Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΓΛΩΣΣΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΓΛΩΣΣΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τρίτη 10 Φεβρουαρίου 2026

9 Φεβρουαρίου: Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας (1ο Γυμνάσιο Τυρνάβου (Αχιλλέας Τζάρτζανος)

 


Η 9η Φεβρουαρίου, ημέρα θανάτου του εθνικού μας ποιητή, Διονύσιου Σολωμού, έχει οριστεί ως ημέρα εορτασμού της ελληνικής γλώσσας. Σκοπός της επετείου είναι η ανάδειξη του θεμελιώδους ρόλου που διαδραμάτισε η ελληνική γλώσσα μέσω της διαχρονικότητας και της ιστορικότητάς της. Την ημέρα τίμησαν μαθητές και μαθήτριες της Γ’ Γυμνασίου με αναφορές στην ιστορική πορεία της γλώσσας μας ανά τους αιώνες αλλά και με την αναζήτηση ελληνικών λέξεων σε πολλές μείζονες ευρωπαϊκές γλώσσες, όπως στα αγγλικά, στα γαλλικά, στα ισπανικά και στα ρωσικά. Στο τέλος οι μαθητές/τριες επιδόθηκαν, αξιοποιώντας και τη διαδραστική οθόνη, σε γλωσσικά παιχνίδια, όπως “κρεμάλα” αλλά και  σε αγώνες ορθογραφίας και λεξιλογίου. Τη δράση συντόνισαν οι φιλόλογοι Σοφία Πλασταρά και Κατερίνα Χιωτέρη.






Τετάρτη 12 Φεβρουαρίου 2025

«Τη γλώσσα μού έδωσαν ελληνική …»: Το 1ο Γυμνάσιο Τυρνάβου (Αχιλλέας Τζάρτζανος) τιμά την Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας (9 Φεβρουαρίου)

 Την Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας τίμησε με εκδήλωσή του, την Τρίτη 11 Φεβρουαρίου, το 1ο Γυμνάσιο Τυρνάβου (Αχιλλέας Τζάρτζανος). Ως ημερομηνία για τον εορτασμό έχει καθιερωθεί η 9η Φεβρουαρίου, ημέρα θανάτου του εθνικού μας ποιητή, Διονύσιου Σολωμού, έχοντας ως   στόχο την ανάδειξη του θεμελιώδους ρόλου που διαδραμάτισε η ελληνική γλώσσα ανά τους αιώνες. Μαθητές και μαθήτριες της Γ’ τάξης αναφέρθηκαν στην πορεία της ελληνικής γλώσσας μέσα από τη διαχρονικότητά της και την ιστορικότητά της, επισημαίνοντας με έμφαση ότι είναι μια γλώσσα που μιλιέται αδιάλειπτα για σχεδόν 4000 χρόνια, με το  ελληνικό αλφάβητο να χρησιμοποιείται εδώ και 28 αιώνες. Με το πέρασμα των χρόνων η ελληνική γλώσσα άρχισε να επηρεάζει πολλές μείζονες και μη γλώσσες, κυρίως όσον αφορά τους τομείς της επιστήμης, της τέχνης, του θεάτρου, της φιλοσοφίας, της πολιτικής  και της ιατρικής, αλλά και η ίδια άρχισε να υιοθετεί λέξεις από τους λαούς που συναντούσε, διατηρώντας ωστόσο πάντα την ιδιαιτερότητά της και την αφομοιωτική της δύναμη. Ιδιαίτερη μνεία έγινε, τέλος, στους κινδύνους που αντιμετωπίζει σήμερα η ελληνική γλώσσα,  στον ρόλο που έχει το σχολείο αλλά  και στην υποχρέωση που έχουμε να τη διαφυλάξουμε για τις επόμενες γενιές.

Την εκδήλωση διάνθισαν ποιήματα με θέμα την ελληνική γλώσσα  και το θεατρικό δρώμενο «Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο …» της φιλολόγου Αναστασίας Πιτένη του 1ου Γυμνασίου Κοζάνης (Βαλταδώρειο), την οποία και ευχαριστούμε θερμά για την ευγενική παραχώρηση του κειμένου. Τη δράση συντόνισαν οι φιλόλογοι Κατερίνα Χιωτέρη, Θέλμα Ταμπαθάνη (υποδιευθύντρια) και Σοφία Πλασταρά.


