Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου 2026

Οι 200 εκτελεσμένοι της Καισαριανής -φωτογραφίες της εκτέλεσης πωλούνται από Βέλγο

 Φωτογραφικά ντοκουμέντα που φέρονται να αποτυπώνουν στιγμές πριν από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών στην Καισαριανή, την 1η Μαΐου 1944, έρχονται για πρώτη φορά στο φως της δημοσιότητας. Οι εικόνες αναρτήθηκαν προς πώληση στο eBay από πωλητή με έδρα το Βέλγιο, ο οποίος υποστηρίζει ότι προέρχονται από ιδιωτική συλλογή Γερμανού υπαξιωματικού της Βέρμαχτ.

Σύμφωνα με την περιγραφή της αγγελίας, το υλικό αποδίδεται στον λοχία Χέρμαν Χόϊερ, που υπηρετούσε σε μονάδα με έδρα τη Μαλακάσα κατά την περίοδο της Κατοχής. Η αυθεντικότητα των φωτογραφιών, ωστόσο, δεν έχει μέχρι στιγμής επιβεβαιωθεί από επίσημο φορέα ή ιστορικό αρχείο.Η ύπαρξη της δημοπρασίας έγινε γνωστή μέσα από ανάρτηση της σελίδας «Greece at WWII Archives» στο Facebook.Η εκτέλεση των 200 κομμουνιστών στην Καισαριανή αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα των ναζί στην Ελλάδα. Οι περισσότεροι από τους εκτελεσθέντες ήταν πολιτικοί κρατούμενοι, πολλοί εκ των οποίων είχαν μεταφερθεί από το στρατόπεδο Χαϊδαρίου ως αντίποινα για τη δράση τους.Εκτελέστηκαν, ανήμερα της Εργατικής Πρωτομαγιάς, ως αντίποινα για τον θάνατο ενός Γερμανού στρατηγού, τριών συνοδών του αξιωματικών και τον τραυματισμό πολλών στρατιωτών στους Μολάους της Λακωνίας, στις 27 Απριλίου του 1944.

Πηγές: tvxs , efsyn

Καισαριανή: «Οι 200 ήταν πρώτα θύματα του αντικομμουνισμού» – Γιατί είναι σημαντικές οι φωτογραφίες

 

 

Σάββατο 14 Φεβρουαρίου 2026

Ανδρέας Καρκαβίτσας, Ο ζητιάνος (Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Γ' Γυμνασίου)

Πρόσθετο υλικό                                                         

·         Γενιά του 1880 (Νέα Αθηναϊκή Σχολή)

·         Ηθογραφία

·         Ρεαλισμός

·         Νατουραλισμός

Νουβέλα

Μαζί με το διήγημα και το μυθιστόρημα, η νουβέλα είναι ένα από τα τρία βασικά είδη της αφηγηματικής πεζογραφίας. Καθένα από αυτά τα είδη έχει, βέβαια, τα δικά του χαρακτηριστικά· ωστόσο, πρέπει πάντοτε να έχουμε υπόψη ότι τα όρια μεταξύ των τριών αυτών ειδών είναι πολλές φορές ασαφή και δυσδιάκριτα. Συνεπώς, η τριμερής αυτή διάκριση είναι σχετική.

Σε ό,τι αφορά την έκταση, η νουβέλα τοποθετείται κάπου ανάμεσα στο διήγημα και το μυθιστόρημα. Εξιστορεί κυρίως γεγονότα της σύγχρονης κοινωνικής πραγματικότητας, δηλαδή της εποχής κατά την οποία γράφτηκε. Συνήθως, σε μια νουβέλα, ο συγγραφέας ρίχνει το βάρος στην ηθογράφηση και την ψυχογράφηση των χαρακτήρων αλλά δεν εμβαθύνει εξίσου στην πλοκή και στα επεισόδια που αφηγείται. Γενικά, μπορούμε να πούμε ότι η δομή μιας νουβέλας είναι λίγο πιο περίπλοκη από εκείνη του διηγήματος αλλά απέχει αρκετά απ' την ευρύτητα και το περίτεχνο ενός μυθιστορήματος.

Ως παραδείγματα νουβέλας από τη νεοελληνική λογοτεχνία, θα μπορούσαμε να αναφέρουμε Τα ρόδινα ακρογιάλια  του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, το Ζητιάνο  του Ανδρέα Καρκαβίτσα, τον Κατάδικο  του Κωνσταντίνου Θεοτόκη και την Ιστορία ενός αιχμαλώτου του Στρατή Δούκα.

