Τετάρτη 4 Νοεμβρίου 2026

ΠΡΟΚHΡYΞΗ 11ου ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ “Η ΜΑΧΗ ΤΩΝ ΟΧΥΡΩΝ”

Ο Δήμος Σιντικής και ο Σύνδεσμος Φίλων Οχυρού Ιστίμπεη σας προσκαλούν να συμμετάσχετε στον πιο "ΜΑΧΙΜΟ" μαθητικό διαγωνισμό... στον 11ο ΔΙΕΘΝΗ ΜΑΘΗΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟ "Η ΜΑΧΗ ΤΩΝ ΟΧΥΡΩΝ".

Για περισσότερες πληροφορίες, εδώ.

ΕΝΟΤΗΤΑ 9: Πρώτες προσπάθειες των επαναστατημένων Ελλήνων για συγκρότηση κράτους

9-40715068 from mavraroda

Δείτε επίσης:

2. Ο Καρλομάγνος και η εποχή του

2-32856795 from mavraroda

Δείτε επίσης:

Κυριακή 1 Νοεμβρίου 2026

Προκήρυξη 15ου Πανελλήνιου Λογοτεχνικού Μαθητικού Διαγωνισμού Εφηβικού Διηγήματος και Ποίησης «Γρηγόρης Πεντζίκης» · 2026-2027

Ο Διαγωνισμός θεσπίστηκε το σχολικό έτος 2012-13 και διοργανώνεται αδιάλειπτα από τον Επιστημονικό και Πολιτιστικό Σύλλογο «Εκπ@ιδευτικός Κύκλος» και τη Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Δράμας, με την έγκριση του Υπουργείου Παιδείας (ΥΠ.Π.Ε.Θ./15780/Γ2/02-10-2014) και του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής. Έως σήμερα έχουν αξιολογηθεί περίπου έντεκα χιλιάδες κείμενα μαθητών και μαθητριών από όλη τη χώρα και από ελληνόφωνα σχολεία του εξωτερικού.

Απευθύνεται σε μαθητές και μαθήτριες της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και δίνει χώρο στους νέους δημιουργούς να εκφράσουν εμπειρίες, συναισθήματα, εικόνες και φωνές, να πειραματιστούν με τη γλώσσα και τη φαντασία.

Υποβολή συμμετοχών

1 Νοεμβρίου 2026 – 15 Μαρτίου 2027

Αξιολόγηση

16 Μαρτίου – 30 Απριλίου 2027

Ενημέρωση διακριθέντων

Μάιος 2027

Κατηγορίες συμμετοχής

α) Εφηβικό Διήγημα: ένα (1) διήγημα, ατομικά, έως 6 σελίδες Α4, δακτυλογραφημένο σε Times New Roman 12, στην ελληνική γλώσσα, με ελεύθερο θέμα.

β) Εφηβική Ποίηση: ένα (1) ποίημα, ατομικά, με ομοιοκαταληξία ή ελεύθερο, έως 30 στίχους, στην ελληνική γλώσσα, με ελεύθερο θέμα.

Μπορεί κανείς να συμμετέχει και στις δύο κατηγορίες. Τα έργα πρέπει να είναι ανέκδοτα και αδημοσίευτα. Απονέμονται 1ο, 2ο και 3ο Βραβείο σε μαθητές/τριες Γυμνασίου και Λυκείου.

Πώς υποβάλλω

Οι συμμετοχές στέλνονται με email στο pentzikiscontest@gmail.com, από τη σχολική μονάδα ή από προσωπικό email, με δύο ξεχωριστά αρχεία Word:

1. Αρχείο έργου: το έργο, το ψευδώνυμο και την κατηγορία (Γυμνάσιο ή Λύκειο), χωρίς άλλα προσωπικά στοιχεία, ώστε να διασφαλίζεται η ανωνυμία. Ονομασία: Ψευδώνυμο_Κατηγορία_Τίτλος (π.χ. Λύρα_Γυμνάσιο_Το_Πρώτο_Δοκίμιο).

2. Αρχείο στοιχείων: το έργο, το ψευδώνυμο, τα πλήρη στοιχεία του συγγραφέα και την κατηγορία. Ονομασία: Ψευδώνυμο_Κατηγορία_Στοιχεία (π.χ. Λύρα_Γυμνάσιο_Παπαδοπούλου Δέσποινα).

Τα σχολεία μπορούν να στείλουν μαζικά τις συμμετοχές σε ένα μήνυμα, αρκεί να υπάρχουν τα αρχεία 1 και 2 για κάθε συμμετέχοντα.

