για τη μετατροπή της ενεργητικής σε παθητική φωνή και της παθητικής σε ενεργητική συμβουλευθείτε τη θεωρία και εμπεδώστε την με τις ανάλογες ασκήσεις, εδώ.

Πέμπτη, 3 Οκτωβρίου 2019

ΤΑ ΣΗΜΕΙΑ ΣΤΙΞΗΣ (ΓΛΩΣΣΑ Γ'ΕΠΑΛ)

Η στίξη – Τα σημεία στίξης
Με τη στίξη δηλώνονται στον γραπτό λόγο –όχι με μεγάλη ακρίβεια– ορισμένα υπερτμηματικά στοιχεία. Η στίξη δηλώνεται στη γραφή με τα σημεία στίξης, που είναι τα εξής: η τελεία ( . ), η άνω τελεία ( · ), το κόμμα ( , ), το ερωτηματικό ( ; ), το θαυμαστικό ( ! ), η διπλή τελεία ( : ), η παρένθεση ( ( ) ), τα αποσιωπητικά( ... ), η παύλα ( – ), η διπλή παύλα ( – – ), τα εισαγωγικά ( « » ) και το ενωτικό ( - ).
Η τελεία ( . ) σημειώνεται:
α)   Στο τέλος μιας φράσης που έχει ένα ολοκληρωμένο νόημα. Δηλώνεται στον αναγνώστη ότι στο σημείο αυτό θα πρέπει να σταματήσει λίγο η ανάγνωση, π.χ. Χτύπησε το τηλέφωνο. Κανένας δεν το άκουσε.

ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ:


Ύστερα από τελεία αρχίζουμε με κεφαλαίο.

β)   Στις συντομογραφίες, π.χ. Η κ. Κλαδάκη παρουσίασε το έργο της. Η απόσταση που διένυσα δεν είναι πάνω από 100 μ.
γ)   Στους αριθμούς που αποτελούνται από περισσότερα από τρία ψηφία για να χωρίσει τα εκατομμύρια από τις χιλιάδες και τις εκατοντάδες, π.χ. Στις εκλογές συμμετείχαν 7.342.156 ψηφοφόροι.
δ)   Για να χωριστεί η ώρα από τα λεπτά, π.χ. Το μάθημα αρχίζει στις 09.15΄.
Η άνω τελεία ( · ) σημειώνεται:
στο τέλος μιας φράσης, όταν αυτή ακολουθείται από μια άλλη φράση που έχει στενή νοηματική συνάφεια με την προηγούμενη (π.χ. όταν λειτουργεί ως επεξήγησή της). Δηλώνεται στον αναγνώστη ότι στο σημείο αυτό θα πρέπει να σταματήσει η ανάγνωση λιγότερο από ό,τι στην τελεία και περισσότερο από ό,τι στο κόμμα, π.χ. Η έκπληξή του δεν ήταν μεγάλη· περίμενε τον ερχομό της.
Το κόμμα ( , ) σημειώνεται:
μετά από λέξεις, προτάσεις και φράσεις. Δηλώνεται στον αναγνώστη ότι στο σημείο αυτό θα πρέπει να σταματήσει η ανάγνωση λιγότερο από ό,τι στην άνω τελεία, π.χ. Tο κόμμα χωρίζει λέξεις, προτάσεις, φράσεις. Πιο συγκεκριμένα:
α)   Ανάμεσα σε λέξεις και προτάσεις που έχουν την ίδια συντακτική λειτουργία και δε συνδέονται μεταξύ τους, π.χ. Η Ειρήνη πήρε μαζί της τα σεντόνια, τα μαξιλάρια, τις κουρτίνες και τις κουβέρτες.
β)   Στην κλητική πτώση, π.χ. Ανέβασες, Λευτέρη, το κουτί στον πρώτο όροφο;
γ)   Στις δευτερεύουσες προτάσεις, για να χωριστούν από τις κύριες, π.χ. Η Ανδρομάχη χάρηκε, γιατί πήρε καλό βαθμό στο διαγώνισμα. Δε σημειώνεται κόμμα στις ειδικές, βουλητικές, πλάγιες ερωτηματικές και ενδοιαστικές δευτερεύουσες προτάσεις, όταν έχουν θέση αντικειμένου ή υποκειμένου στο ρήμα της κύριας πρότασης, π.χ. Υποστηρίζει με επιμονή ότι απάντησε σε όλες τις ερωτήσεις. Επίσης δε σημειώνεται κόμμα πριν από τις περιοριστικές (ήπροσδιοριστικές) αναφορικές προτάσεις, που εισάγονται συνήθως με το που, καθώς και πριν από τις ελεύθερες αναφορικές προτάσεις που έχουν θέση υποκειμένου, αντικειμένου, κατηγορουμένου ή εκφράζουν κάποια επιρρηματική σχέση, π.χ. Αυτά που είπε προχθές δεν τα ξαναλέειΟ Γιάννης πίστεψε όσα του είπα (βλ. στο 3ο κεφάλαιο, ενότητα 5.2, γ). Τέλος δε σημειώνεται κόμμα και πριν από τις τελικές προτάσεις, όταν το νόημά τους συνδέεται στενά με το νόημα της κύριας πρότασης, π.χ. Έτρεξε για να τον προλάβει.
δ) Στις παρενθετικές φράσεις, όταν έχουν τη θέση παράθεσης ή επεξήγησης, π.χ. O νομάρχης μας, ο κ. Γεωργίου, επισκέφθηκε το σχολείο μας. Το έργο του Σεφέρη, κυρίως το δοκιμιακό, αποτελεί παρακαταθήκη για τους νεότερους.
Οι παραπάνω κανόνες αποτελούν τις βασικές αρχές για τη χρήση του κόμματος. Στην πράξη το κόμμα χρησιμοποιείται όπου ο συντάκτης του κειμένου θέλει να δείξει μια μικρή παύση στον λόγο.Στη λογοτεχνία η χρήση του κόμματος παρουσιάζει πολύ μεγάλη ποικιλία.
Το ερωτηματικό ( ; ) σημειώνεται:
στο τέλος μιας ερωτηματικής φράσης, π.χ. Πώς περνάτε στο βουνό;
Το θαυμαστικό ( ! ) σημειώνεται:
μετά από τα επιφωνήματα και μετά από φράσεις που εκφράζουν θαυμασμό, έκπληξη και έντονο ευχάριστο ή δυσάρεστο συναίσθημα, π.χ. Αχ! Έγινε η αυλή πολύ ωραία. Τι πλημμύρα κι αυτή! Συχνά, στον δημοσιογραφικό λόγο σημειώνεται ένα θαυμαστικό μέσα σε παρένθεση (!), όταν δηλώνεται θαυμασμός ή έκπληξη για τα λεγόμενα ή γραφόμενα ενός τρίτου προσώπου, π.χ. Ο υπουργός Γεωργίας υποσχέθηκε στους αγρότες παραγραφή όλων των δανείων (!).

ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ:


Ύστερα από ερωτηματικό ή θαυμαστικό αρχίζουμε με κεφαλαίο γράμμα, εκτός αν η φράση συνεχίζεται, π.χ. Τι κρίμα! Η Στέλλα έφυγε, αλλά Πού πήγες; με ρώτησε με αυστηρό ύφος. Αχ! έκανε με ανακούφιση.
Η διπλή τελεία ( : ) σημειώνεται:
α)   Μπροστά από ένα παράθεμα που περιέχει τα λόγια κάποιου, όπως ακριβώς τα είπε. Σε αυτήν την περίπτωση το παράθεμα κλείνεται σε εισαγωγικά, π.χ. Μπήκε με ταχύτητα στην αίθουσα και φώναξε«Θα πάμε εκδρομή».
β)   Μπροστά από όρους που απαριθμούνται ή επεξηγούν τα προηγούμενα ή είναι αποτέλεσμα των προηγουμένων, π.χ. Οι νομοί της δυτικής Μακεδονίας είναι τέσσερις, οι εξής: των Γρεβενών, της Καστοριάς, της Κοζάνης και της Φλώρινας.
γ)   Στο τέλος φράσης που προαναγγέλλει γνωμικό ή παροιμία, π.χ. Να έχεις πάντα στο μυαλό σου την παροιμία: κάνε το καλό και ρίξ' το στο γιαλό.
Η παρένθεση ( ( ) ) σημειώνεται:
για να περιλάβει μια λέξη ή μια φράση που επεξηγεί ή συμπληρώνει τα προηγούμενα και η οποία θα μπορούσε να παραλειφθεί χωρίς να αλλάξει το συνολικό νόημα της περιόδου, π.χ. Οι θεωρητικές επιστήμες (Φιλοσοφία, Θεολογία, Νομική κ.ά.) αντιδιαστέλλονται προς τις θετικές.
Τα αποσιωπητικά ( … ) σημειώνονται:
για να δηλωθεί παράλειψη λόγου είτε γιατί μπορεί να εννοηθεί εύκολα από τον αναγνώστη είτε γιατί ο γράφων βρίσκεται σε αμηχανία, π.χ. Είχα στην τρίτη τάξη έναν δάσκαλο που συνεχώς επαναλάμβανε την παροιμία: άνθρωπος αγράμματος … Χρησιμοποιούνται επίσης, μέσα σε αγκύλες ( […] ), όταν παραλείπεται μέρος, πολύ ή λίγο, ενός κειμένου άλλου συγγραφέα ή πηγής που παρατίθεται σε εισαγωγικά. Οι σημειούμενες τελείες είναι πάντα τρεις.
Η παύλα ( – ) σημειώνεται:
στον διάλογο για να φανεί η αλλαγή προσώπου, π.χ. – Μη με τρομάζεις με τα λόγια σου. – Δε θέλω να τρομάξεις. Θέλω να σκεφτείς.
Η διπλή παύλα ( – – ) σημειώνεται:
για να δηλωθεί ότι η λέξη ή η φράση που βρίσκεται ανάμεσα στις παύλες έχει παρενθετικό νόημα και πρέπει να διαβαστεί σε χαμηλότερο τόνο, π.χ. Ο μαύρος χρυσός –το πετρέλαιο– ακριβαίνει συνεχώς.
Τα εισαγωγικά ( « » ) σημειώνονται:
α)   Στην αρχή και στο τέλος ενός παραθέματος, στο οποίο περιέχονται τα λόγια κάποιου, όπως ακριβώς τα διατύπωσε, π.χ. Ο πατέρας του τού είπε κοφτά: «Δύναμή σου είναι το μυαλό σου. Κοίταξε να το εκμεταλλευτείς».
β)   Σε ειδικούς όρους και επωνυμίες, π.χ. Το αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος» είναι από τα μεγαλύτερα της Ευρώπης.
γ)   Σε ειδική ή μεταφορική χρήση ορισμένων λέξεων ή φράσεων, π.χ. Η φουρτούνα όλο και θέριευε και οι επιβάτες του οχηματαγωγού έμεναν «ήσυχοι» στις θέσεις τους (δηλ. ανήσυχοι).
Το ενωτικό (-) σημειώνεται:
α)  Στο τέλος της σειράς, όταν δε χωράει ολόκληρη η λέξη και πρέπει ένα μέρος της να το βάλουμε στην επόμενη σειρά, π.χ. χα-ρά.
β)   Ύστερα από τις λέξεις Αγια-, Αϊ-, γερο-, γρια-, θεια-, κυρα-, μαστρο-, μπαρμπα-, παπα-, που πηγαίνουν μαζί με κύριο όνομα, π.χ. Αγια-Σοφιά, ο παπα-Κώστας.
γ)   Ανάμεσα σε δύο λέξεις, όταν πρόκειται για διπλά ονόματα ή επώνυμα ή –συνήθως– παραθετικές σύνθετες λέξεις, π.χ. Άννα-Μαρία, νόμος-πλαίσιο, αλλά και νόμος πλαίσιο.

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΑ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΑ ΓΛΩΣΣΑ Γ' ΕΠΑΛ

Για να εμπλουτίσετε τις γνώσεις σας στα θέματα που διαπραγματευόμαστε αλλά και για επιπλέον γλωσσικές ασκήσεις, μπορείτε να συμβουλεύεστε τα παρακάτω εγχειρίδια:
Θεματικοί κύκλοι
Γλωσσικές Ασκήσεις

Δευτέρα, 30 Σεπτεμβρίου 2019

"Ο Σκλάβος" (Δημοτικό Τραγούδι, παραλογή) (Β'ΕΠΑΛ)

Παραλογή
Οι παραλογές αποτελούν μια ιδιαίτερη κατηγορία δημοτικών τραγουδιών. Έχουν όλα τα γνωρίσματα που διακρίνουν γενικά τη δημοτική ποίηση. Παράλληλα, όμως, παρουσιάζουν και ορισμένα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, με τα οποία ξεχωρίζουν από τις άλλες κατηγορίες δημοτικών τραγουδιών. Συγκεκριμένα, οι παραλογές, ως ιδιαίτερη κατηγορία δημοτικών τραγουδιών, παρουσιάζουν τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:
  • α) είναι συνήθως πολύστιχα ποιήματα με αφηγηματικό και επικολυρικό χαρακτήρα. Από την άποψη αυτή, πλησιάζουν κάπως και συγγενεύουν με τα ακριτικά τραγούδια. Ορισμένες μάλιστα φορές, δεν είναι και τόσο ευδιάκριτα τα όρια μεταξύ των παραλογών και των ακριτικών τραγουδιών.
  • β) ως αφηγηματικά τραγούδια αναπτύσσουν ένα μύθο (=μια υπόθεση, μια ιστορία) που εξελίσσεται σταδιακά και έχει όλα τα γνωρίσματα και τα στοιχεία της αφηγηματικής ποιητικής γραφής: αρχή και δέση του μύθου, σταδιακή εξέλιξη και κορύφωση και, τέλος, λύση
  • γ) αντλούν το περιεχόμενό τους από αρχαίους ελληνικούς μύθους, από νεότερες παραδόσεις, από διάφορα δραματικού χαρακτήρα κοινωνικά περιστατικά, από την ιστορική μνήμη, ή έχουν υπόθεση εντελώς πλαστή
  • δ) παρουσιάζουν έντονα παραμυθιακά και εξωλογικά στοιχεία, δηλαδή στοιχεία που η λογική μας δεν τα δέχεται ως πραγματικά και φυσικά
  • ε) παρουσιάζουν το χαρακτηριστικό της αφηγηματικής πυκνότητας στην πλοκή του μύθου, με αποτέλεσμα να διακρίνονται από έναν γρήγορο και γοργό ρυθμό στην όλη ροή και εξέλιξη του μύθου
  • στ) διαφέρουν ριζικά από άλλα αφηγηματικά τραγούδια, γιατί η υπόθεσή τους παρουσιάζει στοιχεία έντονης δραματικότητας.
 Όλα αυτά τα στοιχεία και τα χαρακτηριστικά μπορεί κανείς εύκολα να τα διαπιστώσει και να τα επισημάνει στις δύο καλύτερες παραλογές: «Του Νεκρού αδελφού» και «Του γεφυριού της Άρτας». Στην πρώτη λ.χ. από αυτές τις δύο παραλογές μπορούμε εύκολα να διαπιστώσουμε: τον εμφανή αφηγηματικό χαρακτήρα του τραγουδιού· την ύπαρξη ενός μύθου, μιας δηλαδή υπόθεσης, με εμφανή τα στοιχεία της δέσης, της σταδιακής κορύφωσης και της λύσης· την υπόθεση που είναι πλαστή αλλά απηχεί και συγκεκριμένες κοινωνικές καταστάσεις· τα υπάρχοντα στο μύθο εξωλογικά στοιχεία (π.χ. η έγερση του νεκρού Κωνσταντή από το μνήμα)· την έντονη δραματικότητα που κορυφώνεται στους καταληκτικούς στίχους της παραλογής.