Πηγή: Λεξικό Λογοτεχνικών όρων

·         Ανθολογημένο απόσπασμα (Ο ζητιάνος -Α’ Το συναπάντημα) : «Τὸ Νυχτερέμι δὲν εἶνε καὶ ἀπὸ τὰ μεγάλα χωριὰ τῆς Θεσσαλίας. Ριχμένο ἐκεῖ, κατὰ τὶς ἐκβολὲς τοῦ Πηνειοῦ, στὸ γούπατο τοῦ πολύκαρπου κάμπου –τοῦ κάμπου ποὺ ἁπλώνεται τριγωνικὸς ἀπὸ τὶς δασωμένες ρίζες τοῦ Κισσάβου ἕως τὰ χαμοβούνια τοῦ Ὀλύμπου–, μοιάζει μὲ τὸ γειτονικό του Λασποχώρι, δίδυμα νεροστοιχειά, σωστοὶ Γήταυροι, παραχορτασμένοι μὲ τὴν παχειὰ χλωροσὰ καὶ ἀποκαρωμένοι ἀπὸ τὶς μιασματικὲς ἀναθυμιάσεις τῶν βάλτων. Μὲ τὰ χαμόσπιτά του, ὅπου συζοῦν ἁρμονικὰ ζῷα καὶ ἄνθρωποι· μὲ τὰ βεργοπλεγμένα κιουτσέκια, ὅπου ἀποθηκεύεται χειμωνοκαλόκαιρα τὸ ἀραποσίτι· μὲ τὸ κονάκι τοῦ μπέη ψηλὸ καὶ ἀγέρωχο στὴ μέση καὶ τὴν μικρὴ καὶ περιφρονημένην ἐκκλησούλα σὲ μίαν ἄκρη, ἔχει τὴν φτωχικὴν ἐκείνη καὶ φοβισμένην ἔκφραση ποὺ ἔχουν ὅλα τοῦ κάμπου τὰ χωριά, τὰ δουλωμένα καὶ τ᾿ ἀνάξια ὑπάρξεως». […]

·         Βιογραφία -κριτικός σχολιασμός

Λίγα λόγια για τη νουβέλα: Ο Ζητιάνος (1896) θεωρείται το καλύτερο έργο του Καρκαβίτσα. Κεντρικό πρόσωπο είναι ο Τζιριτόκωστας, ένας επαγγελματίας ζητιάνος, από τα Κράβαρα της Ορεινής Ναυπακτίας, που πλουτίζει εκμεταλλευόμενος την αμορφωσιά και την εξαθλίωση των χωρικών. Τόπος δράσης είναι το Νυχτερέμι (σημερινός: Παλαιόπυργος Λάρισας), ένα θεσσαλικό χωριό που μόλις είχε απελευθερωθεί από τον τουρκικό ζυγό. Σύμφωνα με τον Λίνο Πολίτη «Το μυθιστόρημα είναι μια σκοτεινή ζωγραφιά της ανθρώπινης ποταπότητας από τη μια μεριά και της αθλιότητας από την άλλη, και συνάμα ένας αδυσώπητος έλεγχος της κοινωνίας, της νεοελληνικής κοινωνίας του καιρού του […]».

Δείτε το 1ο επεισόδιο της τηλεοπτικής σειράς «Ο ζητιάνος».

Αναλύσεις του αποσπάσματος, εδώ  και  εδώ .

 

Λορέντζος Μαβίλης, Καλλιπάτειρα (Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Β' Γυμνασίου)

 Για τη βιογραφία και την εργογραφία του Λορέντζου Μαβίλη, εδώ και εδώ.

Σονέτο (ή δεκατετράστιχο)

Είναι ποίημα σταθερής μορφής και συνήθως λυρικού περιεχομένου. Η ονομασία «σονέτο» προέρχεται από την ιταλική γλώσσα: sonetto = σύντομος, μικρός ήχος· μικρό, σύντομο τραγούδι, τραγουδάκι (στα λατινικά sonus = ήχος). Η ελληνική ονομασία «δεκατετράστιχο» είναι περισσότερο εύστοχη: στηρίζεται σ' ένα εξωτερικό γνώρισμα, που είναι ο σταθερός αριθμός των στίχων. Ο Κωστής Παλαμάς λ.χ. θέλοντας να αποφύγει την ξενική ονομασία, τιτλοφόρησε τη συλλογή του με σονέτα «Τα δεκατετράστιχα».