Όροι

Η συμμετοχή είναι δωρεάν και προαιρετική και απαιτεί τη σύμφωνη γνώμη των γονέων/κηδεμόνων. Μόνο τα διακριθέντα έργα δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα του διαγωνισμού, με υπεύθυνη δήλωση του γονέα/κηδεμόνα. Η συμμετοχή προϋποθέτει την αποδοχή των όρων της προκήρυξης.

Την αξιολόγηση κάνει εθελοντικά Κριτική Επιτροπή φιλολόγων (ΠΕ02) της Δ.Δ.Ε. Δράμας: Βασιλική Πετρά, Κωνσταντίνος Μακρής, Βασίλειος Μεσσής, Ανδρομάχη Μιχαηλίδου, Ελένη Κανταρά.

Πληροφορίες

Καθημερινά 8:30–12:30: Δήμητρα Παπαϊωάννου, τηλ. 2521352932 · Ελένη Π. Παπαδοπούλου, υπεύθυνη σχολικών δραστηριοτήτων Δ.Δ.Ε. Δράμας, τηλ. 2521352920 · email pentzikiscontest@gmail.com

Κατεβάστε την επίσημη προκήρυξη (PDF)

Πέμπτη 29 Οκτωβρίου 2026

Πρόσκληση συμμετοχής σε λογοτεχνικό διαγωνισμό ποίησης και λογοτεχνίας- Δήμος Τυρνάβου

Ο Δήμος Τυρνάβου σε μια προσπάθεια αναβάθμισης της λειτουργίας των δημοτικών βιβλιοθηκών Τυρνάβου και Αμπελώνα και προώθησης της καλλιτεχνικής έκφρασης των μαθητών και μαθητριών του Δήμου διοργανώνει διαγωνισμό ποίησης και διηγήματος.

Παρακαλώ ενημερώστε τους μαθητές και μαθήτριες που ενδιαφέρονται να συμμετέχουν να δηλώσουν πρόθεση συμμετοχής στο τηλέφωνο 2492350181 ή στο mail xatzimatos@tirnavos.gr από 29/10/2026 μέχρι 13/11/2026.

Η καταληκτική ημερομηνία κατάθεσης των έργων θα είναι η Τετάρτη 31 Μαρτίου 2027.

Κάθε μαθητής μπορεί να συμμετέχει με ένα έργο.

Η αξιολόγηση θα γίνει από ειδική επιτροπή και τα έργα που θα βραβευτούν, διαφορετικά ανά εκπαιδευτική βαθμίδα, θα παρουσιαστούν στις 23 Απριλίου 2027, Παγκόσμια ημέρα βιβλίου.

Η Αντιδήμαρχος Πολιτισμού – Παιδείας και Κοινωνικής Πολιτικής

Βαρδιοπούλου Ευγενία

ΕΝΟΤΗΤΑ 8: Η εξέλιξη της ελληνικής επανάστασης (1821-1827)

8-18211827-40301281 from mavraroda

Δείτε επίσης:

Τρίτη 27 Οκτωβρίου 2026

5. Η Βυζαντινή Εποποιΐα. Επικοί αγώνες και επέκταση της Αυτοκρατορίας.

Πηγή: Ελληνικός πολιτισμός

ss-28744877 from mavraroda

Δείτε επίσης:

Παρασκευή 23 Οκτωβρίου 2026

ΕΝΟΤΗΤΑ 7: Η Φιλική Εταιρεία και η κήρυξη της ελληνικής επανάστασης στις παραδουνάβιες ηγεμονίες

7-40112496 from mavraroda

Δείτε επίσης:

Τρίτη 20 Οκτωβρίου 2026

2η Ενότητα: "Ζούμε με την οικογένεια" (Νεοελληνική Γλώσσα Β' Γυμνασίου)

Διαβάστε κείμενα και δείτε πίνακες ζωγραφικής με θέμα "Η αγάπη της μάνας.

Επισκεφθείτε τον επίσημο ιστότοπο των παιδικών χωριών SOS .

Διαβάστε τη Διεθνή Σύμβαση του ΟΗΕ για τα "Δικαιώματα του Παιδιού" στον επίσημο ιστότοπο του Συνηγόρου του Παιδιού στη στήλη με τίτλο "Τα δικαιώματά σου" .

Διαβάστε για την ελληνική οικογένεια και τον κοινωνικό περίγυρο αλλά και για τον ιστορικό προσδιορισμό της ανθρώπινης οικογένειας.

