Περισσότερες πληροφορίες για το απόσπασμα και την Πηνελόπη Δέλτα μπορείτε να βρείτε και στις ακόλουθες ιστοσελίδες:
Μια παρουσίαση για τη ζωή της, εδώ.
Αναλύσεις του αποσπάσματος, εδώ , εδώ και εδώ .
Φωτογραφικά ντοκουμέντα που φέρονται να αποτυπώνουν στιγμές πριν από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών στην Καισαριανή, την 1η Μαΐου 1944, έρχονται για πρώτη φορά στο φως της δημοσιότητας. Οι εικόνες αναρτήθηκαν προς πώληση στο eBay από πωλητή με έδρα το Βέλγιο, ο οποίος υποστηρίζει ότι προέρχονται από ιδιωτική συλλογή Γερμανού υπαξιωματικού της Βέρμαχτ.
Σύμφωνα με την περιγραφή της αγγελίας, το υλικό αποδίδεται στον λοχία Χέρμαν Χόϊερ, που υπηρετούσε σε μονάδα με έδρα τη Μαλακάσα κατά την περίοδο της Κατοχής. Η αυθεντικότητα των φωτογραφιών, ωστόσο, δεν έχει μέχρι στιγμής επιβεβαιωθεί από επίσημο φορέα ή ιστορικό αρχείο.Η ύπαρξη της δημοπρασίας έγινε γνωστή μέσα από ανάρτηση της σελίδας «Greece at WWII Archives» στο Facebook.Η εκτέλεση των 200 κομμουνιστών στην Καισαριανή αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα των ναζί στην Ελλάδα. Οι περισσότεροι από τους εκτελεσθέντες ήταν πολιτικοί κρατούμενοι, πολλοί εκ των οποίων είχαν μεταφερθεί από το στρατόπεδο Χαϊδαρίου ως αντίποινα για τη δράση τους.Εκτελέστηκαν, ανήμερα της Εργατικής Πρωτομαγιάς, ως αντίποινα για τον θάνατο ενός Γερμανού στρατηγού, τριών συνοδών του αξιωματικών και τον τραυματισμό πολλών στρατιωτών στους Μολάους της Λακωνίας, στις 27 Απριλίου του 1944.


Πρόσθετο υλικό
· Γενιά του 1880 (Νέα Αθηναϊκή Σχολή)
Νουβέλα
Μαζί με το διήγημα και το μυθιστόρημα, η νουβέλα είναι ένα από τα τρία βασικά είδη της αφηγηματικής πεζογραφίας. Καθένα από αυτά τα είδη έχει, βέβαια, τα δικά του χαρακτηριστικά· ωστόσο, πρέπει πάντοτε να έχουμε υπόψη ότι τα όρια μεταξύ των τριών αυτών ειδών είναι πολλές φορές ασαφή και δυσδιάκριτα. Συνεπώς, η τριμερής αυτή διάκριση είναι σχετική.
Σε ό,τι αφορά την έκταση, η νουβέλα τοποθετείται κάπου ανάμεσα στο διήγημα και το μυθιστόρημα. Εξιστορεί κυρίως γεγονότα της σύγχρονης κοινωνικής πραγματικότητας, δηλαδή της εποχής κατά την οποία γράφτηκε. Συνήθως, σε μια νουβέλα, ο συγγραφέας ρίχνει το βάρος στην ηθογράφηση και την ψυχογράφηση των χαρακτήρων αλλά δεν εμβαθύνει εξίσου στην πλοκή και στα επεισόδια που αφηγείται. Γενικά, μπορούμε να πούμε ότι η δομή μιας νουβέλας είναι λίγο πιο περίπλοκη από εκείνη του διηγήματος αλλά απέχει αρκετά απ' την ευρύτητα και το περίτεχνο ενός μυθιστορήματος.
Ως παραδείγματα νουβέλας από τη νεοελληνική λογοτεχνία, θα μπορούσαμε να αναφέρουμε Τα ρόδινα ακρογιάλια του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, το Ζητιάνο του Ανδρέα Καρκαβίτσα, τον Κατάδικο του Κωνσταντίνου Θεοτόκη και την Ιστορία ενός αιχμαλώτου του Στρατή Δούκα.