Το σονέτο, στην κλασική καταρχήν μορφή του, παρουσιάζει τα ακόλουθα εξωτερικά χαρακτηριστικά:

  • α) είναι ποίημα ολιγόστιχο· αποτελείται από δεκατέσσερις στίχους, που κατανέμονται σε τέσσερις στροφές
  • β) οι δυο πρώτες στροφές είναι τετράστιχες, ενώ οι δυο τελευταίες τρίστιχες· έχουμε δηλαδή το σχήμα: 4 - 4 - 3 - 3
  • γ) το μέτρο είναι κανονικά ιαμβικό και οι στίχοι ενδεκασύλλαβοι
  • δ) στις δυο πρώτες τετράστιχες στροφές, η πιο συνηθισμένη μορφή ομοιοκαταληξίας είναι η σταυρωτή (α β β α)
  • ε) στις δυο τελευταίες τρίστιχες στροφές, η ομοιοκαταληξία μπορεί να παρουσιάζει ποικίλους συνδυασμούς και τύπους. Πάντως, ένας τουλάχιστον στίχος της μιας στροφής πρέπει να ομοιοκαταληκτεί με έναν της άλλης.

 

eikonaS01

Λορέντζος Μαβίλης (1860-1912): καλλιέργησε συστηματικά το σονέτο και τα ποιήματά του αυτού του είδους θεωρούνται υποδειγματικά.

 Το σονέτο, ως λυρικό ποίημα, θέτει στον ποιητή πολλούς και ποικίλους περιορισμούς: θεματικούς, έκτασης, μετρικούς, αριθμού συλλαβών κατά στίχο, ομοιοκαταληξίας. Εξαιτίας αυτών των περιορισμών, που επιβάλλουν στον ποιητή μιαν αυστηρή και υποχρεωτική πειθαρχία σε εξωτερικούς κανόνες, το σονέτο θεωρείται δύσκολο ποιητικό είδος. Ο καλύτερος σονετογράφος μας θεωρείται ο Λ. Μαβίλης, που έγραψε τα αρτιότερα και τα πιο καλοδουλεμένα λυρικά σονέτα. Άλλοι ποιητές που έγραψαν επίσης σονέτα είναι ο Ιάκωβος Πολυλάς, ο Ανδρέας Μαρτζώκης, ο Γεράσιμος Μαρκοράς, ο Ιωάννης Γρυπάρης, ο Κωστής Παλαμάς κ. ά.

Πηγή: Λεξικό Λογοτεχνικών Όρων

Η Καλλιπάτειρα 


 Αναλύσεις του ποιήματος, εδώ , εδώ και εδώ .

Πέμπτη 12 Φεβρουαρίου 2026

Αντόν Τσέχωφ, Ένας αριθμός (Κείμενα νεοελληνικής Λογοτεχνίας Β' Γυμνασίου)

 Βιογραφία - εργογραφία, εδώ και εδώ.

Παραστάσεις στο Εθνικό Θέατρο 

Αναλύσεις του αφηγήματος, εδώ ,εδώ και εδώ.

"Ο Γλάρος" (ΚΘΒΕ, 1965) 

"Θείος Βάνιας", (ΚΘΒΕ, 1993)

"Τρεις αδελφές" (ΚΘΒΕ, 1919) 

"Ο βυσσινόκηπος" (ΚΘΒΕ, 2026) 

4η ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΝΩΜΕΝΗ ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ (Νεοελληνική γλώσσα Γ' Γυμνασίου)

 

Τρίτη 10 Φεβρουαρίου 2026

9 Φεβρουαρίου: Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας (1ο Γυμνάσιο Τυρνάβου (Αχιλλέας Τζάρτζανος)

 


Η 9η Φεβρουαρίου, ημέρα θανάτου του εθνικού μας ποιητή, Διονύσιου Σολωμού, έχει οριστεί ως ημέρα εορτασμού της ελληνικής γλώσσας. Σκοπός της επετείου είναι η ανάδειξη του θεμελιώδους ρόλου που διαδραμάτισε η ελληνική γλώσσα μέσω της διαχρονικότητας και της ιστορικότητάς της. Την ημέρα τίμησαν μαθητές και μαθήτριες της Γ’ Γυμνασίου με αναφορές στην ιστορική πορεία της γλώσσας μας ανά τους αιώνες αλλά και με την αναζήτηση ελληνικών λέξεων σε πολλές μείζονες ευρωπαϊκές γλώσσες, όπως στα αγγλικά, στα γαλλικά, στα ισπανικά και στα ρωσικά. Στο τέλος οι μαθητές/τριες επιδόθηκαν, αξιοποιώντας και τη διαδραστική οθόνη, σε γλωσσικά παιχνίδια, όπως “κρεμάλα” αλλά και  σε αγώνες ορθογραφίας και λεξιλογίου. Τη δράση συντόνισαν οι φιλόλογοι Σοφία Πλασταρά και Κατερίνα Χιωτέρη.