 

 

Σάββατο 21 Μαρτίου 2020

μεταφορά, κυριολεξία, πολυσημία, σύνθετες λέξεις, ορισμός λέξεων


1.      Να συμπληρώσετε τον παρακάτω πίνακα:


Σύνθετη λέξη
α’συνθ.
β’συνθετικό
Σύνθετη λέξη
α’ συνθ.
 β’ συνθετικό

αλλόγλωσσος


      πρόσφυγας



ξενόφερτος


     μονοπάτι



αποξένωση


     προσφιλής



 διπρόσωπος


      φυγόδικος



τετραπέρατος


     χεροδύναμος



καλοδέχομαι


    καταδεκτικός



ξανασμίγω


     εξώφυλλο



νυχτοφύλακας


    λιπόσαρκος



γαιοκτήμονας


    υδραγωγείο



υδατάνθρακας


     μητρόπολη



πατρογονικός


     γήπεδο



τετραπέρατος


    καθοδήγηση


γεωλόγος


πανωσέντονο


τρίτομος


ξενομανία


χειροκροτώ


μακροβούτι











2.   


Να αντικαταστήσεις τις λαϊκές ή οικείες φράσεις που σου δίνονται με άλλες συνώνυμές τους σε ύφος λόγιο:

Πέμπτη 19 Μαρτίου 2020

ΤΑ ΠΑΡΑΘΕΤΙΚΑ ΤΩΝ ΕΠΙΘΕΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΗΜΑΤΩΝ (ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ-ΓΛΩΣΣΑ Γ' ΕΠΑΛ)


Τα παραθετικά των επιθέτων
οι βαθμοί του επιθέτου

θετικός
συγκριτικός
υπερθετικός
σχετικός
απόλυτος

απλώς μια ιδιότητα
σύγκριση με άλλο
σύγκριση με όλα
η ιδιότητα στο μεγαλύτερο βαθμό
μονολεκτικά
έξυπνος
εξυπνότερος

εξυπνότατος
πανέξυπνος
περιφραστικά

πιο έξυπνος
ο εξυπνότερος
ο πιο έξυπνος
πολύ έξυπνος
πάρα πολύ έξυπνος
Ο συγκριτικός και ο υπερθετικός βαθμός ονομάζονται παραθετικά των επιθέτων. Αυτά σχηματίζονται είτε μονολεκτικά είτε περιφραστικά (με περισσότερες λέξεις).

Η ΓΛΩΣΣΑ ΤΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ: ΘΕΩΡΙΑ (ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ -Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ)

Μεταβείτε στη διεύθυνση https://e-didaskalia.blogspot.com/2014/10/blog-post_350.html
για μια γρήγορη επανάληψη της θεωρίας. Εστιάστε στη σημασία της παρατακτικής/υποτακτικής σύνδεσης και ασύνδετου σχήματος και στις διαφορές μεταξύ μακροπερίοδου και βραχυπερίοδου λόγου.
Δεν ξεχνώ:
1. Η αναφορική λειτουργία της γλώσσας ονομάζεται επίσης κυριολεκτική ή δηλωτική.
2. Η ποιητική λειτουργία της γλώσσας ονομάζεται επίσης μεταφορική ή συνυποδηλωτική.
Επομένως:
1. αναφορική/κυριολεκτική/δηλωτική (εννοούμε ακριβώς το ίδιο)
2. ποιητική/μεταφορική/συνυποδηλωτική (εννοούμε ακριβώς το ίδιο)

Τετάρτη 18 Μαρτίου 2020

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟ (ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Γ' ΕΠΑΛ) -ΠΗΓΗ: ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΛΥΚΕΙΟΥ

Σημ.: Εκτός από τις ασκήσεις, μελετήστε και το περιεχόμενο των κειμένων. Υπάρχουν πολλές και ενδιαφέρουσες ιδέες για όλα τα θέματα που έχουμε μελετήσει.

1. Nα βρείτε τα δομικά στοιχεία των παρακάτω παραγράφων:
A. H θεραπευτική λοιπόν κλωνοποίηση ως γεγονός δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται μετά βδελυγμίας. Ωστόσο θα πρέπει να γίνει, όταν θα είναι ώριμη η κατάσταση. Δηλαδή θα πρέπει πρώτα να υπάρξει πρόοδος στην αποκάλυψη των μηχανισμών ρύθμισης και έκφρασης των γονιδίων και ταυτόχρονα να μορφοποιηθεί το κατάλληλο βιοηθικό, δεοντολογικό και νομικό πλαίσιο, ώστε να ελαχιστοποιηθεί η πιθανότητα διολίσθησης από τη θεραπευτική στην αναπαραγωγική κλωνοποίηση. Kαι στην εποχή της παγκοσμιοποίησης της οικονομίας οι ισχυροί του πλανήτη θα πρέπει να ευαισθητοποιηθούν και στην παγκοσμιοποίηση της πειραματικής δεοντολογίας όσον αφορά το χειρισμό των γονιδίων.
Στ. N. Aλαχιώτης

Κυριακή 15 Μαρτίου 2020

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΛΩΣΣΑ Γ’ ΕΠΑΛ


1.      Να μετατρέψετε τις παρακάτω προτάσεις ενεργητικής σύνταξης σε παθητική. Ποιες διαφορές στη σημασία εντοπίζετε; (επανάληψη: σημασία ενεργ.-παθ. σύνταξης)
 α) Η Μαρία του έδωσε το τηλέφωνό της.

β) Κατανόησε αμέσως τη δυσκολία της κατάστασης.

γ) Η ιδιωτικοποίηση της ύδρευσης στέρησε το νερό από τους πιο φτωχούς.

δ) Το δικαστήριο εξέδωσε καταδικαστική απόφαση για τον κατηγορούμενο.

Σάββατο 14 Μαρτίου 2020

"ΣΥΝΕΧΙΖΩ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΠΙΤΙ" ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ' ΕΠΑΛ

Τώρα που είμαστε στο σπίτι και έχουμε αρκετό χρόνο στη διάθεσή μας, έχουμε και την ευκαιρία να διαβάσουμε με την άνεσή μας. Σταδιακά θα αναρτάται υλικό, το οποίο θα επαναλάβουμε και θα ελέγξουμε, μόλις -με το καλό- ανοίξουν πάλι τα σχολεία.


ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΠΑΜΠΙΝΙΩΤΗΣ, Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ, ΠΑΡΕΛΘΟΝ -ΠΑΡΟΝ-ΜΕΛΛΟΝ (σσ.162-165)

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ

Τρίτη 13 Αυγούστου 2019

ROMEYİKA'NIN TÜRKÜSÜ /SONG OF ROMEİKA (DOCUMANTERY -2009)

Παρακολουθήστε ένα εξαιρετικό ντοκιμαντέρ -στα τουρκικά με αγγλική μετάφραση - για τη διατήρηση των "ρωμέικων", στην περιοχή της Τραπεζούντας, στη σημερινή Τουρκία.

Κυριακή 10 Φεβρουαρίου 2019

9η ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ: "ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ"

Η 9η Φεβρουαρίου, ημέρα μνήμης του εθνικού ποιητή Διονυσίου Σολωμού, έχει καθιερωθεί ως Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας, σύμφωνα με την υπ. αριθμ. 17889 κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Εξωτερικών και Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων (ΦΕΚ Β’ 1384/24/04/2017).
«Με την θέσπιση αυτής της παγκόσμιας ημέρας επιδιώκεται η ανάδειξη του θεμελιώδους ρόλου που διαδραμάτισε η ελληνική γλώσσα ανά τους αιώνες, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην εδραίωση τόσο του ευρωπαϊκού όσο και του παγκόσμιου πολιτισμού. Η ελληνική γλώσσα κατά την αρχαιότητα ευτύχησε να καταστεί φορέας μορφοποίησης και μεταβίβασης σημαντικών επιστημονικών θεωριών, φιλοσοφικών θεωρήσεων και λογοτεχνικών κειμένων. Στην ελληνική γράφτηκαν λίγο αργότερα τα πιο σημαντικά κείμενα του Χριστιανισμού για να διαδοθούν σε ολόκληρο τον κόσμο. Στο διάβα των αιώνων υπήρξε καθοριστική η συμβολή της ως μέσου αποθησαύρισης και διάδοσης του ελληνικού πολιτισμού και επιβιώνει ως τις μέρες μας, στη νεότερη εκδοχή της, ως μια από τις μακροβιότερες ζωντανές γλώσσες παγκοσμίως» αναφέρεται σε εγκύκλιο του Υπουργείου Παιδείας.
Σύμφωνα με την κοινή υπουργική απόφαση, το Υπουργείο Εξωτερικών θα μεριμνήσει για την αναγνώριση της Παγκόσμιας Ημέρας της Ελληνικής Γλώσσας και από τους διεθνείς οργανισμούς, όπως ο ΟΗΕ και η ΟΥΝΕΣΚΟ.
 Μήνυμα από το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας
Την ελληνική γλώσσα αξίζει κανείς και να τη μάθει και να την αγαπήσει. Και για τις αρετές της, αλλά κυρίως διότι έχει εκφράσει έναν μεγάλο πολιτισμό, ο οποίος στην αρχή της μακράς διάρκειάς του διαμόρφωσε και κωδικοποίησε την πρώτη και καταστατική στρώση του ανώτερου λεξιλογίου και του εννοιολογίου του δυτικού πολιτισμού, και που δεν έπαψε έκτοτε, σε όλη την ιστορική συνέχειά του, να ζυμώνεται με τις μεγάλες ιστορικές στιγμές της Ανατολής και της Δύσης. Αξίζει όντως να τιμάται μια γλώσσα πολύτιμη ως παρακαταθήκη για τη Δύση και αναντικατάστατη ως θεμέλιο για την εθνική ταυτότητα του ελληνισμού.            
Για να αγαπήσεις όμως πρέπει να γνωρίσεις. Να γνωρίσεις πάνω απ’ όλα τους δόκιμους συγγραφείς που έγραψαν στη γλώσσα αυτή. Στο ερώτημα πώς θα γίνει τούτο δεν υπάρχει πιο δοκιμασμένη απάντηση από τη συγκρότηση Αναγνωστικών Κύκλων: φίλοι, συμμαθητές, ή συμφοιτητές συνέρχονται, σε μικρές ομάδες ανά μία ή δύο εβδομάδες για ένα δίωρο ή τρίωρο σε φιλικό σπίτι, και διαβάζουν κείμενα συγγραφέων της επιλογής τους. Ένας διαβάζει, και οι λοιποί παρακολουθούν με το κείμενο ανά χείρας. Για έργα, μάλιστα, ξενόγλωσσων λογοτεχνιών (ή και της αρχαίας ελληνικής γραμματείας), συνηθίζεται σε φανατικούς κύκλους και η πρακτική ο αναγνώστης να διαβάζει από μια μετάφραση, και οι συναναγνώστες να παρακολουθούν από το πρωτότυπο! Δεν είναι καθόλου, μα καθόλου, απαραίτητο να ακολουθεί συζήτηση ή σχολιασμός των κειμένων. Προέχει η γνωριμία με τα αναγνώσματα. Αυτό είναι το καίριο. Με την ανάγνωση το στατικό οπτικό σήμα μετατρέπεται σε παλλόμενο άκουσμα, και από το αφτί εισχωρεί στην καρδιά και στο μυαλό. Εξού και η από στήθους εκμάθηση στα γαλλικά ονομάζεται par coeur και στα αγγλικά by heart!
Αν για την εκμάθηση μιας γλώσσας δεν υπήρξε ποτέ καλύτερο στήριγμα από το αφτί, πάλι το αφτί αποδεικνύεται ο καταλύτης για τη μετατροπή ενός  κειμένου σε σώμα και αίμα πολιτισμού. Έτσι μπαίνει η ελληνική λογοτεχνία στο κυκλοφοριακό σύστημα της σύγχρονης εποχής.
Η πρακτική των αναγνωστικών κύκλων έρχεται από την ελληνορωμαϊκή αρχαιότητα, και συνεχίζεται με διάφορες μορφές ως και τη νεότερη εποχή. Στο σχολείο και στο πανεπιστήμιο. Με μαθητές, φοιτητές, δασκάλους. Με το νεότερο ακαδημαϊκό προσωπικό, συχνά μαζεμένο στο σπίτι του καθηγητή. Συχνά ο βίος τέτοιων κύκλων κρατούσε χρόνια ολόκληρα, και οι αναγνώσεις, που οργάνωναν όμιλοι φίλων στις έδρες ελληνικών σπουδών, κάλυπταν ολόκληρες μικρές βιβλιοθήκες. Την εμπειρία την αγάπησαν και σπουδαίοι σύγχρονοι συγγραφείς –κάποτε σε τέτοιους κύκλους διάβαζαν και δικά τους έργα εν προόδω-- και την καταξίωσαν αφοσιωμένοι φιλόλογοι, φιλόσοφοι και μεταφραστές. Δεν είναι δύσκολη υπόθεση η ίδρυση αναγνωστικών ομίλων από θιασώτες της ελληνικής γλώσσας και γραμματείας, η αδιάκοπη όμως λειτουργία τους στο όνομα μορφών των ελληνικών γραμμάτων που θαυμάζουμε απαιτεί πίστη και αφοσίωση  όχι συνηθισμένες. Για την ανάγνωση στην αρχαιότητα πάντως δεν θα βρεθεί εμβληματικότερη μορφή από τον Αριστοτέλη - αυτόν που ο Πλάτων ονόμαζε «ο αναγνώστης».