Πηγή: Λεξικό Λογοτεχνικών όρων
· Ανθολογημένο απόσπασμα (Ο ζητιάνος -Α’ Το συναπάντημα) : «Τὸ Νυχτερέμι δὲν εἶνε καὶ ἀπὸ τὰ μεγάλα χωριὰ τῆς Θεσσαλίας. Ριχμένο ἐκεῖ, κατὰ τὶς ἐκβολὲς τοῦ Πηνειοῦ, στὸ γούπατο τοῦ πολύκαρπου κάμπου –τοῦ κάμπου ποὺ ἁπλώνεται τριγωνικὸς ἀπὸ τὶς δασωμένες ρίζες τοῦ Κισσάβου ἕως τὰ χαμοβούνια τοῦ Ὀλύμπου–, μοιάζει μὲ τὸ γειτονικό του Λασποχώρι, δίδυμα νεροστοιχειά, σωστοὶ Γήταυροι, παραχορτασμένοι μὲ τὴν παχειὰ χλωροσὰ καὶ ἀποκαρωμένοι ἀπὸ τὶς μιασματικὲς ἀναθυμιάσεις τῶν βάλτων. Μὲ τὰ χαμόσπιτά του, ὅπου συζοῦν ἁρμονικὰ ζῷα καὶ ἄνθρωποι· μὲ τὰ βεργοπλεγμένα κιουτσέκια, ὅπου ἀποθηκεύεται χειμωνοκαλόκαιρα τὸ ἀραποσίτι· μὲ τὸ κονάκι τοῦ μπέη ψηλὸ καὶ ἀγέρωχο στὴ μέση καὶ τὴν μικρὴ καὶ περιφρονημένην ἐκκλησούλα σὲ μίαν ἄκρη, ἔχει τὴν φτωχικὴν ἐκείνη καὶ φοβισμένην ἔκφραση ποὺ ἔχουν ὅλα τοῦ κάμπου τὰ χωριά, τὰ δουλωμένα καὶ τ᾿ ἀνάξια ὑπάρξεως». […]
· Βιογραφία -κριτικός σχολιασμός
Λίγα λόγια για τη νουβέλα: Ο Ζητιάνος (1896) θεωρείται το καλύτερο έργο του Καρκαβίτσα. Κεντρικό πρόσωπο είναι ο Τζιριτόκωστας, ένας επαγγελματίας ζητιάνος, από τα Κράβαρα της Ορεινής Ναυπακτίας, που πλουτίζει εκμεταλλευόμενος την αμορφωσιά και την εξαθλίωση των χωρικών. Τόπος δράσης είναι το Νυχτερέμι (σημερινός: Παλαιόπυργος Λάρισας), ένα θεσσαλικό χωριό που μόλις είχε απελευθερωθεί από τον τουρκικό ζυγό. Σύμφωνα με τον Λίνο Πολίτη «Το μυθιστόρημα είναι μια σκοτεινή ζωγραφιά της ανθρώπινης ποταπότητας από τη μια μεριά και της αθλιότητας από την άλλη, και συνάμα ένας αδυσώπητος έλεγχος της κοινωνίας, της νεοελληνικής κοινωνίας του καιρού του […]».
Δείτε το 1ο επεισόδιο της τηλεοπτικής σειράς "Ο ζητιάνος".
Αναλύσεις του αποσπάσματος, εδώ και εδώ .
Για τη βιογραφία και την εργογραφία του Λορέντζου Μαβίλη, εδώ και εδώ.
Σονέτο (ή δεκατετράστιχο)
Είναι ποίημα σταθερής μορφής και συνήθως λυρικού περιεχομένου. Η ονομασία «σονέτο» προέρχεται από την ιταλική γλώσσα: sonetto = σύντομος, μικρός ήχος· μικρό, σύντομο τραγούδι, τραγουδάκι (στα λατινικά sonus = ήχος). Η ελληνική ονομασία «δεκατετράστιχο» είναι περισσότερο εύστοχη: στηρίζεται σ' ένα εξωτερικό γνώρισμα, που είναι ο σταθερός αριθμός των στίχων. Ο Κωστής Παλαμάς λ.χ. θέλοντας να αποφύγει την ξενική ονομασία, τιτλοφόρησε τη συλλογή του με σονέτα «Τα δεκατετράστιχα».
Το σονέτο, στην κλασική καταρχήν μορφή του, παρουσιάζει τα ακόλουθα εξωτερικά χαρακτηριστικά:

Λορέντζος Μαβίλης (1860-1912): καλλιέργησε συστηματικά το σονέτο και τα ποιήματά του αυτού του είδους θεωρούνται υποδειγματικά.
Το σονέτο, ως λυρικό ποίημα, θέτει στον ποιητή πολλούς και ποικίλους περιορισμούς: θεματικούς, έκτασης, μετρικούς, αριθμού συλλαβών κατά στίχο, ομοιοκαταληξίας. Εξαιτίας αυτών των περιορισμών, που επιβάλλουν στον ποιητή μιαν αυστηρή και υποχρεωτική πειθαρχία σε εξωτερικούς κανόνες, το σονέτο θεωρείται δύσκολο ποιητικό είδος. Ο καλύτερος σονετογράφος μας θεωρείται ο Λ. Μαβίλης, που έγραψε τα αρτιότερα και τα πιο καλοδουλεμένα λυρικά σονέτα. Άλλοι ποιητές που έγραψαν επίσης σονέτα είναι ο Ιάκωβος Πολυλάς, ο Ανδρέας Μαρτζώκης, ο Γεράσιμος Μαρκοράς, ο Ιωάννης Γρυπάρης, ο Κωστής Παλαμάς κ. ά.