Τρίτη 3 Φεβρουαρίου 2026

Διδώ Σωτηρίου, "'Οταν πρωτοκατέβηκα στη Σμύρνη'" (Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Β' Γυμνασίου)

 ΔΙΔΩ ΣΩΤΗΡΙΟΥ (1909-2004)


Η Διδώ Σωτηρίου γεννήθηκε στο Αϊδίνι της Μικράς Ασίας, κόρη του Ευάγγελου Παππά και της Μαριάνθης Παπαδοπούλου. Το 1919 εγκαταστάθηκε με την οικογένειά της στη Σμύρνη και μετά την καταστροφή του 1922 κατέφυγαν στην Ελλάδα. Στην Αθήνα ολοκλήρωσε τις εγκύκλιες σπουδές της με δασκάλους μεταξύ άλλων τους λογοτέχνες Κώστα Παρορίτη και Σοφία Μαυροειδή-Παπαδάκη. Φοίτησε στο γαλλικό ινστιτούτο Αθηνών και το 1937 παρακολούθησε για λίγους μήνες μαθήματα γαλλικής λογοτεχνίας στο πανεπιστήμιο της Σορβόννης. Από το 1936 στράφηκε επαγγελματικά προς τη δημοσιογραφία. Συνεργάστηκε με το περιοδικό Γυναίκα (ως αρχισυντάκτρια) και τις εφημερίδες Νέος Κόσμος και Ριζοσπάστης (αρχισυντάκτρια από το 1944), ενώ κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής συνεργάστηκε με τις Μέλπω Αξιώτη, Έλλη Αλεξίου, Έλλη Παππά, Τιτίκα Δαμασκηνού, Ηλέκτρα Αποστόλου, Χρύσα Χατζηβασιλείου και άλλες ελληνίδες της αντίστασης.
Πήρε μέρος στο συνέδριο της Κοινωνίας των Εθνών στη Γενεύη το 1935, όπου γνωρίστηκε με τη σύντροφο του Λένιν Αλεξάνδρα Κολοντάι και στο ιδρυτικό συνέδριο της Δημοκρατικής Ομοσπονδίας Γυναικών το 1945 στο Παρίσι. Στη λογοτεχνία πρωτοεμφανίστηκε το 1959 με την έκδοση του μυθιστορήματος "Οι νεκροί περιμένουν". Έργα της μεταφράστηκαν σε πολλές ξένες γλώσσες. Η Διδώ Σωτηρίου ανήκει στους έλληνες πεζογράφους του μεσοπολέμου. Το έργο της κινείται στα πλαίσια του ρεαλισμού με έντονη την παρουσία του αυτοβιογραφικού στοιχείου και της συναισθηματικής συμμετοχής του συγγραφέως στις περιπέτειες των ηρώων της, και αντλεί τη θεματολογία του από τη μικρασιατική καταστροφή, την περίοδο του εμφυλίου και την μετά τον εμφύλιο περίοδο της ελληνικής ιστορίας. Με τα "Ματωμένα χώματα" η Σωτηρίου εγκαινίασε την πορεία της προς μια γραφή που συνδυάζει τη μυθιστορηματική τεχνική με μια προοπτική εξέτασης των θεμάτων της από ιστορική σκοπιά, πορεία που συνέχισε και στα δύο επόμενα μυθιστορήματά της την "Εντολή", με θέμα την υπόθεση Μπελογιάννη και το "Κατεδαφιζόμεθα". Πέθανε το 2004.
[Πηγή: Εθνικό Κέντρο Βιβλίου]

  • Για αναλύσεις του αποσπάσματος, εδώ και εδώ.