1η Ενότητα: "ΤΗ ΓΛΩΣΣΑ μου έδωσαν ελληνική" (Β' ΕΠΑΛ)

Περιηγηθείτε  στις παρακάτω ιστοσελίδες και διαβάστε:


Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΞΕΝΩΝ ΛΕΞΕΩΝ

  • αβαντάζ: πλεονέκτημα
  • αξεσουάρ: εξάρτημα
  • αντένα: κεραία
  • ασανσέρ: ανελκυστήρας 
  • ατζέντα: σημειωματάριο
  • ατζέντης: πράκτορας
  • γκαζόν: πρασινάδα
  • γκάλοπ: δημοσκόπηση
  • γκολκίπερ: τερματοφύλακας
  • γκρουπ: ομάδα
  • έξτρα: επιπλέον
  • καμέραμαν: εικονολήπτης
  • καριέρα: σταδιοδρομία
  • κλαμπ: λέσχη
  • κλισέ: τυποποιημένη έκφραση
  • κολεξιόν: συλλογή
  • κομπιούτερ: ηλεκτρονικός υπολογιστής
  • κομπλιμέντο: φιλοφρόνηση
  • κομφόρ: άνεση
  • κοντέρ: χιλιομετρητής
  • κοπιράιτ: πνευματική ιδιοκτησία
  • λάιτ: ελαφρύς
  • λίστα: κατάλογος
  • λόμπι: ομάδα πίεσης
  • μάνατζμεντ: διοίκηση επιχειρήσεων
  • μάξιμουμ: ανώτατο όριο
  • μάρκετινγκ: σύνολο επιχειρησιακών ενεργειών
  • μασάζ: μάλαξη
  • μενού: κατάλογος
  • μετρό: υπόγειος σιδηρόδρομος
  • μίνιμουμ: κατώτατο όριο
  • μιούζικαλ: μουσική κωμωδία
  • μιξάζ: μίξη (εικόνας -ήχου)
  • μπάρμπεκιου: ψησταριά
  • μπάτζετ: προϋπολογισμός
  • μπετόν: σκυρόδεμα 
  • μπετόν αρμέ: σιδηροπαγές σκυρόδεμα
  • μπουρμπουάρ: φιλοδώρημα
  • μπρίφινγκ: συνέντευξη  τύπου
  • νόου χάου: τεχνογνωσία
  • νορμάλ: φυσιολογικός
  • ντεκόρ: διάκοσμος
  • ντεμπούτο:πρώτη εμφάνιση
  • ντοσιέ:φάκελος 
  • ορίτζιναλ: αυθεντικός
  • οκέι: εντάξει
  • πάρκινγκ: στάθμευση
  • παρντόν: συγγνώμη
  • πατέντα: ευρεσιτεχνία
  • πιάτσα: πλατεία
  • πλαζ: παραλία
  • πλαφόν: όριο
  • πόστο: θέση
  • πρεμιέρα:πρώτη περίπτωση
  • πρες κόνφερανς: συνέντευξη τύπου
  • πρες ρουμ: αίθουσα τύπου
  • πρεστίζ: γόητρο, κύρος
  • προτσές: εξελικτική διαδικασία 
  • σιέστα: μεσημεριανός ύπνος
  • σουβενίρ: αναμνηστικό
  • ρεβάνς: επαναληπτικός αγώνας
  • ρεκλάμα: διαφήμιση
  • ρέκορντμαν: πρωταθλητής
  • ρετρό: παλιομοδίτικο
  • ρεπορτάζ: δημοσιογραφική έρευνα
  • ρεπόρτερ :δημοσιογράφος
  • ρεσεψιόν :υποδοχή (πελατών)
  • ρεστοράν: εστατόριο
  • ρέφερι: διαιτητής
  • ρεφρέν: επωδός
  • ριλάξ: χαλάρωση
  • ριλαξάρω: χαλαρώνω
  • σαμποτέρ: δολιοφθορέας
  • σασπένς: αγωνία
  • σεκιούριτι: ιδιωτική ασφάλεια
  • σέρβις: εξυπηρέτηση 
  • σινεμά: κινηματογράφος
  • σίριαλ: σειρά (τηλεοπτική)
  • σίριαλ κίλερ: κατά συρροήν δολοφόνος 
  • σκόντο: έκπτωση
  • καμουφλάζ: παραλλαγή, απόκρυψη
  • σαμποτάζ: δολιοφθορά
  • σλίπινγκ μπαγκ: υπνόσακος
  • σοκ: συγκλονισμός
  • σούπερ:ανώτερος
  • σπέσιαλ: ειδικός
  • σπικάζ: εκφώνηση
  • σπίκερ: εκφωνητής
  • σπορ: άθλημα
  • στάνταρ: σταθερός, σίγουρος
  • στρες: άγχος
  • ταλέντο: φυσικό χάρισμα
  • τανκ: τεθωρακισμένο
  • τάνκερ: πετρελαιοφόρο
  • τέμπο: χρόνος
  • τιμ: ομάδα
  • τρικ: τέχνασμα (οπτική απάτη)
  • φεστιβάλ: γιορτή
  • φουλάρω: γεμίζω πλήρως
  • φλας -μπακ :αναδρομή στο παρελθόν
  • χάπι εντ: ευτυχισμένο τέλος
  • χόμπι: ερασιτεχνική ενασχόληση

Παρασκευή, 20 Σεπτεμβρίου 2019

ΟΙ ΣΥΝΔΕΤΙΚΕΣ-ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΕΣ ΛΕΞΕΙΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ

Προκειμένου να επιτευχθεί η συνοχή ενός κειμένου είναι απαραίτητη η χρήση των συνδετικών - διαρθρωτικών λέξεων και φράσεων. Στις εξετάσεις επίσης ζητείται η αναγνώριση της σημασίας αυτών των λέξεων.
Εκτός από τον παρακάτω πίνακα, μπορείτε να συμπληρώσετε τις γνώσεις σας επισκεπτόμενοι την ακόλουθη διεύθυνση: http://piotermilonas.blogspot.com/2013/10/blog-post_4.html

Συνδετικές - Διαρθρωτικές λέξεις

Αιτίαεπειδή, γιατί, διότι, εφόσον, γι’ αυτό, για το λόγο αυτό, μιας και, λόγω του ότι, εξαιτίας, χάρη σε, καθώς, απόρροια/απότοκο/αποτέλεσμα αυτού του πράγματος/γεγονότος είναι…, η επίπτωση είναι…, η αιτία/ο λόγος/η εξήγηση είναι
Αντίθεσηεξάλλου, εντούτοις, όμως, ωστόσο, ενώ, αν και, αντίθετα, ενάντια, αλλά, παρ΄ όλα αυτά, μολονότι, ειδάλλως, όχι μόνο…αλλά και, όχι μόνο δεν…αλλά, στον αντίποδα,
Έμφασηπράγματι, βέβαια, όντως, είναι αλήθεια ότι, αδιαμφισβήτητα, αξίζει να σημειωθεί/επισημανθεί…, ιδιαίτερα, αξιοσημείωτο είναι…, ιδιαίτερα σημαντικό είναι,
Επεξήγησηδηλαδή, ειδικά, ειδικότερα, αυτό σημαίνει, μια ερμηνεία είναι ότι, με άλλα λόγια, πιο συγκεκριμένα, για την ακρίβεια
Παράδειγμαπ.χ., λόγου χάρη, λ.χ., για παράδειγμα, όπως, καθώς
Πρόσθεση-Συμπλήρωσηεπίσης, επιπλέον, επιπρόσθετα, ακόμη, συμπληρωματικά, πέρα από αυτό
ΠροϋπόθεσηΑν, υπό τον όρο να, σε περίπτωση που, με την προϋπόθεση να,
Συμπέρασμαλοιπόν, επομένως, ώστε, άρα, έτσι, συνεπώς, κατά συνέπεια, συμπερασματικά, εν κατακλείδι, το αποτέλεσμα είναι, ανακεφαλαιώνοντας, χάρη σε αυτό, συνοψίζοντας, αποδεικνύεται ότι
Χρονική ακολουθίακαταρχάς (και όχι καταρχήν), αρχικά, μετά, ύστερα, αργότερα, πριν από, όταν, αφού, αφότου, από τότε που, προηγουμένως, ακολούθως, στη συνέχεια, κατόπιν, από τη στιγμή που, εν τω μεταξύ,