Πηγή: Λεξικό Λογοτεχνικών Όρων
Η Καλλιπάτειρα
Βιογραφία - εργογραφία, εδώ και εδώ.
Παραστάσεις στο Εθνικό Θέατρο
Αναλύσεις του αφηγήματος, εδώ ,εδώ και εδώ.
"Ο Γλάρος" (ΚΘΒΕ, 1965)
"Θείος Βάνιας", (ΚΘΒΕ, 1993)
"Τρεις αδελφές" (ΚΘΒΕ, 1919)
"Ο βυσσινόκηπος" (ΚΘΒΕ, 2026)

Η 9η Φεβρουαρίου, ημέρα θανάτου του εθνικού μας ποιητή, Διονύσιου Σολωμού, έχει οριστεί ως ημέρα εορτασμού της ελληνικής γλώσσας. Σκοπός της επετείου είναι η ανάδειξη του θεμελιώδους ρόλου που διαδραμάτισε η ελληνική γλώσσα μέσω της διαχρονικότητας και της ιστορικότητάς της. Την ημέρα τίμησαν μαθητές και μαθήτριες της Γ’ Γυμνασίου με αναφορές στην ιστορική πορεία της γλώσσας μας ανά τους αιώνες αλλά και με την αναζήτηση ελληνικών λέξεων σε πολλές μείζονες ευρωπαϊκές γλώσσες, όπως στα αγγλικά, στα γαλλικά, στα ισπανικά και στα ρωσικά. Στο τέλος οι μαθητές/τριες επιδόθηκαν, αξιοποιώντας και τη διαδραστική οθόνη, σε γλωσσικά παιχνίδια, όπως “κρεμάλα” αλλά και σε αγώνες ορθογραφίας και λεξιλογίου. Τη δράση συντόνισαν οι φιλόλογοι Σοφία Πλασταρά και Κατερίνα Χιωτέρη.
ΔΙΔΩ ΣΩΤΗΡΙΟΥ (1909-2004)
Βρεθήκαμε λοιπόν και στο πολιορκημένο Μεσολόγγι την άνοιξη του 1826. Ο Σουλιώτης πολεμιστής και η Μεσολογγίτισσα μάνα μοιράζονται τις σκέψεις τους μαζί μας . Το Γ1 μάς τις αποκαλύπτει.
Στέλλα Γκ.
Ναταλία Μ.Δεν γράφουμε μόνο αλλά και ... ζωγραφίζουμε! Η σπηλιά της Καλυψώς και η σχεδία του Οδυσσέα διά χειρός Βασιλικής Τσ. (Α6), Αντωνίας Τ. και Μαρίας Δ. (Α5).
Βασιλική Τσ.
Αντωνία Τ.
Μαρία Δ.
![]() | ||
| Σχολείο στο Ζαγόρι, 1962 |
Γενικά Αρχεία του Κράτους
Τμήμα ΓΑΚ Λάρισας& Αρχειοφυλακείο Αγιά
Λάρισα, 12 Ιανουαρίου 2026
Αρ. Πρωτ.: 1
7οςΚαλλιτεχνικός και Συγγραφικός Διαγωνισμός
«Τα Αρχεία διηγούνται ιστορίες και ζωγραφίζουν»
Σχολικό έτος : 2025-2026
Ανακοίνωση και Οργάνωση του Διαγωνισμού:
Τα ΓΑΚ Λάρισας διοργανώνουνμαθητικό διαγωνισμό που απευθύνεται σε μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης με θέμα:
«Τα Αρχεία διηγούνται
ιστορίες και ζωγραφίζουν…
για τη ΓΥΝΑΙΚΑ»
Στόχοι του Διαγωνισμού:
· να εκφραστούν δημιουργικά ως προς το θέμα με όποιον από τους δύο τρόπους επιθυμούν (ζωγραφική, συγγραφή κειμένου).
Ποιοι μπορούν να συμμετέχουν:
Στο σχολικό διαγωνισμό μπορούν να συμμετέχουν όλοι οι μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης όλων των σχολείων της Περιφερειακής Ενότητας Λάρισας.
Περίληψη: Στο απόσπασμα, ο μικρός πρίγκιπας μετά από πολλές περιπλανήσεις φτάνει σε έναν κήπο
Ο μικρός πρίγκιπας: Μικρός πρίγκιπας είναι το κάθε παιδί, το οποίο αφήνει τον παιδικό κόσμο -τον δικό του μικρό πλανήτη, τον φανταστικό κόσμο του- και μυείται σταδιακά στον κόσμο των ενηλίκων και στην πραγματικότητα. Ο μικρός πρίγκιπας κατακτά τη γνώση και συνειδητοποιεί την περιπλοκότητα των ανθρωπίνων σχέσεων, εγκαταλείποντας τους μύθους και την ατελή ανάγνωση του κόσμου, που συνοδεύει την παιδική ηλικία.
Η αλεπού: τυπικό παραμυθιακό πρόσωπο που στον αρχικό συμβολισμό του υποδηλώνει την πονηριά
και την εξαπάτηση. Στο απόσπασμα αυτό συμβολίζει την καθοδήγηση και τη μύηση στην ενηλικίωση και τη σοφία της ζωής.Τριανταφυλλόκηπος: η κοινωνική πραγματικότητα, ο κόσμος που μας περιβάλλει. Η είσοδος στον τριανταφυλλόκηπο υποδηλώνει την κοινωνικοποίηση του ατόμου, που πολλές φορές απαιτεί την ομοιογένεια και την απόλυτη συμμόρφωση του ατόμου.
Ενότητες -πλαγιότιτλοι:
1η : «Έτυχε όμως …στο γρασίδι, έκλαψε» : Η συνάντηση με τα τριαντάφυλλα και η διάψευση της μοναδικότητας του δικού του τριαντάφυλλου.
2η : «Τότε είναι που … Αν θες ένα φίλο, ημέρωσέ με!» Η γνωριμία με την αλεπού και η έννοια του «ημερώματος».
3η: «-Τι πρέπει να κάνω; … ένα μυστικό» Η διαδικασία του ημερώματος.
4η: «Ο μικρός πρίγκιπας πήγε …για να το θυμάται» Η επιστροφή στον τριανταφυλλόκηπο και το «μυστικό» της αλεπούς.
Αφήγηση -αφηγητής: γ’ πρόσωπη, ετεροδιηγητικός, παντογνώστης, μηδενική εστίαση, εξωτερική οπτική γωνία.
Αφηγηματικοί τρόποι: αφήγηση, περιγραφή, διάλογος (κυρίαρχος τρόπος), εσωτερικός μονόλογος, ελεύθερος πλάγιος λόγος (σκέψεις μικρού πρίγκιπα)
Αφηγηματικός χρόνος: γραμμικός, αναδρομική αφήγηση (στα λόγια του μικρού πρίγκιπα)
Γλώσσα -ύφος: απλή (μετάφραση) χωρίς περίτεχνες φράσεις, γλαφυρό ύφος
Εκφραστικά μέσα
Μεταφορές π.χ. με την καρδιά βλέπεις καλά.
Παρομοιώσεις πχ. η ζωή μου θα είναι σαν ηλιόλουστη.
Προσωποποιήσεις π.χ. Είμαστε τα τριαντάφυλλα, είπαν τα τριαντάφυλλα.
Επαναλήψεις π.χ. Τι πάει να πει «ημερώσει»;
Αντιθέσεις π.χ. μόνο με την καρδιά βλέπεις καλά -την ουσία δεν την βλέπουν τα μάτια.
Εικόνες π.χ. Εσύ όμως έχεις μαλλιά χρώμα χρυσαφένιο.
Οι Ελεύθεροι Πολιορκημένοι είναι από τα κορυφαία έργα του Σολωμού και της νεοελληνικής ποίησης γενικότερα. Μπορούμε επίσης να πούμε ότι είναι το έργο ζωής του Σολωμού, αφού, όπως φαίνεται, τον απασχόλησε σε όλη τη διάρκεια της ώριμης ποιητικής του περιόδου.
Θέμα του είναι ο ηρωικός αγώνας των Μεσολογγιτών κατά τη δεύτερη πολιορκία του Μεσολογγίου (1825-1826) ως την απεγνωσμένη έξοδο, την παραμονή των Βαΐων. Ο ποιητής ξεκινώντας από το συγκεκριμένο ιστορικό γεγονός ανάγεται στον αγώνα του ανθρώπου για την ηθική, την εσωτερική του ελευθερία. Το έργο όμως ποτέ δεν ολοκληρώθηκε και έφτασε σ' εμάς σε χειρόγραφα «αποσπάσματα» συγκροτημένα σε τρία Σχεδιάσματα1
Θεόδωρος Βρυζάκης, Η έξοδος του Μεσολογγίου, 1853
Αναλύσεις για τα αποσπάσματα του βιβλίου: εδώ , εδώ και εδώ · Για τη ζωή και το έργο του Διονύσιου Σολωμού · Διονύσιος Σολωμός (σχολιασμός του έργου του) · Διαδικτυακές πηγές για τη ζωή και το έργο του Διονύσιου Σολωμού · Διονύσιος Σολωμός, Ελεύθεροι Πολιορκημένοι Η έξοδος του Μεσολογγίου στην Τέχνη |