Επισκεφθείτε τον ιστότοπο του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών για να αντλήσετε περισσότερες πληροφορίες για τη Σμύρνη πριν από την καταστροφή της: http://www.kms.org.gr/

Σάββατο 31 Ιανουαρίου 2026

Διονύσιος Σολωμός, Ελεύθεροι Πολιορκημένοι (Κείμενα Νεοελληνικής Γλώσσας Γ' Γυμνασίου - Δημιουργική Γραφή)

 Βρεθήκαμε λοιπόν και στο πολιορκημένο Μεσολόγγι την άνοιξη του 1826. Ο Σουλιώτης πολεμιστής και η Μεσολογγίτισσα μάνα μοιράζονται τις σκέψεις τους μαζί μας . Το Γ1 μάς τις αποκαλύπτει.

Στέλλα Γκ.

Ναταλία Μ.

Δευτέρα 26 Ιανουαρίου 2026

2. Το εμπόριο και ο πολιτισμός του Ισλάμ ΙΙ. Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΙΣΛΑΜ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΟΥ ΜΕΣΑΙΩΝΑ

 

Αντόν Τσέχωφ, "Ο Παχύς και ο Αδύνατος" (Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Γ' Γυμνασίου)

 Βιογραφικά στοιχεία για τον Αντόν Τσέχωφ, εδώ.

Μια πολύ ενδιαφέρουσα ψυχογραφική και πολιτικοκοινωνική ανάλυση του αποσπάσματος, εδώ.

Ανάλυση του διηγήματος και φύλλα εργασίας, εδώ.


 

Παρασκευή 23 Ιανουαρίου 2026

Οδύσσεια: Ραψωδία ε (Στη σπηλιά της Καλυψώς - Η σχεδία του Οδυσσέα)

 Δεν γράφουμε μόνο αλλά και ... ζωγραφίζουμε! Η σπηλιά της Καλυψώς και η σχεδία του Οδυσσέα διά χειρός Βασιλικής Τσ. (Α6), Αντωνίας Τ. και Μαρίας Δ. (Α5).

Βασιλική Τσ.



Αντωνία Τ.

Μαρία Δ.



4η Ενότητα: "Το σχολείο στο χρόνο" (Νεοελληνική Γλώσσα Β' Γυμνασίου)

 

  • Περισσότερες πληροφορίες για την εκπαίδευση στην κλασική Αθήνα θα βρείτε στον ιστότοπο του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού.
  • Έχεις σκεφτεί ποτέ πώς θα ήταν η ζωή σου αν δεν είχες τη δυνατότητα να πας σχολείο; Πώς θα ήταν η καθημερινότητά σου αν δεν ήξερες να διαβάζεις και να γράφεις; Σε κάποιες γωνιές του κόσμου, υπάρχουν παιδιά που στερούνται το δικαίωμα στη μάθηση.  Επισκεφθείτε την ιστοσελίδα του "Μικρού Αναγνώστη" και εντοπίστε περιοχές του πλανήτη μας, όπου "οι πόρτες του σχολείου είναι κλειστές".


  • Επισκεφθείτε την επίσημη ιστοσελίδα της ΟΥΝΕΣΚΟ  (Εκπαιδευτικός, Επιστημονικός και Πολιτιστικός Οργανισμός των Ηνωμένων Εθνών (UNESCO - United Nations Educational, Scientific, and Cultural Organization). 
  • Το Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο πρωτοπορεί στην τηλεκπαίδευση. Επισκεφθείτε τον επίσημο δικτυακό τόπο και γνωρίστε τις δυνατότητές του. Και φυσικά μην ξεχνάτε το Ψηφιακό Σχολείο
Σχολείο στο Ζαγόρι, 1962

 Διαβάστε αποσπάσματα από  Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας: [Η Αστραδενή στο νέο σχολείο της] της Ευγενίας Φακίνου, "Η Νέα Παιδαγωγική" του Νίκου Καζαντζάκη , "Να 'σαι καλά, δάσκαλε"του Γιώργου Ιωάννου, "Οι έλεγχοι" των Ζαν Ζακ Σεμπέ - Ρενέ Γκοσινύ.


  • Ο Αρκάς έχει επίσημο δικτυακό τόπο. Επισκεφθείτε τον για γέλια μέχρι ...δακρύων.
  • Θεωρία για το ρήμα και τις διαθέσεις του, εδώ.
  • Θεωρία και ασκήσεις για το αντικείμενο του ρήματος, τα μονόπτωτα και δίπτωτα ρήματα, εδώ.
  • Δείτε φωτογραφίες μαθητών απ'  όλο τον κόσμο στην προσπάθειά τους να φτάσουν στο σχολείο τους.