Σάββατο 3 Μαρτίου 2018

Γλωσσοδέτες: Ένα ντοκυμαντέρ με τη μεγαλύτερη ελληνική λέξη που υπάρχει αυτό το Σαββατοκύριακο στη Θεσσαλονίκη!

ΓΛΩΣΣΟΔΕΤΕΣ - trailer 1 ένα ντοκιμαντέρ του Σίμου Κορεξενίδη Τongue Twisters - documentary trailer by Simos Korexenidis from ARTemis productions on Vimeo.
ΓΛΩΣΣΟΔΕΤΕΣ - trailer 2 ένα ντοκιμαντέρ του Σίμου Κορεξενίδη Τongue Twisters - documentary trailer by Simos Korexenidis from ARTemis productions on Vimeo.

ΓΛΩΣΣΟΔΕΤΕΣ / ντοκιμαντέρ / 61min / Ελλάδα / 2018
Τι είναι οι Γλωσσοδέτες; Γλωσσολύτες; Καθαρογλωσσήματα;
Γιατί υπάρχουν στη Γλώσσα; Τι εξυπηρετούν;
Ποια η σχέση τους με την προφορική παράδοση;
Πώς χρησιμοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της Ιστορίας;
Είναι η συνταγή του Αριστοφάνη στις Εκκλησιάζουσες η μεγαλύτερη ελληνική λέξη;
Είναι μια μεγάλη λέξη ένας γλωσσοδέτης;
Οι ντοπιολαλιές και οι διάλεκτοι συνθέτουν δικούς τους γλωσσοδέτες;
Πώς ένα λεκτικό παιχνίδι ενορχηστρώνει με ταχύτητα την απομνημόνευση,τη σύνθεση και την εκφορά του λόγου;
Πώς οι γλωσσοδέτες φλερτάρουν με την αθυροστομία κι αντιμάχονται τη σεμνοτυφία;
Γιατί οι λογοθεραπευτές τους χρησιμοποιούν ως θεραπευτικό μέσο;
Μπορεί ο καθένας μας  να συνθέσει έναν γλωσσοδέτη;
Τι είναι αυτό που συνδέει τόσο ανενδοίαστα κάποιες επιλεγμένες λέξεις με το γέλιο;
Μπορεί μια τεκμηρίωση για τη γλώσσα να είναι ταυτόχρονα και μια σύγχρονη κοινωνική καταγραφή αντιληπτότητας της ευφορίας;
Ένα αστειογλωσσικομικρομεγαλοεκπαιδευτικοπαραμυθοτσαχπίνικο ντοκιμαντέρ.

Παρασκευή 9 Φεβρουαρίου 2018

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ (9η ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ)

Η 9η Φεβρουαρίου, ημέρα μνήμης του εθνικού ποιητή
Κώστας Ντιος, "Διονύσιος Σολωμός", 25Χ18.2, μολύβι,2007
Διονύσιου Σολωμού, έχει καθιερωθεί ως Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας, σύμφωνα με την υπ. αριθμ. 17889 κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Εξωτερικών και Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων (ΦΕΚ 1384/Β/24-04-2017). Μέσω της θέσπισης αυτού του ετήσιου παγκόσμιου εορτασμού επιδιώκεται η ανάδειξη του θεμελιώδους ρόλου που διαδραμάτισε η ελληνική γλώσσα ανά τους αιώνες, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην εδραίωση τόσο του ευρωπαϊκού όσο και του παγκόσμιου πολιτισμού. Η ελληνική γλώσσα κατά την αρχαιότητα ευτύχησε να καταστεί φορέας μορφοποίησης και μεταβίβασης σημαντικών επιστημονικών θεωριών, φιλοσοφικών θεωρήσεων και λογοτεχνικών κειμένων. Στην ελληνική γράφτηκαν λίγο αργότερα τα πιο σημαντικά κείμενα του Χριστιανισμού για να διαδοθούν σε ολόκληρο τον κόσμο. Στο διάβα των αιώνων υπήρξε καθοριστική η συμβολή της ως μέσου αποθησαύρισης και διάδοσης του ελληνικού πολιτισμού και επιβιώνει ως τις μέρες μας, στη νεότερη εκδοχή της, ως μια από τις μακροβιότερες ζωντανές γλώσσες παγκοσμίως.

Η γνώση και η κατανόηση της σημασίας της ελληνικής γλώσσας συνιστά βασική παιδευτική επιδίωξη. Ιδιαίτερα η νέα γενιά μπορεί να ωφεληθεί πολλαπλά, αν εξοικειωθεί με την ιστορία και τη χρήση της και αφομοιώσει δημιουργικά τον πλούτο της, γεγονός που θα της επιτρέψει να κατανοήσει τη βαθύτερη ουσία του ελληνικού πολιτισμού και την πολυδιάστατη συμβολή της ελληνικής γλώσσας στη δημιουργία του παγκόσμιου πολιτισμού.


Οδυσσέας Ελύτης
Από το Άξιον Εστί:
Τη γλώσσα μου έδωσαν ελληνική
Κώστας Ντιος, "Οδυσσέας Ελύτης",110Χ89, κάρβουνο σε χαρτί, 1996



















Τη γλώσσα μου έδωσαν ελληνική.
το σπίτι φτωχικό στις αμμουδιές του Ομήρου...

Μονάχη έγνοια η γλώσσα μου στις αμμουδιές του Ομήρου...

Εκεί σπάροι και πέρκες
ανεμόδαρτα ρήματα
ρεύματα πράσινα μες στα γαλάζια
όσα είδα στα σπλάχνα μου ν' ανάβουνε
σφουγγάρια, μέδουσες

με τα πρώτα λόγια των Σειρήνων

όστρακα ρόδινα με τα πρώτα μαύρα ρίγη...

Μονάχη έγνοια η γλώσσα μου, με τα πρώτα μαύρα ρίγη...

Εκεί ρόδια, κυδώνια
θεοί μελαχροινοί, θείοι κ' εξάδελφοι
το λάδι αδειάζοντας μες στα πελώρια κιούπια.
Και πνοές από τη ρεμματιά ευωδιάζοντας
λυγαριά και σχίνο

σπάρτο και πιπερόριζα

με τα πρώτα πιπίσματα των σπίνων

ψαλμωδίες γλυκές με τα πρώτα-πρώτα Δόξα Σοι...

Μονάχη έγνοια η γλώσσα μου, με τα πρώτα-πρώτα Δόξα Σοι!..

Εκεί δάφνες και βάγια
θυμιατό και λιβάνισμα

τις πάλες ευλογώντας και τα καριοφίλια

στο χώμα το στρωμένο με τ' αμπελομάντιλα ,

κνίσες, τσουγκρίσματα

και Χριστός Ανέστη

με τα πρώτα σμπάρα των Ελλήνων!
Αγάπες μυστικές με τα πρώτα λόγια του Ύμνου...

Μονάχη έγνοια η γλώσσα μου, με τα πρώτα λόγια του "Υμνου !..
Πηγή: Μυριόβιβλος
Κώστας Ντιος, "Οδυσσέας Ελύτης" ,25Χ35, ακρυλικό, 2011

Τρίτη 10 Μαΐου 2016

10 ελληνικές λέξεις που κάνουν μεγάλη «καριέρα» στο εξωτερικό και δεν το γνωρίζαμε. Βέβαια δεν είναι οι μοναδικές ....

Turbo:Και ποιος δεν την ξέρει αυτήν την μικρή λεξούλα; Από τις ηλεκτρικές σκούπες μέχρι τα αγωνιστικά αυτοκίνητα, το turbo έχει χαρακτηρίσει την απόδοση πληθώρας συσκευών και κινητήρων. Και όμως προέρχεται από την αρχαία ελληνική τύρβη που σημαίνει την κυκλική και ταραχώδη κίνηση.  Εύκολα μπορεί να καταλάβει κανείς για ποιόν λόγο καθιερώθηκε στα αγγλικά.  Επικουρικά, Τύρβη ήταν και μια τοπική θρησκευτική εορτή προς τιμή του Διονύσου  που περιελάμβανε έναν διθυραμβικό χορό.

Κυριακή 6 Δεκεμβρίου 2015

Νέες λέξεις της ελληνικής από την Ακαδημία Αθηνών. Έκδοση του Κέντρου Ερεύνης Επιστημονικών Όρων και Νεολογισμών

Κυκλοφόρησε ο νέος τόμος του Δελτίου Επιστημονικής Ορολογίας και Νεολογισμών του Κέντρου
Ερεύνης Επιστημονικών Όρων και Νεολογισμών (ΚΕΕΟΝ) της Ακαδημίας Αθηνών, με υπεύθυνη έρευνας τη διευθύντρια του Κέντρου, Δρα Αναστασία Χριστοφίδου. Στο πρώτο μέρος του τόμου δημοσιεύονται 250 πρόσφατοι νεολογισμοί, πολλοί από τους οποίους δεν έχουν ακόμη ενταχθεί στα μεγάλα λεξικά της ελληνικής γλώσσας. Οι νέες λέξεις συγκεντρώθηκαν και επιλέχθηκαν στο Ερευνητικό Κέντρο μετά από συστηματική αποδελτίωση εφημερίδων, με τη βοήθεια Ηλεκτρονικού Προγράμματος βάσει γλωσσολογικών κριτηρίων και συχνότητας εμφάνισής τους στο διαδίκτυο με τη μηχανή Google και Bing. Προς διευκόλυνση των αναγνωστών οι νέες λέξεις συνοδεύονται από παραδείγματα χρήσης σε αποσπάσματα εφημερίδων.

Σάββατο 21 Νοεμβρίου 2015

«Αν το παιδί δεν γράφει κάθε μέρα μία σελίδα, μην περιμένετε ποτέ να γράψει»

«Αν το παιδί δεν γράφει κάθε μέρα μία σελίδα, μην περιμένετε ποτέ να γράψει. Αν γράφει πέντε εκθέσεις ή δέκα τον χρόνο, τι έγινε; Δεν έγινε τίποτε… Το παιδί πρέπει να γράφει κάθε μέρα».
Ο Ιωάννης Καζάζης, πρόεδρος του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας (ΚΕΓ), οµότιµος καθηγητής του Τμήματος Φιλολογίας, της Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ, μιλά για την επίκαιρη, όσο ποτέ άλλοτε, ανάγκη στροφής του ελληνικού σχολείου στις παραδοσιακές δεξιότητες της γραφής και ανάγνωσης ακριβείας, ως απάντηση στην αποσυγκέντρωση, που συνεπάγεται η έκθεση των μαθητών στα νέα ψηφιακά μέσα.