Αν οι γονείς σας ή οι κηδεμόνες σας χρειάζονται βοήθεια, για να τα βγάλουν πέρα ... μαζί σας, παραπέμψτε τους στη συμβουλευτική εργασία του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου "Γονείς. Όταν δεν πάνε όλα καλά" .

Περισσότερα για τις εγκλίσεις του ρήματος, εδώ

Περισσότερα για τους χρόνους του ρήματος, εδώ.

Περισσότερα για το θέμα του ρήματος, εδώ.

Περισσότερα για την αύξηση του ρήματος, εδώ.

Καιρός να εφαρμόσετε όσα μάθατε για τη σύνθεση των λέξεων. Εδώ, θα βρείτε πολλές ασκήσεις κλειστού τύπου.

Ακούστε ένα "Νανούρισμα" σε στίχους Λευτέρη Παπαδόπουλου και μουσική Μάνου Λοΐζου σε ερμηνεία Μαρίζας Κωχ και τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου να τραγουδάει "Μαμά" σε στίχους Οδυσσέα Ιωάννου (διασκευή Βασίλη Παπακωνσταντίνου) και μουσική Σαρλ Αζναβούρ.

1. Η διαμόρφωση της μεσαιωνικής ελληνικής βυζαντινής αυτοκρατορίας Ι. ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΑΚΜΗΣ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ (717 -1025) Παγίωση της βυζαντινής κυριαρχίας στα Βαλκάνια και τη Μ. Ασία

ss-27541260 from mavraroda

Δείτε επίσης:

Τετάρτη 14 Οκτωβρίου 2026

Κώστας Ταχτσής, Κι έχουμε πόλεμο (Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Γ' Γυμνασίου)

Βιογραφικό σημείωμα του Κώστα Ταχτσή, εδώ.

Θέμα: οι συμπεριφορές και οι αντιδράσεις (ατομικές και συλλογικές) των προσώπων απέναντι στο γεγονός του πολέμου.

Χρόνος: ξημέρωμα Δευτέρας 28^ης Οκτωβρίου 1940 (κήρυξη του πολέμου από την Ιταλία).

Τόπος: το σπίτι της Νίνας (εκτός από την α’παράγραφο)

Πρόσωπα:

Νίνα (πρωταγωνιστικό πρόσωπο -λειτουργεί ως αφηγήτρια):Έκδηλο είναι το ενδιαφέρον και η αγάπη της για τον Αντώνη, όπως φαίνεται από τις αναφορές στην υγεία του. Με το άγγελμα του πολέμου αντιδρά σπασμωδικά, με πανικό, προσπαθεί ωστόσο να κρύψει το φόβο και την αγωνία της. Δραστηριοποιείται στα πλαίσια της οικογένειάς της είτε με ευαισθησία (στην περίπτωση της Μαριέττας) είτε με σκληρότητα (στην περίπτωση της κόρης της). Σταδιακά συμβιβάζεται και αποδέχεται τη νέα κατάσταση υποτασσόμενη στην κοινή μοίρα.

Αντώνης: σύζυγος της Νίνας. Αρχικά διατυπώνει φιλογερμανικές θέσεις, ωστόσο με την έναρξη πολέμου παρουσιάζει μια εντυπωσιακή μεταστροφή, γεμάτη πατριωτική έξαρση. Εκφράζει τη βεβαιότητά του για τη νίκη, ενώ εύχεται να ήταν νέος, για να έπαιρνε ενεργά μέρος στον πόλεμο. Η συζήτηση για την αγορά ραδιοφώνου εντάσσεται σ’ αυτήν την επιθυμία για συμμετοχή στα γεγονότα.

Μαριέττα: η υπηρέτρια της Νίνας, αντιδρά με κλάματα λόγω των αδερφών της.

Μαρία: κόρη της Νίνας- αντιδρά με αδιαφορία

Θόδωρος: γιος της Νίνας, αντιδρά μάλλον αψυχολόγητα, προφανώς εξαντλημένος από την βραδινή βάρδια στην εφημερίδα.

Εκάβη: η πεθερά της Νίνας (από τον τρίτο γάμο)αντιμετωπίζει την κατάσταση με ψυχραιμία και πραγματισμό. Η εμπειρία της την οδηγεί να αντιμετωπίζει με ελαφρότητα την κατάσταση.

Άκης: τομεάρχης της ΕΟΝ (μεταξική νεολαία), λειτουργεί με παιδικό ενθουσιασμό.

Αφήγηση: πρωτοπρόσωπη

Αφηγητής: ομοδιηγητικός (δραματοποιημένος), πρωταγωνιστής, αυτοβιογραφικός

Αφηγηματικός χρόνος: ευθύγραμμος

Θεματικές ενότητες:

1^η : «Η Κασιμάτη…να μείνουμε ουδέτεροι»- Οι συζητήσεις και οι προβλέψεις για τον επερχόμενο πόλεμο

2^η: «Μα κανένας μας…να φανταστώ το μέλλον»- η αναγγελία του πολέμου και οι αντιδράσεις της οικογένειας

3^η: «Πάνω στην ώρα…για τίποτα»- Η αντίδραση της κυρά-Εκάβης

Γλώσσα -ύφος: απλή, με έντονη προφορικότητα, χιουμοριστικά στοιχεία, ιδιωτισμοί

ΕΝΟΤΗΤΑ 5: Ο ελληνισμός από τα μέσα του 18ου αι. έως τις αρχές του 19ου αι.

5-18-19-39842338 from mavraroda

Δείτε επίσης:

Σάββατο 10 Οκτωβρίου 2026

1. Η εξάπλωση των Αράβων ΙΙ. Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΙΣΛΑΜ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΟΥ ΜΕΣΑΙΩΝΑ

1-67177931 from mavraroda

Δείτε επίσης:
Αραβική εξάπλωση (ιστοριογραμμή)
Ιερό Κοράνιο
Ο Μωάμεθ και η Ιερά Μονή Σινά
Σχέσεις Βυζαντινών και Αράβων
Αραβική εξάπλωση (Χάρτης)
Αιγαίο: η θαλάσσια γέφυρα 3ος-18ος αιώνας

ΕΝΟΤΗΤΑ 4: Η τελευταία φάση της γαλλικής επανάστασης (1794 – 1799) και η εποχή του Ναπολέοντα (1799 -1815)

4-67297160 from Τσατσούρης Χρήστος, Γυμνάσιο Μαγούλας Δυτικής Αττικής

Περίληψη

Μετά το θάνατο του Ροβεσπιέρου και την ψήφιση νέου συντάγματος από τους Θερμιδοριανούς (1795) η εξουσία ανατέθηκε στο Γάλλο στρατηγό Ναπολέοντα Βοναπάρτη (1799). Παρόλο που το πολίτευμα τυπικά δεν άλλαξε, ωστόσο ο Βοναπάρτης αυτοανακηρύχθηκε αυτοκράτορας και η Γαλλία γύρισε σε συνθήκες απόλυτης μοναρχίας. Ο Ναπολέων προχώρησε σε μεγάλες αλλαγές σε όλους τους τομείς και συνέχισε τους πολέμους με άλλα ευρωπαϊκά κράτη κατακτώντας πολλά εδάφη και φτάνοντας μέχρι τη Μόσχα, χωρίς ωστόσο να καταφέρει να νικήσει τη Ρωσία. Η τελική μάχη του Ναπολέοντα με τις ευρωπαϊκές δυνάμεις δόθηκε στο Βατερλό (1815) του Βελγίου όπου και ο γαλλικός στρατός γνώρισε συντριπτική ήττα. Ο Ναπολέων εξορίστηκε στο νησάκι Αγία Ελένη, όπου πέθανε το 1821.

Αποτίμηση της περιόδου 1789 - 1815

Με τη γαλλική επανάσταση άλλαξε ο ρους της ιστορίας. Η αστική τάξη κατέλαβε την εξουσία, οι ιδέες του Διαφωτισμού άρχισαν να πραγματώνονται, αναπτύχθηκε η ιδέα του εθνικού κράτους, ο υπήκοος έγινε πολίτης με δικαιώματα και υποχρεώσεις, ο λαός αναδείχθηκε σε κινητήρια δύναμη της ιστορίας, παρουσιάστηκαν νέες ιδέες και κινήματα: φιλελευθερισμός, εθνικισμός, κοινωνικός ριζοσπαστισμός, σοσιαλισμός.

Το συνέδριο της Βιέννης (9/1814 -6/1815)

Οι ευρωπαϊκές δυνάμεις αποφάσισαν την επαναχάραξη των συνόρων, την παλινόρθωση της βασιλείας στη Γαλλία και τη δημιουργία της Ιεράς Συμμαχίας (Ρωσία, Αυστρία, Πρωσία) με σκοπό την κατάπνιξη οποιασδήποτε επανάστασης, κοινωνικής ή εθνικοαπελευθερωτικής. Οι ιδέες ωστόσο της γαλλικής επανάστασης (ισότητα, ελευθερία, εθνική αυτοδιάθεση) είχαν πλέον διαδοθεί σε όλο τον κόσμο.

Δείτε επίσης:
Ναπολέων Βοναπάρτης (μέρος α')
Ναπολέων Βοναπάρτης (μέρος β')

J.L.David, Η στέψη της αυτοκράτειρας Ζοζεφίνας
J.L.David, Ο Ναπολέων στο πέρασμα του Αγίου Βερνάρδου στις Άλπεις
F. Gerard, Η μάχη του Αούστερλιτς
A. Northen, Υποχώρηση του Ναπολέοντα από τη Μόσχα
Ch. De Stauben, Ο θάνατος του Βοναπάρτη
J.L. David, Ο Ναπολέων στο γραφείο του στα ανάκτορα του Tuilleries

Σάββατο 3 Οκτωβρίου 2026

2. Ο Ηράκλειος και η δυναστεία του (610-717): Εσωτερική μεταρρύθμιση και αγώνας επιβίωσης

Πηγή: Ελληνικός Πολιτισμός

2-26696329 from mavraroda

Δείτε επίσης:

Βιτσέντζος Κορνάρος "Ερωτόκριτος" (Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Γ' Γυμνασίου)

Βιογραφικά στοιχεία για το Βιτσέντζο Κορνάρο καθώς και σχολιασμό του έργου του μπορείτε να βρείτε στις Ψηφίδες για την ελληνική γλώσσα.

Το εξώφυλλο της πρώτης έκδοσης του "Ερωτόκριτου", το 1713.

Ολόκληρο το ποιητικό κείμενο μπορείτε να το βρείτε στο

Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού.

Ακούστε τον "Αποχαιρετισμό" με τη φωνή του Νίκου Ξυλούρη. Μουσικά αποσπάσματα από όλο το έργο, εδώ. Ηχητικά αποσπάσματα σε μουσική Νίκου Μαμαγκάκη θα βρείτε στην Ελληνική Μουσική Βιβλιοθήκη.

Θεόφιλος, "Ερωτόκριτος και Αρετούσα"

Θεατρικές παραστάσεις: Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος,

1969

Παράλληλα κείμενα: Να συγκρίνετε τη μάχη Αθηναίων- Βλάχων με τις παρακάτω μονομαχίες.

1) Ομήρου "Ιλιάδα" Η 206-315, Μονομαχία Αίαντα -Έκτορα [Αρχαία Ελληνικά (μτφρ), Ομηρικά Έπη, Β' Γυμνασίου].

2) Βιτσέντζος Κορνάρος, "Ερωτόκριτος", Μονομαχία Κρητικού- Καραμανίτη (Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, Α' Λυκείου).

Ανάλυση του συγκεκριμένου αποσπάσματος, μπορείτε να βρείτε στο ιστολόγιο "Με τα φτερά του λόγου".

"Του γιοφυριού της Άρτας": Δημιουργική Γραφή

Τι συμβαίνει όταν ο αδερφός της Λυγερής επιστρέφει στην Άρτα από την ξενιτιά; Ποια είναι τα συναισθήματά του, ποιες είναι οι σκέψεις του για όσα συνέβησαν προκειμένου να στεριώσει το γιοφύρι; Μαθητές και μαθήτριες του Γ1 (Γεωργία Γρ., Ανδρομάχη, Λαμπρινή, Γιώργος Ζ., Ραφαηλία, Φανή) και του Γ3 (Δημήτρης, Φένια, Παναγιώτα , Ειρήνη, Μπελκίσα, Ελευθερία) προσπάθησαν να μπουν στη θέση του, αποτυπώνοντας όλο το εύρος των απόψεων για την τραγική μοίρα των πρωταγωνιστών.

Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου 2026

Μαθητικοί Διαγωνισμοί 2026-2027

10ος Μαθητικός Διαγωνισμός: "Από τα ίχνη της ζωής στην ιστορία της Γης…", 2026-27

Ο μαθητικός διαγωνισμός Τα εκθέματα του μουσείου μέσα από τα μάτια των μαθητών (2026-27) που διοργανώνει κάθε χρόνο το Μουσείο Ιστορίας Πανεπιστημίου Αθηνών για τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, φέτος πραγματοποιείται για δέκατη χρονιά και διεξάγεται με φυσική παρουσία ή διαδικτυακά, σε συνεργασία με το Μουσείο Παλαιοντολογίας και Γεωλογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Απευθύνεται σε μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου όλων των σχολείων της χώρας.

ΘΕΜΑ: "Από τα ίχνη της ζωής στην ιστορία της Γης…"

Η συμμετοχή στον διαγωνισμό είναι δωρεάν.

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ

ΔΕΛΤΙΟ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ

Για την επίσκεψη στην ιστοσελίδα του Μουσείου Παλαιοντολογίας και Γεωλογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών πατήστε εδώ

ΕΝΟΤΗΤΑ 3: Η έκρηξη και η εξέλιξη της γαλλικής επανάστασης (1789-1794) [Νεότερη και Σύγχρονη Ιστορία Γ' Γυμνασίου]

3-17891794 from mavraroda

Δείτε επίσης:

1. Ο Ιουστινιανός και το έργο του II. ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ

Πηγή: Ελληνικός πολιτισμός

1-26575036 from mavraroda

Δείτε επίσης:

Θεματικό Χρονολόγιο Ιουστινιανού
Ιουστινιανός Α' (Βιογραφία - Έργο)
Οι Δήμοι και η Στάση του Νίκα
Ιουστινιανός και Θεοδώρα, το αυτοκρατορικό ζεύγος
Ο Ιππόδρομος της Κωνσταντινούπολης
Το δίπτυχο των Λαμπαδίων
Σόλιδος Ιουστινιανού Α'
Αρχαία προνόμια της Ιεράς Μονής Σινά

Στρατιωτικές επιχειρήσεις Ιουστινιανού

Ο έφιππος ανδριάντας του Ιουστινιανού
Αργυρό νόμισμα του Γελίμερου
Ανάγνωση ιστορικής πηγής: Ιουστινιανή πρώτη
Οικοδομικό πρόγραμμα Ιουστινιανού
Ψηφιδωτό Αγίας Σοφίας
Όψεις της Αγίας Σοφίας
Κωνσταντινούπολη, Το Μεγάλο παλάτι και η Αγία Σοφία
Κτήρια της βυζαντινής Κωνσταντινούπολης
Εικονική Περιήγηση της Αγίας Σοφίας
Ο ναός της Αγίας Σοφίας

ΙΙΙ. ΟΙ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΗΓΕΣ (αποσπάσματα)

Α. Εισαγωγή: Οι πηγές για τη στάση του Νίκα

Β. Υλικό από τον Προκόπιο και τον Θεοφάνη για τη Στάση του Νίκα
1. Οι Δήμοι του Ιπποδρόμου
Οι δήμοι κάθε πόλης ήταν από παλιά διαιρεμένοι σε Πρασίνους και Βενέτους. Δεν πάει όμως
πολύς καιρός που άρχισαν να σκορπίζουν τα χρήματά τους για χάρη των ονομάτων και των θέσεων
που καταλαμβάνουν οι θεατές στον Ιππόδρομο, να εκθέτουν τον εαυτό τους στις πιο οδυνηρές κακώ-
σεις και, το αποκορύφωμα, να πεθαίνουν, χωρίς τον παραμικρό δισταγμό, με τον πιο ατιμωτικό θά-
νατο. Συνάπτουν μάλιστα και μάχες με την αντίπαλη μερίδα, χωρίς να ξέρουν καλά-καλά γιατί ριψο-
κινδυνεύουν, αν και είναι βέβαιο ότι, ακόμη και αν νικήσουν τους αντιπάλους τους στη μάχη, θα ο-
δηγηθούν αμέσως στη φυλακή και θα εκτελεστούν, αφού βασανιστούν με το χειρότερο τρόπο. Έτσι
φυτρώνει στην ψυχή τους το μίσος για τους άλλους χωρίς σοβαρή αιτία κι αυτή η έχθρα διαρκεί αιώ-
νια, καταλύοντας κάθε είδους κοινωνική σχέση και εξ αίματος συγγένεια, αλλά και το δεσμό της φι-
λίας, ακόμη και όταν οι οπαδοί των αντίπαλων χρωμάτων είναι αδέλφια ή κάτι παρόμοιο. Δεν ενδια-
φέρονται ούτε για τα θεία ούτε για τα ανθρώπινα, παρά μόνο για τη νίκη, και δεν έχει καμιά σημασία
γι’ αυτούς, αν διαπράττεται κάποια ασέβεια προς τους θεούς και παραβιάζονται οι νόμοι και το πολί-
τευμα από τους δικούς τους ανθρώπους ή τους εχθρούς. Δεν νοιάζονται επίσης καθόλου αν στερηθούν τα απαραίτητα για τη ζωή τους και η πατρίδα τους ζημιωθεί στις πιο στοιχειώδεις ανάγκες της, αρκεί
μόνο να ωφεληθεί η παράταξή τους (μέρος), όπως ονομάζουν τους ομοϊδεάτες τους (συστασιώτες).
Σ’ αυτό το μιαρό έργο συμμετέχουν και γυναίκες, όχι μόνο ακολουθώντας, αλλά και αντιστρατευόμε-
νες, κατά περίπτωση, τους άνδρες τους, αν και δεν πηγαίνουν καθόλου στα θέατρα ούτε και ελαύνο-
νται από κάποια άλλη αιτία. Και δεν μπορώ να χαρακτηρίσω αλλιώς το φαινόμενο αυτό παρά ως
ψυχασθένεια. Έτσι λοιπόν έχουν τα πράγματα στις πόλεις σχετικά με τους δήμους του Ιπποδρόμου.
Προκόπιος, Υπέρ των πολέμων, Ι, 24, έκδ. Ηaury, 123.

2. Η Στάση του Νίκα: Η εκδοχή του Προκοπίου (6ος αι.)
Την ίδια περίπου εποχή ξέσπασε στο Βυζάντιο εξέγερση του λαού που πήρε απρόσμενα τερά-
στιες διαστάσεις και προκάλεσε στο λαό και τη σύγκλητο μεγάλες συμφορές. Τα πράγματα εξελί-
χθηκαν ως εξής:

[Η έναρξη της στάσης]
[…] Ο έπαρχος της πόλης του Βυζαντίου συνέλαβε και οδήγησε μερικούς στασιαστές στο δήμιο.
Οι δυο δήμοι τότε συμφιλιώθηκαν και συνήψαν ανακωχή, άρπαξαν τους καταδικασθέντες και, αφού
εισέβαλαν στις φυλακές, απελευθέρωσαν όλους εκείνους που είχαν φυλακισθεί για στάση ή άλλο
παράπτωμα. Οι υπάλληλοι που υπακούουν στις εντολές του επάρχου σφάχτηκαν ανηλεώς, ενώ
οι επιφανείς πολίτες κατέφυγαν στην αντίπερα ακτή. Η πόλη πυρπολήθηκε σαν να είχε περάσει
στην εξουσία των εχθρών. Ο ναός της Αγίας Σοφίας και τα λουτρά του Ζευξίππου και τμήματα των
ανακτόρων από τα Προπύλαια μέχρι το λεγόμενο Οίκο του Άρεως έγιναν παρανάλωμα της φωτιάς.
Πυρπολήθηκαν ακόμη οι δυο μεγάλες στοές που έφταναν ως την Αγορά του Κωνσταντίνου (Forum
Constantini) και πολλά οικήματα και αντικείμενα αξίας που ανήκαν σε εύπορους ανθρώπους. Ο
αυτοκράτορας, η σύζυγός του και ορισμένοι συγκλητικοί κλείστηκαν στα ανάκτορα, αναμένοντας
τις εξελίξεις. Οι δήμοι χρησιμοποίησαν ως σύνθημα αμοιβαίας αναγνώρισης της λέξη Νίκα. Από
αυτή ονομάζεται η εξέγερση εκείνη Στάση του Νίκα ως σήμερα.

Διαβάστε περισσότερα »

Τετάρτη 23 Σεπτεμβρίου 2026

ΕΝΟΤΗΤΑ 2: Η αμερικανική επανάσταση (Ιστορία Νεότερη και Σύγχρονη Γ' Γυμνασίου)

2-39376521 from mavraroda

Δείτε επίσης:

Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου 2026

1. Από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη [ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου (330-717). I. Η ΜΕΤΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΡΩΜΑΪΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ]

1-26511309 from mavraroda

ss-11433958 from Angeliki Chroni

Για να κατανοήσετε καλύτερα τη θρησκευτική πολιτική του Κωνσταντίνου, μελετήστε τις παρακάτω πηγές:

ΑΝΕΞΙΘΡΗΣΚΙΑ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ: ΤΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ ΤΩΝ ΜΕΔΙΟΛΑΝΩΝ, 313 μ.Χ.

(Προοίμιο)

Ευρισκόμενοι στο Μιλάνο, εγώ ο Αύγουστος Κωνσταντίνος και εγώ ο Αύγουστος Λικίνιος, κάτω από καλούς οιωνούς και αναζητούντες με φροντίδα κάθε τι που θα απέβλεπε στο γενικό καλό… πιστέψαμε ότι έπρεπε να τακτοποιήσουμε όλα εκείνα τα οποία αφορούν στην οφειλόμενη λατρεία προς το Θείον και να παραχωρήσουμε στους Χριστιανούς και σε όλους τους υπηκόους μας την ελεύθερη άσκηση των λατρευτικών τους καθηκόντων στη θρησκεία της επιλογής τους. Είθε, επομένως, το Θείον, στην ουράνια κατοικία του, να εκδηλώσει την ικανοποίησή του και να στείλει τις χάρες του και σε μας και στους λαούς που ζουν υπό την εξουσία μας.

Λακτάντιος, De mortibus persecutorum 47 (Μετ. Β.Σ.)

Θρησκευτική στάση του Κωνσταντίνου

Ο Κωνσταντίνος Α΄ [...] έγινε Χριστιανός μόλις το χρόνο που πέθανε. Κατά τη διάρκεια της ζωής του παρέμεινε Ανώτατος Αρχιερέας (ανώτατος αξιωματούχος της ρωμαϊκής θρησκείας) και χρησιμοποιούσε τις εκφράσεις Ημέρα του Ήλιου και Ανίκητος Ήλιος, που, την περίοδο αυτή, συνήθως εννοούσαν τον θεό των Περσών, τον Μίθρα, του οποίου η λατρεία είχε διαδοθεί σε όλη την αυτοκρατορία [...]. Είναι βέβαιο ότι ο Κωνσταντίνος υπήρξε υποστηρικτής της και ότι κληρονόμησε την αφοσίωσή του αυτή από την οικογένεια του. Πιθανόν ο Ανίκητος Ήλιος ήταν ο Απόλλων.

A. Α. Vasiliev, Ιστορία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, 324-1453, Αθήνα 1954, 70.

Συμπληρωματικά:

Χρηματικές παροχές στις εκκλησίες από το Mεγάλο Kωνσταντίνο

Δεδομένου ότι ήταν ευχαρίστησή μας σε όλες τις επαρχίες, δηλαδή τις αφρικανικές, τις νουμιδικές και τις μαυριτανικές, να συνεισφέρουμε στις δαπάνες κάποιων ιερέων της νόμιμης και πιο ιερής Καθολικής θρησκείας, έστειλα μια επιστολή στον Ούρσο, τον διακεκριμένο οικονομικό διοικητή της Αφρικής, και τον ειδοποίησα να πληρώσει 3000 φόλλεις (χάλκινα νομίσματα) στα πρόσωπα που αναφέρθηκαν.
D. Geanakoplos, Byzantium. Church, Society, and Civilization Seen through Contemporary Eyes, Chicago 1986, 133.

http://www.ime.gr/chronos/08/gr/sources/economy.html

Μια παράδοση για την κτίση της Κωνσταντινούπολης

"O Kωνσταντίνος θέλοντας να ορίσει την έκταση του τείχους της πόλης, προχωρούσε κρατώντας το δόρυ. Κι επειδή φάνηκε σε εκείνους που τον ακολουθούσαν, ότι καθόριζε τα όρια πολύ πιο μεγάλα από ότι χρειαζόταν, τον πλησίασε κάποιος και τον ρώτησε· "ως πού δέσποτα;" Kι εκείνος του αποκρίθηκε καθαρά "ως που να σταματήσει αυτός που προχωρεί μπροστά μου" κάνοντας φανερό ότι μία ουράνια δύναμη βάδιζε μπροστά του και τον οδηγούσε τι να κάνει".
Φιλοστόργιος, Εκκλησιαστική Ιστορία, II, 9.
Aπό το σχολικό βιβλίο: Iστορία Ρωμαϊκή και Βυζαντινή, B' Γυμνασίου, 85.
http://www.ime.gr/chronos/08/gr/sources/economy.html

Χρονολόγιο - Ιστοριογραμμή Κωνσταντίνου Α' (Μέγα Κωνσταντίνου), εδώ:
"Τα τείχη της Κωνσταντινούπολης", εδώ:
"Κωνσταντινούπολη, Ο χάρτης της πόλης", εδώ:
"Το Μέγα Παλάτιον", εδώ:
"Η υδροδότηση της Κωνσταντινούπολης"