Τετάρτη 14 Ιανουαρίου 2026

7ος Καλλιτεχνικός και Συγγραφικός Διαγωνισμός «Τα Αρχεία διηγούνται ιστορίες και ζωγραφίζουν»

 

Γενικά Αρχεία του Κράτους

Τμήμα ΓΑΚ Λάρισας& Αρχειοφυλακείο Αγιά

Λάρισα, 12 Ιανουαρίου 2026

   Αρ. Πρωτ.: 1

7οςΚαλλιτεχνικός και Συγγραφικός Διαγωνισμός 

«Τα Αρχεία διηγούνται ιστορίες και ζωγραφίζουν»

Σχολικό έτος : 2025-2026

Ανακοίνωση και Οργάνωση του Διαγωνισμού:

Τα ΓΑΚ Λάρισας διοργανώνουνμαθητικό διαγωνισμό που απευθύνεται σε μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης με θέμα:

 «Τα Αρχεία διηγούνται ιστορίες και ζωγραφίζουν…

για τη ΓΥΝΑΙΚΑ» 

Στόχοι του Διαγωνισμού:

  • Να ενημερωθούν οι μαθητές σχετικά με το έργο των Γενικών Αρχείων του Κράτους,
  • να εξοικειωθούν με την έρευνα σε αρχειακές πηγές,
  • να κατανοήσουν τη χρησιμότητα της διατήρησης και διαφύλαξης των αρχείων,
  • να ευαισθητοποιηθούν σε θέματα που αφορούν την τοπική ιστορία,

·         να εκφραστούν δημιουργικά ως προς το θέμα με όποιον από τους δύο τρόπους επιθυμούν (ζωγραφική, συγγραφή κειμένου).

Ποιοι  μπορούν να συμμετέχουν:

Στο σχολικό διαγωνισμό μπορούν να συμμετέχουν όλοι οι μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης όλων των σχολείων της Περιφερειακής Ενότητας Λάρισας.

ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ Ε (α΄μέρος ) Στο νησί της Καλυψώς -ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ Ε ( β΄μέρος ) Η σχεδία του Οδυσσέα, το ναυάγιο (Ελένη Μουτάφη) ( Ελένη Μουτάφη )

Στο νησί της Καλυψώς (α' μέρος)

Η σχεδία του Οδυσσέα, το ναυάγιο (β' μέρος)


4. Εικαστικές Τέχνες και Μουσική

 

Δείτε επίσης:
 

Σάββατο 10 Ιανουαρίου 2026

Αντουάν ντε Σαιντ -Εξυπερύ, Ο μικρός πρίγκιπας και η αλεπού (Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Β' Γυμνασίου)

 

  

Περίληψη: Στο απόσπασμα, ο μικρός πρίγκιπας μετά από πολλές περιπλανήσεις φτάνει σε έναν κήπο
με τριαντάφυλλα. Εκεί διαπιστώνει ότι τελικά το τριαντάφυλλό του δεν ήταν το μοναδικό στον κόσμο, όπως πίστευε, άρα και ο ίδιος δεν είναι κάτι το ξεχωριστό. Ενώ θρηνεί για αυτό που θεωρεί απώλεια, ξαφνικά συναντά μια αλεπού, η οποία προθυμοποιείται να του διδάξει την έννοια του «ημερώματος». Μέσα από τη διαδικασία αυτή ο μικρός πρίγκιπας θα συνειδητοποιήσει ότι σημασία δεν έχει η εξωτερική όψη των πραγμάτων αλλά οι πραγματικοί δεσμοί που δημιουργούνται μέσα από τη φιλία. Η ανακάλυψη αυτή θα του δημιουργήσει τη βεβαιότητα ότι το τριαντάφυλλό του είναι πραγματικά μοναδικό, αφού είναι αυτό με το οποίο έχει δημιουργήσει βαθιά συναισθηματική σχέση.


Σχόλια:
Ο συγγραφέας χρησιμοποιεί την ιστορία του μικρού πρίγκιπα και της αλεπούς, για να καταδείξει την αντίθεση μεταξύ του «φαίνεσθαι» και του «είναι», της εξωτερικής όψης δηλαδή των πραγμάτων και του πραγματικού αλλά δύσκολα αντιληπτού περιεχομένου. Η κατανόηση του κόσμου μας προκύπτει μόνο από την ενασχόληση με τον εσωτερικό κόσμο του ανθρώπου, του «άλλου», που θα μας επιτρέψει να ανακαλύψουμε το περιεχόμενο και τη μοναδικότητα του κάθε ατόμου. Αυτό θα μας επιτρέψει να συνδεθούμε συναισθηματικά μαζί του, να χτίσουμε πραγματικές και ουσιαστικές σχέσεις.