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΛΟΓΟΥ ΣΕ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ (ΑΡΘΡΟ, ΟΜΙΛΙΑ, ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ, ΕΠΙΣΤΟΛΗ)

Για τα βασικά στοιχεία παραγωγής λόγου σε επικοινωνιακό πλαίσιο, συμβουλευθείτε τις παρακάτω ιστοσελίδες:
https://blogs.sch.gr/mpapado/files/2015/01/plaisio1.pdf
https://www.slideshare.net/kotsiele/ss-53518781

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΤΜΗΜΑΤΑ Γ2, Γ4)

Κείμενα: 1) Εντγκάρ Μορέν, Μέσα στη Νύχτα του Αιώνα (σσ.14-17). Παράλληλα κείμενα (σσ.18-19).

Εργασίες (για τη Δευτέρα 23/9/2019. Οι μαθητές του Γ2 μπορούν να παραδώσουν τα τετράδιά τους για τη διόρθωση των εργασιών μετά το πέρας του μαθήματος. Οι μαθητές του Γ4 στο τέλος της εβδομάδας).
1. σ.17: Ανάγνωση- Κατανόηση του κειμένου: άσκηση 2.
2. Μελετήστε τη θεωρία και τις ασκήσεις για τη διάκριση "που", "πού", "πως", "πώς". Το ανάλογο υλικό θα το βρείτε παρακάτω στο ιστολόγιο.
3. Παραγωγή Λόγου: Τόσο στο κείμενο του Μορέν όσο και στα παράλληλα κείμενα τονίζονται κυρίως οι αρνητικές πλευρές του 20ου. αι. Γράψε ένα άρθρο 200-250 λέξεων για την τοπική εφημερίδα, στο οποίο θα παρουσιάζεις όσα σημαντικά, κατά τη γνώμη σου, πρόσφερε ο προηγούμενος αιώνας στον άνθρωπο και στον πολιτισμό.

Σημ.: Στο άρθρο δεν ξεχνάμε να βάλουμε τίτλο.

4. σ.18: Στο παράλληλο κείμενο εντοπίστε τη δομή της παραγράφου (θεματική περίοδος, σχόλια -λεπτομέρειες, κατακλείδα). Στο επόμενο μάθημα θα συζητήσουμε τους τρόπους ανάπτυξης παραγράφου.

Επιπλέον, για το Γ4, η παρακάτω άσκηση προσέγγισης της γλώσσας: σ. 75, άσκηση 2.

ΘΕΜΑΤΑ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΛ 2018, 2019

2018: https://www.minedu.gov.gr/publications/docs2018/EXETASEIS-2018/them_nea_epal_c_hmer_180607.pdf
2019: https://www.alfavita.gr/sites/default/files/2019-06/them_nea_ellin_epal_190606.pdf

Πέμπτη, 19 Σεπτεμβρίου 2019

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΠΑΛ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1. Ασκήσεις για τη διάκριση του "που", "πού" και του "πως", "πώς".
http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/askisis%20nea/pws-pws.htm
http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/askisis%20nea/pou-pws.htm

2. Θεωρία για τις παράγωγες και σύνθετες λέξεις:   http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/Theoria%20Nea/Paragogi-Sinthesi-NE.htm

3. Ασκήσεις στην παραγωγή και στη σύνθεση λέξεων:
http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/askisis%20nea/paragogi-sintheti.htm
http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/askisis%20nea/paragogi-sintheti2.htm

4. Θεωρία και ασκήσεις στα σημεία στίξης:
 http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/Theoria%20Nea/stixi-NE.htm

5. Θεωρία και ασκήσεις στη δομή και στους τρόπους ανάπτυξης παραγράφου:
http://e-keimena.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=80:-20-&catid=94:exercises&Itemid=41
https://latistor.blogspot.com/2014/06/blog-post_27.html
https://drive.google.com/file/d/1y5-bZbnrxlc2F5UAviKUSygwmYLMdoa_/view

ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΑ, ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΙ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ (ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ) ΙΣΤΟΡΙΑ (Α' ΤΑΞΗ ΕΠΑΛ)




Η εξέταση της νεοελληνικής γλώσσας στα ΕΠΑΛ (εγκύκλιος)

Συμβουλευθείτε την παρακάτω παρουσίαση και διαβάστε και την εγκύκλιο του Υπουργείου Παιδείας σε σχέση με την εξέταση της Νεοελληνικής Γλώσσας στα ΕΠΑΛ.
http://users.sch.gr/achrono/wordpress/wp-content/uploads/2017/10/EPAL-C.pdf


Συγκεκριμένα για την εξέταση στο μάθημα «Νέα Ελληνικά», η οποία διαρκεί τρεις (3) ώρες, δίνονται τους μαθητές/τριες δύο (2) κείμενα τα οποία ανταποκρίνονται στην αντιληπτική ικανότητά τους, σχετίζονται με θεματικό κύκλο οικείο από τη σχολική διδασκαλία και είναι δυνατόν να συνοδεύονται από εικόνες και άλλο οπτικοακουστικό υλικό. Το ένα κείμενο αναφέρεται στο γνωστικό αντικείμενο της Γλώσσας και είναι μη λογοτεχνικό, μη διδαγμένο (δημοσιογραφικό κείμενο ή επιστημονικό ή πληροφοριακό άρθρο, συνέντευξη, κριτική, ομιλία, επιστολή, επιφυλλίδα ή δοκίμιο), ενώ το άλλο αναφέρεται στο γνωστικό αντικείμενο της Λογοτεχνίας και είναι διδαγμένο ή αδίδακτο, ποιητικό ή πεζό, (διήγημα ή απόσπασμα από μυθιστόρημα ή θεατρικό έργο). Τα δύο κείμενα συνοδεύονται από σύντομο εισαγωγικό σημείωμα χωρίς ερμηνευτικά σχόλια.
Οι μαθητές/μαθήτριες καλούνται να απαντήσουν σε τρεις (3) δραστηριότητες που συνοδεύουν κάθε κείμενο, από τις οποίες:
α) οι δύο πρώτες αφορούν στην κατανόηση του κειμένου και στην προσέγγιση της γλώσσας του και βαθμολογούνται η καθεμιά με 15 μονάδες
β) η τρίτη αφορά στην παραγωγή γραπτού λόγου και βαθμολογείται με 20 μονάδες.


Συνολικά, οι δραστηριότητες κατανόησης και προσέγγισης της γλώσσας των δύο κειμένων βαθμολογούνται με 60 (4Χ15) μονάδες και οι δραστηριότητες παραγωγής λόγου με 40 (2Χ20) μονάδες. Οι δραστηριότητες που αφορούν στην κατανόηση του κειμένου και στην προσέγγιση της γλώσσας του και που είναι δυνατόν να περιλαμβάνουν υποερωτήματα οι μονάδες επιμερίζονται αναλόγως.

(ii) Στο γνωστικό αντικείμενο της Γλώσσας καλούνται οι μαθητές/τριες να απαντήσουν σε ερωτήματα που περιλαμβάνονται στις παρακάτω δραστηριότητες:
α) Με την πρώτη δραστηριότητα ελέγχεται η ικανότητα των μαθητών/τριών:
αα) να εντοπίζουν και να παρουσιάζουν κάποια από τα παρακάτω στοιχεία: τις πληροφορίες που περιέχονται στο κείμενο, τις βασικές ιδέες και τα επιχειρήματα του συγγραφέα, το πρόβλημα που θέτει, τις θέσεις που υποστηρίζει, τη σχέση του βασικού μηνύματος του κειμένου με τις περιστάσεις επικοινωνίας και τον σκοπό για τον οποίο γράφτηκε, καθώς και με τους τρόπους και τα μέσα πειθούς που αξιοποιούνται στο κείμενο (με ποικίλες ερωτήσεις ανοικτού και κλειστού τύπου)
ή/και
ββ) να αποδίδουν περιληπτικά και να πυκνώνουν το νόημα μέρους του κειμένου ή ολόκληρου του κειμένου, λαμβάνοντας υπόψη συγκεκριμένο επικοινωνιακό πλαίσιο.
β) Με τη δεύτερη δραστηριότητα, ελέγχεται η ικανότητα των μαθητών/τριών:
αα) είτε να αναγνωρίζουν τη βασική δομή του κειμένου ή τη δομή και τον τρόπο ανάπτυξης μιας παραγράφου
ββ) είτε να εντοπίζουν τις διαρθρωτικές λέξεις /φράσεις που βοηθούν στη συνοχή και νοηματική αλληλουχία του κειμένου
γγ) είτε να αποδίδουν με πλαγιότιτλους το νόημα των παραγράφων ή ενοτήτων του κειμένου
δδ) είτε να μετασχηματίζουν λέξεις ή φράσεις ή μέρη ή και ολόκληρο το κείμενο αλλάζοντας τη γραμματική μορφή, τη σύνταξη, το λεξιλόγιο (συνώνυμα ή συνώνυμες φράσεις, αντώνυμα, παράγωγα, σύνθετα κ.λπ.), τα σημεία στίξης, σύμφωνα με συγκεκριμένες περιστάσεις επικοινωνίας και να σχολιάζουν το επικοινωνιακό αποτέλεσμα
εε) είτε να ερμηνεύουν λέξεις-φράσεις του κειμένου με βάση τα κειμενικά συμφραζόμενα και το επικοινωνιακό πλαίσιο.
γ) Η τρίτη δραστηριότητα αφορά στην παραγωγή λόγου, με την οποία ζητείται από τους μαθητές/τριες να συντάξουν δικό τους κείμενο, ενταγμένο σε επικοινωνιακό πλαίσιο, στο οποίο κρίνουν ή σχολιάζουν σημεία του κειμένου ή αναπτύσσουν τεκμηριωμένα προσωπικές απόψεις, παίρνοντας αφορμή από το αρχικό κείμενο.

(iii) Στο γνωστικό αντικείμενο της Λογοτεχνίας καλούνται οι μαθητές/τριες να απαντήσουν σε ερωτήματα που περιλαμβάνονται στις παρακάτω δραστηριότητες:
α) Η πρώτη δραστηριότητα αφορά στην ανάγνωση – κατανόηση του κειμένου, με την οποία ελέγχεται η ικανότητα των μαθητών/τριών
αα) είτε να εντοπίζουν στο κείμενο πληροφορίες όπως πρόσωπα, χώρο, χρόνο, κοινωνικό πλαίσιο δράσης των προσώπων, τα γεγονότα/αίτια που κατευθύνουν τη δράση των αφηγηματικών ηρώων, τα βασικά θέματα, ιδέες, που απασχολούν τον/τη λογοτέχνη και τη στάση που υιοθετεί απέναντι σε αυτά/αυτές, τεκμηριώνοντας την άποψή τους με στοιχεία του κειμένου.

ββ) είτε να αναλύουν κάποιον από τους χαρακτήρες με βάση τα δεδομένα του κειμένου
γγ) είτε να επισημαίνουν τα σύμβολα, τις φωνές, τις σιωπές σε ένα ποιητικό ή θεατρικό κείμενο κ.λπ.

β) Η δεύτερη δραστηριότητα αφορά στην προσέγγιση της γλώσσας του κειμένου, με την οποία ελέγχεται η ικανότητα των μαθητών/τριών
αα) είτε να διακρίνουν «τι» λέει το κείμενο από το «πώς» το λέει το κείμενο και να αναγνωρίζουν τα βασικά σημεία οργάνωσης της αφηγηματικής πλοκής ή της ποιητικής γραφής
ββ) είτε να εντοπίζουν μέσα στο κείμενο συγκεκριμένους δείκτες (αφηγηματικούς τρόπους, αφηγηματικές τεχνικές, τα ρηματικά πρόσωπα κ.ά.)
γγ) είτε να εντοπίζουν εκφραστικά μέσα – τρόπους (μεταφορές, παρομοιώσεις, επαναλήψεις, αντιθέσεις, εικόνες κ.λπ.) και να ερμηνεύουν τη λειτουργία τους στο κείμενο.
γ) Η τρίτη δραστηριότητα αφορά σε ερμηνεία και παραγωγή λόγου, με την οποία προτείνεται στους μαθητές/τριες ένα θέμα αναγνωστικής ανταπόκρισης και ένα θέμα δημιουργικής γραφής και κάθε μαθητής/τρια επιλέγει ένα από τα δύο.
Στην πρώτη περίπτωση (θέμα αναγνωστικής ανταπόκρισης) ζητείται από τους μαθητές/τριες να αξιολογήσουν ιδέες, αξίες, στάσεις, συμπεριφορές που αναδεικνύονται στο κείμενο, να τις συγκρίνουν με αυτές του σήμερα ή να τις συσχετίσουν με προσωπικές εμπειρίες, βιώματα, συναισθήματα κ.λπ.
Στη δεύτερη περίπτωση (θέμα δημιουργικής γραφής) ελέγχεται η ικανότητα των μαθητών/τριών να μετασχηματίζουν το αρχικό κείμενο:
αα) είτε σε επίπεδο μορφής με τη χρήση άλλων αφηγηματικών και ποιητικών τεχνικών τις οποίες καλούνται να αξιοποιήσουν (είτε να αναδιηγηθούν τμήμα της ιστορίας από την οπτική γωνία συγκεκριμένου ήρωα με μορφή ημερολογίου, επιστολής κ.τ.λ. είτε να τροποποιήσουν αρχικό κείμενο με την αλλαγή οπτικής γωνίας στην αφήγηση ή του τέλους στην ιστορία, με τη δημιουργία διαλόγων, την εισαγωγή στοιχείων περιγραφής ή οπτικών, ακουστικών και άλλων εικόνων, με την απόδοση ενός παραδοσιακού ποιήματος σε ελεύθερο στίχο κ.ά. )
ββ) είτε σε επίπεδο περιεχομένου με τη σύνταξη νέου κειμένου στο οποίο οι μαθητές/τριες εκφράζουν σκέψεις και συναισθήματα αξιοποιώντας τα χαρακτηριστικά του κειμενικού είδους το οποίο καλούνται να γράψουν.

Η έκταση του μαθητικού κειμένου μπορεί να κυμαίνεται από 100 έως 150 λέξεις.

Τρίτη, 13 Αυγούστου 2019

ROMEYİKA'NIN TÜRKÜSÜ /SONG OF ROMEİKA (DOCUMANTERY -2009)

Παρακολουθήστε ένα εξαιρετικό ντοκιμαντέρ -στα τουρκικά με αγγλική μετάφραση - για τη διατήρηση των "ρωμέικων", στην περιοχή της Τραπεζούντας, στη σημερινή Τουρκία.

Τρίτη, 16 Ιουλίου 2019

"Οι Βλάχοι της Πυλαίας" (Α' Μέρος)

Τα παρακάτω κείμενα αποτελούν αποσπάσματα εργασίας (με κάποιες απαραίτητες διορθώσεις αλλά και προσθαφαιρέσεις) που εκπονήθηκε το 1994 στα πλαίσια Σεμιναρίου Κατάρτισης Στελεχών Πολιτιστικής Ανάπτυξης του τότε Δήμου Πυλαίας. Προϊόν του Σεμιναρίου ήταν το συλλογικό έργο Καπουτζήδα του χθες, Πυλαία του σήμερα (ISBN 960-7613-00-7) σε επιμέλεια του Γιάννη Σιδέρη. "Οι Βλάχοι της Πυλαίας" βασίστηκαν, κατά κύριο λόγο, σε προφορικές μαρτυρίες Βλάχων κατοίκων της Πυλαίας.

Ζαρδαβά Γεωργία, Χιωτέρη Αικατερίνη, "Οι Βλάχοι της Πυλαίας", στο Σιδέρης Γιάννης (επιμ.), Καπουτζήδα του χθες, Πυλαία του σήμερα, Δήμος Πυλαίας, 1994, σσ. 69-86.

ΟΙ ΒΛΑΧΟΙ ΤΗΣ ΠΥΛΑΙΑΣ
Ι. ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ
Α. Η ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΒΛΑΧΩΝ ΤΗΣ ΠΥΛΑΙΑΣ
Οι Βλάχοι της Πυλαίας έλκουν την καταγωγή τους από τα Μεγάλα Λιβάδια στο βουνό Πάικο του Κιλκίς. Οι Μεγαλολιβαδιώτες, ωστόσο, δεν είχαν κοινή καταγωγή. Πολλοί από αυτούς κατάγονταν από τη Μοσχόπολη, άλλοι από τη Γράμμοστα και άλλοι από το Περιβόλι της Ηπείρου.
Η εγκατάστασή τους στα Μεγάλα Λιβάδια, αν και είχε το χαρακτήρα της μονιμότητας (χτισμένα ιδιόκτητα σπίτια, αποθήκες, στάβλοι, μαντριά), παρ' όλα αυτά ήταν εποχιακή. Ως κτηνοτρόφοι οι Βλάχοι αναγκάζονταν να μετακινούνται από περιοχή σε περιοχή, σε μια προσπάθεια να εξασφαλίσουν πλούσια βοσκοτόπια για τις ανάγκες των κοπαδιών τους.
Στα μέσα του του φθινοπώρου, την ημέρα του Άι -Δημήτρη (26 Οκτώβρη), οι Βλάχοι εγκατέλειπαν μαζί με τα κοπάδια τους το χωριό τους, μια που η διαμονή εκεί αλλά και η επιβίωση των ζώων τους, κατά τη διάρκεια του χειμώνα,  ήταν πρακτικά αδύνατη. Στα Μεγάλα Λιβάδια παρέμενε ένας μικρός αριθμός οικογενειών, αφού προηγουμένως εφοδιάζονταν με όλες τις αναγκαίες προμήθειες για το βαρύ χειμώνα, που τους περίμενε. Οι οικογένειες αυτές ουσιαστικά λειτουργούσαν ως φύλακες του χωριού, για ένα διάστημα έξι περίπου μηνών, όσο διαρκούσε, δηλαδή, η εγκατάλειψη του χωριού από τους κατοίκους του. Το σύνθημα της επιστροφής πίσω στο Πάικο δινόταν στα μέσα της άνοιξης, τη μέρα του Άι - Γιώργη (23 Απρίλη).
Όλες οι οικογένειες δεν κατευθύνονταν σε μια και μόνο τοποθεσία για τα χειμαδιά τους. Άλλες κατέβαιναν στις κοντινές με τα Μεγάλα Λιβάδια περιοχές, όπως στη Γουμένισσα, στην Ηλιούπολη και στα Γιαννιτσά, ενώ άλλες κατευθύνονταν ακόμα μακρύτερα, όπως στη Συκιά της Χαλκιδικής.

Β. ΠΥΛΑΙΑ: ΧΕΙΜΕΡΙΝΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΒΛΑΧΩΝ
Ένας από τους τόπους που επιλέχτηκαν για χειμαδιά ήταν και η Πυλαία (Καπουτζήδα). Οι λόγοι της επιλογής της συγκεκριμένης τοποθεσίας θα πρέπει να σχετίζονται τόσο με τα πλούσια βοσκοτόπια της περιοχής όσο και με τις δυνατότητες μιας σχετικά άνετης διαβίωσης, λόγω των οικοδομημάτων που προϋπήρχαν. 
Είναι δύσκολο να καθοριστεί πότε έγινε η πρώτη χειμερινή εγκατάσταση στην Πυλαία. Είναι, ωστόσο, διαπιστωμένο ότι από τις αρχές ήδη του β' μισού του 19ου αι., αναφέρονται Βλάχοι γεννημένοι στην Πυλαία και προς το τέλος του αιώνα δηλώνονται και γεννήσεις στα δημοτολόγια της κοινότητας Καπουτζήδας.
Αποκλειστικά για χειμαδιά η Πυλαία χρησιμοποιήθηκε ως τη δεκαετία του '30. Στο διάστημα αυτό του μεσοπολέμου εντοπίζονται και οι πρώτες αγορές σπιτιών. Μέχρι τότε οι Βλάχοι νοίκιαζαν τους χώρους που χρησιμοποιούσαν για το ξεχειμώνιασμά τους. Οι χώροι αυτοί μπορούσαν να είναι είτε σπίτια είτε αποθήκες, ανάλογα πάντα με την οικονομική δυνατότητα της κάθε οικογένειας.
Οι πρώτες εγκαταστάσεις έγιναν στις εγκαταλελειμμένες κόρδες (επιμήκεις κατασκευές χτισμένες με πέτρες και λάσπη. Το πάτωμα ήταν από πατημένο χώμα και φωτίζονταν από φεγγίτη) των κολίγων, τις οποίες οι Βλάχοι νοίκιαζαν, όπως νοίκιαζαν και τους βοσκότοπους. Δώδεκα οικογένειες εγκαταστάθηκαν στα χαμηλά σπιτάκια, που υπήρχαν στην πίσω αυλή του μεταξουργείου Μπενοζίλιο, το οποίο οι Βλάχοι αποκαλούσαν "Λατίνο". Οι υπόλοιπες οικογένειες εγκαταστάθηκαν στις κόρδες πίσω από την οδό του Προφήτη Ηλία.
Οι Βλάχοι ποτέ δεν προσπάθησαν να δώσουν στη χειμερινή τους διαμονή ένα χαρακτήρα σταθερότητας και μονιμότητας. Το νοικοκυριό τους αποτελούνταν από τα τελείως απαραίτητα, ενώ το σύνολο της οικοσκευής τους καθώς και τα πολύτιμα αντικείμενα (κοσμήματα, λίρες) παρέμεναν καλά φυλαγμένα στα Μεγάλα Λιβάδια. Ο προσωρινός αυτός χαρακτήρας της εγκατάστασης θα διατηρηθεί μέχρι και το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.
Η ολοσχερής καταστροφή των Μεγάλων Λιβαδίων από τις γερμανικές ορδές και η απώλεια των περισσότερων περιουσιών έστρεψε τους Βλάχους στην αναζήτηση μιας νέας αρχής. Το γεγονός ότι κάποιοι ήδη από αυτούς είχαν αποκτήσει κατά τα προηγούμενα χρόνια σπίτια στην Πυλαία, τους έστρεψε στην απόφαση της οριστικής πια εγκατάστασης στον τόπο που μέχρι τότε χρησιμοποιούσαν αποκλειστικά για χειμαδιά.
Στο νέο τους τόπο οι Βλάχοι θα εγκατασταθούν κατά σόγια. Κάθε σόι θα δημιουργήσει θα δημιουργήσει τη δική του γειτονιά. Χαρακτηριστικές είναι οι βλάχικες γειτονιές στα τσιφλίκια Μουσλού και Μπέης, που θα διατηρήσουν την τούρκικη ονομασία τους.
Οι περιοχές που επιλέγουν να κατοικήσουν και να στήσουν τις στάνες τους είναι κατά κανόνα στην περιφέρεια της τότε Πυλαίας. Αυτό συνέβαινε για δύο κυρίως λόγους: για να αποφύγουν την ανάμειξη με το ντόπιο στοιχείο, αλλά και γιατί, λόγω των κτηνοτροφικών δραστηριοτήτων, έπρεπε να βρίσκονται μακριά από το κέντρο της Πυλαίας. Η βοσκή των ζώων γινόταν στην περιοχή μεταξύ των συνοικισμών Κωνσταντινοπολίτικων και Πανοράματος και στον Ελαιώνα, στη θέση Μπαλά. Με τη μόνιμη εγκατάστασή τους στην περιοχή οι Βλάχοι απαλλάχτηκαν από την υποχρέωση καταβολής ενοικίου για τη χρήση των βοσκοτόπων και απέκτησαν το δικαίωμα της ελεύθερης βοσκής των ζώων τους. Ωστόσο εξακολουθούν να αποφεύγουν την αγορά γης, ακόμη και όταν πρόκειται να εγκαταστήσουν σε αυτή τα μαντριά τους.

Γ. ΟΙ ΣΧΕΣΕΙΣ ΒΛΑΧΩΝ -ΝΤΟΠΙΩΝ (ΚΑΠΟΥΤΖΗΔΙΑΝΩΝ)
Οι σχέσεις μεταξύ ντόπιων και Βλάχων ήταν υποτυπώδεις. Και οι δύο κοινότητες απέφευγαν την επαφή μεταξύ τους ακόμη και για τις απλούστερες οικονομικές δοσοληψίες. Οι ντόπιοι απέφευγαν να αγοράσουν κτηνοτροφικά προϊόντα από τους Βλάχους και οι Βλάχοι με τη σειρά τους απέφευγαν την αγορά γεωργικών προϊόντων από τους Καπουτζηδιανούς. Και οι μεν και οι δε προτιμούσαν να κάνουν τις αγορές τους στη Θεσσαλονίκη.
Καθώς και οι δύο κοινότητες ήταν ιδιαίτερα κλειστές και συντηρητικές αλλά και οι διαφορές στη νοοτροπία, στις αξίες και στη γλώσσα συνέβαλαν, ώστε να διαβιούν περιχαρακωμένες, ακολουθώντας η καθεμιά ανεξάρτητη πορεία τόσο κοινωνικά όσο και οικονομικά.
Η μακρόχρονη, όμως, συγκατοίκηση και η συνεχής πια επαφή άρχισαν να μεταβάλουν σιγά σιγά στάσεις και συμπεριφορές. Στις αρχές του 1960 παρατηρούνται και οι πρώτοι μεικτοί γάμοι, χωρίς ωστόσο να λείπουν οι κατακρίσεις. Τις επόμενες δεκαετίες η συμβίωση των δύο κοινοτήτων θα ομαλοποιηθεί, χωρίς ωστόσο να εξαλειφθούν εντελώς αντιλήψεις του παρελθόντος.

"Οι Βλάχοι της Πυλαίας" (Β' Μέρος)

II. ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΖΩΗ
 Α. ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ
Η έγκυος γυναίκα δεν ανακοίνωνε ποτέ την κατάστασή της είτε στο σύζυγό της είτε σε κάποια από τις γυναίκες του σπιτιού. Λόγω του αισθήματος ντροπής που αισθανόταν, η γυναίκα περίμενε να γίνει η εγκυμοσύνη της αντιληπτή από τους οικείους της, προτού το παραδεχτεί και η ίδια.
Η εγκυμοσύνη δεν γινόταν ποτέ αιτία, για να μειωθεί ο φόρτος εργασίας της γυναίκας. Η παρακολούθηση υπήρχε, βέβαια, ωστόσο η έγκυος γυναίκα δεν απαλλασσόταν από καμιά εργασία, όσο βαριά και αν ήταν. Συνέχιζε να ασχολείται με όλες τις δουλειές του σπιτιού, να πλένει, να ζυμώνει ή να μεταφέρει ξύλα, ακόμη και σε κατάσταση προχωρημένης εγκυμοσύνης. Έτσι, δεν ήταν σπάνιο το φαινόμενο να γεννάει σε ανοιχτούς χώρους κατά τη διάρκεια κάποιας εργασίας της.
Οι Βλάχοι συνήθιζαν να προβλέπουν το φύλο του εμβρύου: εάν η κοιλιά ήταν ψηλά και στρογγυλή, τότε η έγκυος θα αποκτούσε αγόρι, ενώ, αν ήταν χαμηλά και πλατιά, τότε θα γεννούσε κορίτσι.
Β. ΓΕΝΝΗΣΗ -ΛΟΧΕΙΑ
Με τους πρώτους πόνους ειδοποιούνταν η μαμμή. Στη διαδικασία του τοκετού παραβρισκόταν συνήθως μόνο η πεθερά, ενώ η μητέρα της ετοιμόγεννης, ο σύζυγός της και οι υπόλοιποι συγγενείς περίμεναν έξω από το σπίτι. Η μητέρα της εγκύου παραβρισκόταν σε ορισμένες μόνο περιπτώσεις: εάν δεν βρισκόταν κοντά η πεθερά ή της το ζητούσε η συμπεθέρα της.
Πριν από την έναρξη του τοκετού, η μαμμή προετοιμαζόταν. Αποστείρωνε με οινόπνευμα τα ψαλίδια που θα χρησιμοποιούσε  και τα χέρια της με σαπούνι και οινόπνευμα.
Μόλις γεννιόταν το μωρό, το έπλεναν και το φάσκιωναν με υφαντά μάλλινα σπάργανα.  Στη συνέχεια το απόθεταν σε έναν ειδικά διαμορφωμένο χώρο, δίπλα στο τζάκι, το πιο ζεστό μέρος του σπιτιού. Δίπλα ξάπλωνε και η μητέρα.
Αφού ολοκληρωνόταν η περιποίηση του βρέφους και της λεχώνας, η μαμμή μαζί με την πεθερά ανακοίνωναν το φύλο του μωρού στους συγγενείς, που περίμεναν έξω από το σπίτι. Αμέσως τα μικρά παιδιά ξεκινούσαν και τρέχοντας  πήγαιναν σε όλα τα συγγενικά σπίτια, για να μεταφέρουν το νέο. Για τον κόπο τους, λάμβαναν φιλοδώρημα, σχεδόν πάντοτε χρήματα. 
Φιλοδώρημα για τις υπηρεσίες της έπαιρνε και η μαμμή: μια πετσέτα, μια ποδιά, ζάχαρη και τρεις πλάκες σαπούνι.
Στο σπίτι της λεχώνας έμπαινε τηγάνι στη φωτιά, για να ετοιμαστούν οι λαγγίτες, γλυκό φτιαγμένο με προζύμι και αλεύρι, πασπαλισμένο με ζάχαρη ή μέλι. Οι λαγγίτες μοιράζονταν σε όλους, όσοι έρχονταν στο σπίτι, για να ευχηθούν για το μωρό, αλλά στέλνονταν και στα σπίτια των υπόλοιπων συγγενών. Σε κάθε γέννα τηγανίζονταν συνήθως 200-300 λαγγίτες, μια ολόκληρη σκάφη με ζύμη.
Οι συγγενείς άρχιζαν σιγά σιγά να καταφθάνουν στο σπίτι της λεχώνας, φορτωμένοι συνήθως με διάφορα γλυκά: χαλβά, λουκούμια, λαγγίτες αλλά και φρέσκο ψωμί. Στο μωρό δώριζαν πάντα ρουχαλάκια, ενώ οι παππούδες κρεμούσαν μια λίρα.
Η λεχώνα έμενε ξαπλωμένη στο κρεβάτι της τρεις μέρες. Τα φαγητά που της προσέφεραν ήταν ελαφριά, συνήθως σούπες. Την τρίτη ημέρα γινόταν το "πουγουνίκ": μαζεύονταν οι στενοί συγγενείς στο σπίτι της λεχώνας και ετοιμαζόταν γιορταστικό τραπέζι. Το φαγητό που θα σερβιριζόταν ήταν η φασολάδα. Η λεχώνα δεν έπαιρνε μέρος στο τραπέζι, αλλά παρακολουθούσε ξαπλωμένη δίπλα στο τζάκι, έχοντας το μωρό της αγκαλιά.
 Η παράδοση ήθελε, αυτό το βράδυ, να  επισκέπτονται το μωρό οι μοίρες, για να ορίσουν το ριζικό του. Η μάνα θα έμενε ξύπνια, για να ακούσει τις ευχές τους.
Την ένατη μέρα ερχόταν στο σπίτι ο παπάς, για να δώσει τις ευχές του και να ευλογήσει τη λεχώνα και το βρέφος.
 Για σαράντα μέρες η λεχώνα δεν έβγαινε από το σπίτι της, ενώ ασχολούνταν μόνο με ελαφριές δουλειές. Μπορούσε να βγει στην αυλή της, ποτέ όμως το βράδυ. Στο διάστημα αυτό, των 40 ημερών, δεν ερχόταν σε καμιά επαφή με τον άνδρα της.



Γ. ΣΑΡΑΝΤΙΣΜΑ 
Για το σαράντισμα η πεθερά χάριζε στη νύφη της καινούργιο φόρεμα. Αυτό το φόρεμα θα φορούσε η λεχώνα, για να πάει στην εκκλησία για το σαράντισμα. Μαζί της θα ήταν και η πεθερά. Αφού ο παπάς διάβαζε τις ευχές, η λεχώνα μαζί με το μωρό και την πεθερά θα επισκέπτονταν τρία συγγενικά σπίτια. Εκεί θα τους κερνούσαν, ενώ θα έβαζαν μέσα στα σπάργανα του μωρού μαλλί και ζάχαρη, για "ν' ασπρίσει, να γεράσει".
Δ. ΒΑΠΤΙΣΗ  
Προτεραιότητα για να δοθεί το όνομά τους στο μωρό είχαν πάντοτε οι γονείς του γαμπρού, αλλά και ο κουμπάρος είχε το δικαίωμα να επιλέξει όνομα. Η βάπτιση γινόταν στην εκκλησία αλλά και στο σπίτι στην περίπτωση που δεν ήταν δυνατή η πρόσβαση στην εκκλησία.  Τότε ο παπάς θα έφερνε μαζί του φορητή κολυμβήθρα.
Κατά τη διάρκεια της βάφτισης οι γονείς περίμεναν στο σπίτι. Μόλις δινόταν το όνομα στο μωρό, τα μικρά παιδιά έτρεχαν στους γονείς για να το ανακοινώσουν. Για τον κόπο τους θα έπαιρναν χρήματα. 
Τα ρούχα του μωρού για τη βάπτιση ήταν πάντα δώρο του νονού. Στο σπίτι οι παππούδες θα κρεμούσαν στο νεοφώτιστο μια χρυσή λίρα, ενώ στους συγγενείς θα κερνούσαν λουκούμια.

"Οι Βλάχοι της Πυλαίας" (Γ' Μέρος)

ΙΙ. ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΖΩΗ
Ε.  ΛΟΓΟΣ - ΑΡΡΑΒΩΝΑΣ 
Ο αρραβώνας αποφασιζόταν πάντα από τους πατέρες του αγοριού και του κοριτσιού, χωρίς να απαιτείται η συγκατάθεση των γυναικών τους είτε του γαμπρού και της νύφης. Η συμφωνία για τον αρραβώνα επερχόταν και σε στιγμές κεφιού ανάμεσα σε φίλους, με τη φράση "δεν συμπεθεριάζουμε;". Εφόσον αποφασιζόταν το συμπεθεριό, ο πατέρας του γαμπρού θα έστελνε μια λίρα στη μέλλουσα νύφη του, σημάδι ότι τώρα πλέον είναι αρραβωνιασμένη. Δεν ήταν σπάνιες οι φορές που οι αρραβώνες αυτού του είδους γίνονταν σε πολύ μικρή ηλικία, από 5 -10 ετών.
Δεν έλειπε, ωστόσο, και ο θεσμός του προξενητή. Η πρωτοβουλία ανήκε πάντοτε στον πατέρα του γαμπρού, ο οποίος θα έστελνε στο σπίτι της κοπέλας τον προξενητή. Ο προξενητής μπορούσε να είναι άνδρας ή γυναίκα, συγγενικό ή ξένο πρόσωπο. Τα άτομα που αναλάμβαναν τα καθήκοντα του προξενητή έχαιραν πάντοτε ιδιαίτερης εκτίμησης από τη βλάχικη κοινότητα.
Καθήκον του προξενητή ήταν να εκθέσει τις χάρες και τα προτερήματα του γαμπρού, αλλά και να εκθέσει την οικονομική του κατάσταση. Δεν ήταν σπάνιο να καταφθάνουν  το ίδιο βράδυ πολλοί προξενητές, σταλμένοι από διάφορους υποψήφιους πεθερούς και να εκθέτει ο καθένας τις χάρες του δικού του γαμπρού.
Εφόσον οι χάρες του γαμπρού θεωρούνταν επαρκείς από τους γονείς του κοριτσιού, έκλεινε και η συμφωνία. Ως "σημάδι" για τη σύναψη της συμφωνίας έδιναν στον προξενητή ένα μαξιλάρι ή μια πετσέτα. Τότε πληροφορούσαν και τη κοπέλα - η οποία δεν παραβρισκόταν στη συζήτηση - ότι πλέον είναι λογοδοσμένη.
Μόλις έπαιρναν τα "σημάδια", οι γονείς του γαμπρού μαζί με τον προξενητή επισκέπτονταν την κοπέλα, για να δώσουν επίσημα "λόγο". Τα πεθερικά έδιναν στη μέλλουσα νύφη τους ένα χρυσό νόμισμα, λίρα συνήθως, ως επικύρωση της συμφωνίας. Η νύφη δώριζε ένα ζευγάρι μαξιλάρια στον πεθερό, στην πεθερά ένα τσεμπέρι και κάλτσες και στον προξενητή μια πετσέτα ή ένα μαξιλάρι. Μετά το δώρισμα όριζαν και την ημέρα του αρραβώνα.
Ο αρραβώνας γινόταν στο σπίτι της κοπέλας. Καλεσμένοι ήταν όλοι οι στενοί συγγενείς, τα πεθερικά, ο προξενητής, όχι όμως και ο γαμπρός. Τα συμπεθέρια έφερναν μαζί τους το "ποαμίλι" (μαντήλι με ξηρούς καρπούς) και κουφέτα. Τα κουφέτα αυτά ανακατεύονταν με τα κουφέτα της νύφης, για να επιβεβαιώσουν την ένωση. Το γλέντι από το μοίρασμα των δώρων της νύφης σε όλους τους συγγενείς αλλά και στον προξενητή.
Οι αρραβωνιασμένοι δεν συναντιόνταν ποτέ κατά τη διάρκεια του αρραβώνα τους, όσα χρόνια και αν κρατούσε. Πολλές φορές δεν γνώριζαν ούτε την εξωτερική εμφάνιση του μέλλοντα ή της μέλλουσας συζύγου τους, εάν τύχαινε ο γαμπρός και η νύφη να είναι από  διαφορετικά χωριά. Η πλειοψηφία των ζευγαριών συναντιόταν για πρώτη φορά τη μέρα του γάμου τους.
Σε κάθε μεγάλη γιορτή (Χριστούγεννα, Πάσχα, Απόκριες) και για όσο διάστημα κρατούσε ο αρραβώνας, η μητέρα του γαμπρού επισκεπτόταν τη μέλλουσα νύφη της και της δώριζε μια χρυσή λίρα και ένα μεταξωτό μαντήλι, σημάδι ότι η συμφωνία ισχύει.