Ο μικρός πρίγκιπας: Μικρός πρίγκιπας είναι το κάθε παιδί, το οποίο αφήνει  τον παιδικό κόσμο -τον δικό του μικρό πλανήτη, τον φανταστικό κόσμο του- και μυείται σταδιακά στον κόσμο των ενηλίκων και στην πραγματικότητα. Ο  μικρός πρίγκιπας κατακτά τη γνώση και συνειδητοποιεί την περιπλοκότητα των ανθρωπίνων σχέσεων, εγκαταλείποντας τους μύθους και την ατελή ανάγνωση του κόσμου, που συνοδεύει την παιδική ηλικία.

Η αλεπού: τυπικό παραμυθιακό πρόσωπο που στον αρχικό συμβολισμό του υποδηλώνει την πονηριά

και την εξαπάτηση. Στο απόσπασμα αυτό συμβολίζει την καθοδήγηση και τη μύηση στην ενηλικίωση και τη σοφία της ζωής.

Τριανταφυλλόκηπος: η κοινωνική πραγματικότητα, ο κόσμος που μας περιβάλλει. Η είσοδος στον τριανταφυλλόκηπο υποδηλώνει την κοινωνικοποίηση του ατόμου, που πολλές φορές απαιτεί την ομοιογένεια και την απόλυτη συμμόρφωση του ατόμου.

Ενότητες -πλαγιότιτλοι:

1η : «Έτυχε όμως …στο γρασίδι, έκλαψε» : Η συνάντηση με τα τριαντάφυλλα και η διάψευση της μοναδικότητας του δικού του τριαντάφυλλου.

2η : «Τότε είναι που … Αν θες ένα φίλο, ημέρωσέ με!» Η γνωριμία με την αλεπού και η έννοια του «ημερώματος».

3η: «-Τι πρέπει να κάνω; … ένα μυστικό» Η διαδικασία του ημερώματος.

4η: «Ο μικρός πρίγκιπας πήγε …για να το θυμάται» Η επιστροφή στον τριανταφυλλόκηπο και το «μυστικό» της αλεπούς.

 


Αφήγηση -αφηγητής: γ’ πρόσωπη, ετεροδιηγητικός, παντογνώστης, μηδενική εστίαση, εξωτερική οπτική γωνία.

Αφηγηματικοί τρόποι: αφήγηση, περιγραφή, διάλογος (κυρίαρχος τρόπος), εσωτερικός μονόλογος, ελεύθερος πλάγιος λόγος (σκέψεις μικρού πρίγκιπα)

Αφηγηματικός χρόνος: γραμμικός, αναδρομική αφήγηση (στα λόγια του μικρού πρίγκιπα)

Γλώσσα -ύφος: απλή (μετάφραση) χωρίς περίτεχνες φράσεις, γλαφυρό ύφος

Εκφραστικά μέσα

Μεταφορές π.χ. με την καρδιά βλέπεις καλά.

Παρομοιώσεις πχ. η ζωή μου θα είναι σαν ηλιόλουστη.

Προσωποποιήσεις π.χ. Είμαστε τα τριαντάφυλλα, είπαν τα τριαντάφυλλα.

Επαναλήψεις π.χ. Τι πάει να πει «ημερώσει»;

Αντιθέσεις π.χ. μόνο με την καρδιά βλέπεις καλά -την ουσία δεν την βλέπουν τα μάτια.

Εικόνες π.χ. Εσύ όμως έχεις μαλλιά χρώμα χρυσαφένιο.


Πέμπτη 8 Ιανουαρίου 2026

Διονύσιος Σολωμός, Ελεύθεροι Πολιορκημένοι (Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Γ' Γυμνασίου)

 

 Οι Ελεύθεροι Πολιορκημένοι είναι από τα κορυφαία έργα του Σολωμού και της νεοελληνικής ποίησης γενικότερα. Μπορούμε επίσης να πούμε ότι είναι το έργο ζωής του Σολωμού, αφού, όπως φαίνεται, τον απασχόλησε σε όλη τη διάρκεια της ώριμης ποιητικής του περιόδου.

Θέμα του είναι ο ηρωικός αγώνας των Μεσολογγιτών κατά τη δεύτερη πολιορκία του Μεσολογγίου (1825-1826) ως την απεγνωσμένη έξοδο, την παραμονή των Βαΐων. Ο ποιητής ξεκινώντας από το συγκεκριμένο ιστορικό γεγονός ανάγεται στον αγώνα του ανθρώπου για την ηθική, την εσωτερική του ελευθερία. Το έργο όμως ποτέ δεν ολοκληρώθηκε και έφτασε σ' εμάς σε χειρόγραφα «αποσπάσματα» συγκροτημένα σε τρία Σχεδιάσματα1

  

Θεόδωρος Βρυζάκης, Η έξοδος του Μεσολογγίου, 1853

 

Αναλύσεις για τα αποσπάσματα του βιβλίου: εδώ , εδώ και εδώ

·         Για τη ζωή και το έργο του Διονύσιου Σολωμού

·         Διονύσιος Σολωμός (σχολιασμός του έργου του)

·         Διαδικτυακές πηγές για τη ζωή και το έργο του Διονύσιου Σολωμού

·         Διονύσιος Σολωμός, Ελεύθεροι Πολιορκημένοι

 ·         Καντάτα Ελευθερίας

Η έξοδος  του Μεσολογγίου στην Τέχνη

που το καθένα τους αντιπροσωπεύει όχι μονάχα διαφορετικό στάδιο επεξεργασίας αλλά και διαφορετική ποιητική αντίληψη. Το αρχικό σχεδίασμα, «συνθεμένο εις είδος προφητικού θρήνου εις το πέσιμο του Μεσολογγίου», πρέπει να γράφτηκε γύρω στα 1830. Παρουσιάζει στενή σχέση με το 5ο κεφ. της Γυναίκας της Ζάκυθος. Το Β' Σχεδίασμα, σε στίχους δεκαπεντασύλλαβους ομοιοκατάληκτους ζευγαρωτούς, «εις το οποίον εικονίζοντο τα παθήματα των γενναίων αγωνιστάδων εις τες υστερινές ημέρες της πολιορκίας έως οπού έκαμαν το γιουρούσι», το δούλευε ο ποιητής από το 1833 ως το 1844, οπότε αρχίζει να το ξαναπλάθει σε νέα μορφή (Γ' Σχεδίασμα), σε στίχους λιτούς, χωρίς ομοιοκαταληξίες, αλλά αρμονικότατους.

Πηγή: http://ebooks.edu.gr/ebooks/v/html/8547/2700/Keimena-Neoellinikis-Logotechnias_A-Lykeiou_html-empl/indexD2_1.html




 

Σάββατο 20 Δεκεμβρίου 2025

Ελισάβετ Μουτζάν- Μαρτινέγκου και Ελένη Μπούκουρα: Δυο γυναίκες συνομιλούν (Δημιουργική Γραφή) (Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Γ' Γυμνασίου)

 Αφού διαβάσαμε το απόσπασμα από την "Αυτοβιογραφία" της Ελισάβετ και τη μυθιστορηματική βιογραφία της Ελένης - από το συγγραφικό χέρι της Ρέας Γαλανάκη, βεβαίως! βεβαίως! -και προβληματιστήκαμε για τη θέση της γυναίκας τον 19ο αι., αναρωτηθήκαμε τι θα έλεγε η μία στην άλλη, αν είχαν τη δυνατότητα να επικοινωνήσουν! Μην ξεχνάμε ότι οι δύο γυναίκες φυσικά και δεν συναντήθηκαν ποτέ! Η Μουτζάν - Μαρτινέγκου πεθαίνει το 1832, όταν η Μπούκουρα είναι μόλις 10 ετών. Αυτό βέβαια σε τίποτε δεν μας εμποδίζει! Οπότε η Βασιλική Γκ. και η Στέλλα Γκ. από το Γ1, σαν άλλες ... Ελισάβετ στείλανε την επιστολή τους στην Ελένη, για να εκμυστηρευθούν τα βάσανά τους!

Βασιλική Γκ.


 
Στέλλα Γκ.

Τετάρτη 10 Δεκεμβρίου 2025

2. Η Άλωση της Πόλης

 

3η ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΙΜΑΣΤΕ ΟΛΟΙ ΙΔΙΟΙ. ΕΙΜΑΣΤΕ ΟΛΟΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ. (Νεοελληνική Γλώσσα Γ' Γυμνασίου)

Για το θέμα μπορείτε επίσης να δείτε: