Ιστορία και άλλα δαιμόνια

Τρίτη 11 Μαρτίου 2014

Η ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ

Στον ελεύθερο χρόνο σας επισκεφθείτε τις παρακάτω διευθύνσεις:

Τραγούδια για την Άλωση της Κωνσταντινούπολης:
http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/mou/tragoudia_gia_tin_alosi.htm

Η Άλωση της Πόλης (Μηχανή του Χρόνου)
https://www.youtube.com/watch?v=SvwDR7L3MeA

1453, Η Άλωση της Πόλης (National Geographic)
https://www.youtube.com/watch?v=53yfMlws7DI

Η ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΟΙ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΤΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ: ΤΑ ΕΙΔΗ ΤΩΝ ΤΑΙΝΙΩΝ

ΤΑ ΕΙΔΗ ΤΩΝ ΤΑΙΝΙΩΝ

1) Τι είναι ο κινηματογράφος και με τι θα ασχοληθούμε:
Ο κινηματογράφος ή αλλιώς σινεμά αποτελεί σήμερα την αποκαλούμενη και έβδομη τέχνη, δίπλα στη γλυπτική, τη ζωγραφική, το χορό, την αρχιτεκτονική, τη μουσική και τη λογοτεχνία. Αρχικά εμφανίστηκε περισσότερο ως μια νέα τεχνική καταγραφής της κίνησης και οπτικοποίησής της, όπως δηλώνει και ο ίδιος ο όρος (κινηματογράφος = κίνηση + γραφή). Εμείς θα αναλύσουμε και θα ασχοληθούμε με τα σημαντικότερα είδη ταινιών που προβάλλονται στον κινηματογράφο.

2) Τα σημαντικότερα είδη ταινιών που θα αναλύσουμε είναι:
α) Οι αισθηματικές ταινίες.
β) Οι ταινίες επιστημονικής φαντασίας.
γ) Οι ταινίες ντοκιμαντέρ.
δ) Οι ταινίες τρόμου (Thriller).
ε) Οι ταινίες κινουμένων σχεδίων (Τα παιδικά).
στ) Οι ταινίες εγκλήματος.
ζ) Οι δραματικές ταινίες.
η) Οι κωμωδίες.
θ) Οι ταινίες περιπέτειας.
ι) Οι ταινίες μυστηρίου.
ια) Οι ταινίες πολέμου (Πολεμικές).
ιβ) Οι ταινίες της αρχαίας και νεότερης ιστορίας (Ιστορικές).

                       ΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ
Κύριο χαρακτηριστικό των ταινιών αυτών είναι ο έρωτας. Συχνό φαινόμενο αποτελούν οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι ερωτευμένοι μέχρι να καταφέρουν να εκπληρώσουν την επιθυμία του να είναι για πάντα μαζί. Σε όλες σχεδόν τις γκάμες αυτών των ταινιών υπάρχει ευτυχισμένο τέλος, το λεγόμενο Happy End… Πάντα σε μία αισθηματική ταινία παρουσιάζονται άτομα με εντελώς διαφορετικούς χαρακτήρες που συνεχώς συγκρούονται. Η μοίρα επεμβαίνει όμως και τελικά επιβεβαιώνεται η ρήση που λέει πως «τα ετερώνυμα έλκονται»!
Παραδείγματα ταινιών:
Blue Valentine, Pretty Woman, Δόκτωρ Ζιβάγκο.

                 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΦΑΝΤΑΣΙΑΣ
Οι ταινίες επιστημονικής φαντασίας αποτελούν χαρακτηριστικό για τον κινηματογράφο του σήμερα. Όχι μόνο διαπρέπουν στις προτιμήσεις των σινεφίλ και ιδιαίτερα αυτών των μικρότερων ηλικιών, αλλά και χαρίζουν πολλά από τα στοιχεία τους σε άλλα είδη ταινιών.
Ιδιαίτερα γνωρίσματα της κατηγορίας αυτής των ταινιών αποτελούν τα εξωπραγματικά στοιχεία, όπως τέρατα, νεράιδες, λυκάνθρωποι, εξωγήινοι, ακόμα και άνθρωποι που πετούν! Οι ταινίες επιστημονικής φαντασίας ξεχωρίζουν, επομένως χάρη στα εξωπραγματικά «συστατικά» τους, τα λεγόμενα «εφέ», χάρη στα οποία λαμβάνουν μία άλλη διάσταση
Παραδείγματα ταινιών:
Cloud Atlas, X-Men, Thor.

                    ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ
Το ντοκιμαντέρ είναι είδος κινηματογραφικής ταινίας που πραγματεύεται ιστορικά, πολιτικά, καλλιτεχνικά ή άλλα θέματα, για την παρουσίαση των οποίων βασίζεται σε πραγματικά περιστατικά και αποδεικτικά στοιχεία. Ο όρος αποδίδεται στον Τζον Γκρίερσον και χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά για να περιγράψει την ταινία του Ρόμπερτ Φλάχερτι Moana (1926). Ο Γκρίερσον όρισε το ντοκιμαντέρ ως την «καλλιτεχνική αναπαράσταση της πραγματικότητας». Η ιστορία του είδους ξεκινά ωστόσο από τα τέλη περίπου του 19ου αιώνα, όταν προβάλλονται οι πρώτες ταινίες που σήμερα μπορούν να καταχωρηθούν στα ντοκιμαντέρ.
Παραδείγματα ταινιών:
Πλανήτης γη, Live.

                               ΤΡΟΜΟΥ (Thriller)
Τα θρίλερ χαρακτηρίζονται κυρίως από αγωνία και φόβο. Υπερβολική βία, αποτρόπαια και σοκαριστικά εφέ, τρομακτικές καταστάσεις, απειλητικές συμπεριφορές και σκοτεινοί χαρακτήρες κρατούν το θεατή σε εγρήγορση, κάνοντας τον να περιμένει μονίμως μια τρομακτική εξέλιξη. Τα θρίλερ συνδυάζουν διάφορα είδη, όπως ταινίες τρόμου, θρίλερ, επιστημονικής φαντασίας, πολιτικά ή αστυνομικά θρίλερ.
Παραδείγματα ταινιών:
Ανθρώπινη Σαρανταποδαρούσα, SAW, The awakening.

             ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ (ΠΑΙΔΙΚΑ)
Τα κινούμενα σχέδια είναι ταινίες, στις οποίες πρωταγωνιστούν ζωγραφιστές φιγούρες αντί για ηθοποιοί. Οι ήρωές τους είναι συνήθως ζώα ή φανταστικά πλάσματα, με αστεία μορφή. Μιλούν και συμπεριφέρονται σαν άνθρωποι. Την πρώτη ταινία κινουμένων σχεδίων γύρισε ο Αμερικανός Σ.Μπλάκτον το 1907. Οι ταινίες του Γουόλτ Ντίσνεϊ ανέδειξαν αυτό το κινηματογραφικό είδος σε αληθινή τέχνη.
Παραδείγματα ταινιών:
Βασιλιάς των Λιονταριών, Μουλάν, Ταρζάν, Σκούμπι Ντου.

                               ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΣ
Οι ταινίες εγκλήματος είναι κατά τον ορισμό του Ποινικού Κώδικα "πράξη άδικη και καταλογιστή στο δράστη της, η οποία τιμωρείται από το νόμο" (ΠΚ 14). Το έγκλημα είναι η κεντρική έννοια του Ποινικού Δικαίου. Τα στοιχεία της έννοιας του εγκλήματος, όπως προκύπτουν από αυτόν τον ορισμό, είναι: Πράξη η παράλειψη (ενέργεια) Άδικη (αντιτιθέμενη στο νόμο) και Καταλογιστή (ασύγγνωστη).
Παραδείγματα ταινιών:
CIA.

                             ΔΡΑΜΑΤΙΚΕΣ
Ο όρος κοινωνική ή δραματική ταινία πάντα ακουγόταν λίγο «περίεργος» στ’ αυτιά μας. Ίσως γιατί μέσα στον όρο κοινωνική-δραματική ταινία χωράνε πολλές ταινίες αλλά και πολλά είδη (από αισθηματικό δράμα έως πολιτική ή δικαστική περιπέτεια ενδεχομένως) ή ίσως γιατί οι περισσότερες ταινίες για ‘μας, αν όχι όλες, περιέχουν κάποιο κοινωνικό ή δραματικό στοιχείο – ναι, ακόμη και οι κωμωδίες!
Παραδείγματα ταινιών:
50/50, American Beauty, Billy Elliot Γεννημένος Χορευτής.

                                ΚΩΜΩΔΙΕΣ
Με τον όρο κωμωδία χαρακτηρίζεται κάθε έργο που έχει σκοπό να διασκεδάσει τον θεατή μέσω κάποιου χιουμοριστικού θέματος. Κάθε τέτοιου είδους ταινία διακατέχεται από αστείο, γελοιογραφικό, ακόμα και σατιρικό πνεύμα. Απώτερος σκοπός της… να κάνει τον θεατή να ξεχαστεί από την καθημερινότητα και να γελάσει με την ψυχή του.
Παραδείγματα ταινιών:
8 Γυναίκες, Scary movie, Διακοπές στη Ρώμη.

                              ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑΣ
Η περιπέτεια δεν αποτελεί ιδιαίτερα συχνό φαινόμενο στην καθημερινή ζωή του ατόμου. Γι’ αυτό και ο άνθρωπος δεν τη γνωρίζει πολύ καλά. Οι ταινίες περιπέτειας έρχονται για να τον φέρουν σε επαφή με αυτήν και να δώσουν στη ζωή του μία πιο έντονη νότα. Χαρακτηριστικό των ταινιών αυτών είναι η δράση που τις διαρρέει, καθώς και ένας μικρός τόνος εξωπραγματικού και “κασκαντερικού” στοιχείου. Στις ταινίες δράσης η συμπεριφορά του ήρωα χαρακτηρίζεται συνήθως από έντονη βία και εντυπωσιακές ενέργειες. Τις περισσότερες φορές αντιπροσωπεύει το κοινό αίσθημα ηθικής και μάχεται εναντίον του κακού. Σε γενικές γραμμές, οι ταινίες δράσης συνδυάζονται με όλα σχεδόν τα συνηθισμένα σενάρια και είδη ταινιών: πολεμικές ταινίες, αστυνομικές ταινίες, (ψυχολογικά) θρίλερ, ταινίες τρόμου και επιστημονικής φαντασίας, ταινίες καταστροφής, ταινίες πολεμικών τεχνών, κτλ.
Παραδείγματα ταινιών:

Άγγελοι τιμωροί, Avatar, Το Νησί των Κουρσάρων.

                                ΜΥΣΤΗΡΙΟΥ
Ταινία μυστηρίου είναι ένα υπο-ύφος της γενικότερης κατηγορίας ταινία εγκλήματος. Η αγωνία διατηρείται συχνά ως σημαντική πλοκή στοιχείο. Αναμφισβήτητα ο διασημότερος των ερασιτεχνικών ιδιωτικών αστυνομικών για να φθάσει στην ασημένια οθόνη ήταν Sherlock Holmes. Εμφανίστηκε αρχικά μέσα 1903.
Παραδείγματα ταινιών:
Το κοράκι

                    ΠΟΛΕΜΟΥ (ΠΟΛΕΜΙΚΕΣ)
Πολεμικές είναι οι ταινίες που έχουν ως θέμα τον πόλεμο και ασχολούνται με τις εμπειρίες στο πεδίο της μάχης ή τις συνέπειες του. Η εικόνα των περισσοτέρων για το είδος των πολεμικών ταινιών δεν επεκτείνεται σε τίποτα περισσότερο από μια ταινία δράσης. Απόγειο μάλιστα ενός στρατιωτικού φιλμ αποτελούν οι σκηνές δράσης που πλαισιώνονται από εντυπωσιακά εφέ και μπόλικες δόσεις σκηνών βίας. Ωστόσο μια πιο προσεκτική θεώρηση του κλάδου των πολεμικών έργων θα μας δώσει να κατανοήσουμε ότι τις περισσότερες φορές μια πολεμική ταινία δεν είναι παρά ένα φιλμ που χρησιμοποιεί μια περίοδο πολέμου για να εξελίξει μια ιστορία που μπορεί να ποικίλει από το δράμα.
Παραδείγματα ταινιών:

Το άλογο του πολέμου, The hurt locker, Η χαραυγή της νίκης.

ΝΕΟΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ (ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ)
Ιστορικές είναι οι ταινίες κατά τις οποίες εξιστορούνται γεγονότα που έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην ιστορία κάποιας συγκεκριμένης χώρας ή στην ιστορία όλου του κόσμου. Στις περισσότερες από αυτές τις ταινίες ,υπάρχει έντονο πολεμικό στοιχείο οπότε σχετίζονται αρκετά με τις πολεμικές ταινίες, με τις ταινίες δράσης αλλά και περιπέτειας εφόσον κυριαρχεί η δράση. Παρακάτω υπάρχουν κάποιες από τις ταινίες του προαναφερθέντος είδους.

Παραδείγματα ταινιών:
Ελ Γκρέκο, Elizabeth, Ο Ερρίκος ο 5^ος.

Οι μαθητές/τριες: Δαβζάκη Ματίνα, Καραμπέκιος Χαράλαμπος, Κωστοπούλου Ελένη και Μάστορα Βασιλική
Οι καθηγήτριες: Σκουμπουτή Νεκταρία και Χιωτέρη Αικατερίνη (1° Γυμνάσιο Κοζάνης-Βαλταδώρειο).
Πηγές-Βιβλιογραφία: Βικιπαίδεια (Internet) , http://filmsonwar.wordpress.com/about/ , http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9D%CF%84%CE%BF%CE%BA%CE%B9%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%AD%CF%81.

Πέμπτη 6 Μαρτίου 2014

ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΈΧΩ 936 ΦΙΛΟΥΣ ΣΤΟ FACEBOOK, ΟΜΩΣ..."

Ακολουθήστε τον παρακάτω σύνδεσμο:
http://936frindsatfacebookbut.weebly.com/

Η ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΟΙ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΤΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΚΕΨΗ

Το Μουσείο Φωτογραφίας και το Μουσείο Κινηματογράφου στη Θεσσαλονίκη είχαν την ευκαιρία να επισκεφτούν μαθητές του 1^ου Γυμνασίου Κοζάνης την Τρίτη 25 Φεβρουαρίου 2014. Η επίσκεψη, ενταγμένη στα πλαίσια υλοποίησης του πολιτιστικού προγράμματος «Η Τέχνη και οι Τεχνικές του Κινηματογράφου» με υπεύθυνες καθηγήτριες τις κ. Σκουμπουτή Νεκταρία και Χιωτέρη Κατερίνα, έδωσε την ευκαιρία στους μαθητές να έρθουν σε επαφή με τις τέχνες τόσο της στατικής όσο και της κινούμενης εικόνας. Στο Μουσείο Φωτογραφίας οι μαθητές γνώρισαν το έργο του διάσημου Αμερικανού φωτογράφου Arthur Tress μέσα από την αναδρομική έκθεση ασπρόμαυρων φωτογραφιών του της περιόδου 1956-2006. Η κατατοπιστικότατη ξενάγηση και η παρακολούθηση του ντοκιμαντέρ «Tresspassing: A portrait of Arthur Tress» βοήθησαν τους μαθητές να κατανοήσουν τις πηγές έμπνευσης του καλλιτέχνη, αλλά και να εξοικειωθούν με τη βασική ορολογία και της τεχνικές της φωτογραφικής τέχνης.

Στη συνέχεια οι μαθητές επισκέφθηκαν το Μουσείο Κινηματογράφου, όπου αρχικά παρακολούθησαν ένα ντοκιμαντέρ τρισδιάστατης απεικόνισης (3D) για την ιστορία του κινηματογράφου. Οι πρώτες προσπάθειες του Έντισον και των αδελφών Λιμιέρ, οι πρώτες κινηματογραφικές εικόνες, οι μεγάλοι σκηνοθέτες του παγκόσμιου κινηματογράφου, η διαδικασία συγγραφής ενός σεναρίου, τα επαγγέλματα της έβδομης τέχνης, οι τεχνικές της κινηματογραφικής αφήγησης ζωντάνεψαν μπροστά στα μάτια των μαθητών. Η επίσκεψη συνεχίστηκε με την ξενάγηση στους χώρους του Μουσείου, όπου εκτίθενται σημαντικά αντικείμενα που σχετίζονται με την ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου από τις πρώτες κάμερες μέχρι τις κινηματογραφικές αφίσες σπουδαίων Ελλήνων ζωγράφων. Στο τέλος οι μαθητές είχαν την ευκαιρία και οι ίδιοι να… γυρίσουν τη δική τους ταινία και να εφαρμόσουν στην πράξη, όλα όσα είχαν μάθει. Με τη βοήθεια του γνωστού πράσινου σκηνικού και ενός αυτοσχέδιου σεναρίου, υποδύθηκαν τους ηθοποιούς, το σκηνοθέτη, τον εικονολήπτη, παίρνοντας έτσι μια γεύση από τη δράση στα κινηματογραφικά πλατό. Η συνέχεια …επί της οθόνης!

Τρίτη 4 Μαρτίου 2014

Η ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΟΙ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΤΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ: Η ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

Η ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

Αμερικέν (αμερικάνικο πλάνο): Καδράρισμα στο οποίο η ανθρώπινη μορφή δείχνεται από το γόνατο ως το κεφάλι.
Αναδρομή - flashback: Η μετατροπή της αφηγηματικής σειράς της ιστορίας, κατά την οποία η πλοκή κινείται προς τα πίσω, για να δείξει γεγονότα που συνέβησαν νωρίτερα από αυτά που έχουν ήδη περιγραφεί.
Αντίστοιχα πλάνα - shot/reverse shot: Δυο ή περισσότερα πλάνα που μοντάρονται μαζί και εναλλάσσουν πρόσωπα, συνήθως σε μια συζήτηση.
Αξελερέ: Όταν τα πρόσωπα και τα αντικείμενα του κάδρου κινούνται γρηγορότερα από το κανονικό. Το αντίθετο του slow - motion.
Αποστασιοποίηση: Ο όρος μετά τις ταινίες του Αντονιόνι, έχει διαφορετική σημασία από εκείνη, που του έδινε ο Μπρέχτ. Για τον Μπρέχτ είναι η αποδέσμευση από την γοητεία του θεάματος και η κριτική αντιμετώπισή του, χωρίς την γνωστή (Αριστοτελική) συναισθηματική ταύτιση (του ηθοποιού με το ρόλο που υποδύεται, του θεατή με τον ήρωα του έργου). Για τον Αντονιόνι είναι η αδυναμία επικοινωνίας του σύγχρονου ανθρώπου με τους συνανθρώπους του.
Απότομο άλμα - jump cut: Το απότομο κόψιμο που μοιάζει να διακόπτει ένα μεμονωμένο πλάνο. Είτε τα πρόσωπα φαίνονται ν'αλλάζουν στιγμιαία, ενώ το φόντο παραμένει το ίδιο, είτε το φόντο αλλάζει ξαφνικά με τα πρόσωπα να παραμένουν σταθερά.
Ασύγχρονος ήχος: Ήχος που δεν συμπίπτει χρονικά με τις κινήσεις που βλέπουμε στην οθόνη, όπως όταν ο διάλογος είναι ασυγχρόνιστος με τις κινήσεις των χειλιών.
Αυτοαναφορικότητα: Η τάση, χαρακτηριστική του κινηματογραφικού μοντερνισμού, να εφιστά κανείς την προσοχή στην αντίληψη πως η ταινία είναι ένα τεχνούργημα ή μια ψευδαίσθηση. Ενώ ο κλασικός κινηματογράφος προσπαθεί να αποκρύψει το γεγονός ότι η ταινία είναι μία κατασκευή και με διάφορες μεθόδους προσπαθεί να δημιουργήσει την ψευδαίσθηση της πραγματικότητας, ο μοντέρνος κινηματογράφος πολλές φορές κάνει ακριβώς το αντίθετο.
Αφήγηση - narration: Η διαδικασία μέσα από την οποία η πλοκή μεταδίδει ή κατακρατά πληροφορίες για την ιστορία.

Αφηρημένη μορφή: Τύπος οργάνωσης της κινηματογραφικής ταινίας σύμφωνα με την οποία τα μέρη της σχετίζονται μεταξύ τους μέσα από την επανάληψη και την παραλλαγή οπτικών ιδιοτήτων, όπως το σχήμα, το χρώμα, ο ρυθμός και η κατεύθυνση της κίνησης. Η ταινία δεν περιέχει πρόσωπα, καταστάσεις, χώρους και επομένως αφήγηση μιας ιστορίας αλλά αφηρημένα σχήματα και χρώματα σε κίνηση και ρυθμικά συνδεδεμένα.

Βάθος πεδίου - depth of field: Είναι η ζώνη καθαρότητας που εκτείνεται μπροστά και πίσω από το φωτογραφιζόμενο αντικείμενο. Οι διαστάσεις του χώρου που περιλαμβάνει τα κοντινότερα και τα πιο μακρινά επίπεδα μπροστά από την κάμερα, όταν μεταξύ τους τα πάντα είναι νεταρισμένα. Το μέρος του οπτικού πεδίου, όπου τα αντικείμενα παρουσιάζονται καθαρά (νετ). Ένα βάθος πεδίου από ενάμιση έως πέντε μέτρα για παράδειγμα, σημαίνει πως οτιδήποτε βρίσκεται πλησιέστερα από ενάμιση μέτρο και μακρύτερα από πέντε μέτρα είναι φλου.
Βερτικάλ (κατακόρυφη κίνηση): Η κίνηση της κάμερας, όταν στρέφεται προς τα πάνω ή προς τα κάτω, με την βάση της σταθερή.
Βολέ: Μέθοδος σύνδεσης δύο πλάνων. Το ένα μπαίνει από το ένα μέρος του κάδρου, απωθώντας το δεύτερο προς το άλλο μέρος.

Γενικό πλάνο - long shot: Καδράρισμα στο οποίο φαίνεται ολόκληρη η ανθρώπινη φιγούρα
Γκάγκ: Κωμικό εύρημα, οπτικό ή ακουστικό, που βασίζεται στην έκπληξη.
Γκρο πλάνο - close up: καδράρισμα στο οποίο φαίνεται μόνο το πρόσωπο του ανθρώπου.
Γωνία λήψης: Οι θέσεις της μηχανής λήψης σε σχέση με το θέμα που κινηματογραφείται, δηλαδή οι γωνίες από τις οποίες "θα δει" το αντικείμενο. Από ψηλά η κάμερα κοιτάζοντας προς τα κάτω (πλονζέ), από κάτω η κάμερα κοιτάζοντας προς τα πάνω (κοντρ πλονζέ), οριζόντια στο ίδιο επίπεδο (ευθεία γωνία λήψης).

Διαδοχικό μοντάζ: Μοντάζ το οποίο εναλλάσσει πλάνα από δύο ή περισσότερες δράσεις που εξελίσσονται στον ίδιο χρόνο, αλλά σε διαφορετικό χώρο.
Διανοητικό μοντάζ (ιδεολογικό): Η συσχέτιση δύο εικόνων στο μοντάζ από την οποία προκύπτει μια τρίτη αφηρημένη έννοια που δεν υπάρχει σε καμία από τις δύο εικόνες. Πρωτοεμφανίστηκε από τους σκηνοθέτες του σοβιετικού μοντάζ και ιδίως από τον Αϊζενστάϊν.
Διάτιτλοι: Οι τίτλοι (λεζάντες) των βωβών ταινιών μέσα στην ταινία
Διήγηση - diegesis: Σε μια αφηγηματική ταινία ο κόσμος της ιστορίας της ταινίας. Η διήγηση περιλαμβάνει γεγονότα που υποτίθεται ότι συνέβησαν, καθώς και ενέργειες και χώρους που δεν βλέπουμε στην οθόνη.
Διπλοτυπία: Μία ή περισσότερες εικόνες πάνω σε μία άλλη.

Είδη - genres: Διάφοροι τύποι ταινιών τους οποίους θεατές και κινηματογραφιστές αναγνωρίζουν από τις οικείες αφηγηματικές συμβάσεις τους. Συνηθισμένα είδη είναι το μιούζικαλ, το γουέστερν, η γκανγκστερική ταινία, κ.α.
Ελλειπτικό μοντάζ: Μεταβάσεις πλάνων που παραλείπουν κομμάτια ενός γεγονότος, προκαλώντας μια παράλειψη στη διάρκεια της πλοκής και της ιστορίας.
Έλλειψη: Σε μια αφηγηματική ταινία η συντόμευση της διάρκειας της πλοκής, που επιτυγχάνεται με την παράλειψη χρονικών διαστημάτων της διάρκειας της ιστορίας.
Εμψύχωση - animation: Οποιαδήποτε διαδικασία μέσω της οποίας δημιουργείται τεχνητή κίνηση με τη φωτογράφιση ξεχωριστά του ενός μετά του άλλο, μιας σειράς από σχέδια, αντικείμενα ή εικόνες φτιαγμένες στον υπολογιστή.
Ενότητα: Ο βαθμός στον οποίο τα μέρη μιας ταινίας σχετίζονται συστηματικά μεταξύ τους και παρέχουν αιτιολογήσεις για όλα τα χρησιμοποιούμενα στοιχεία.
Εστίαση βάθους - deep focus: Χρήση του κινηματογραφικού φακού και του φωτισμού που κάνει τόσο τα κοντινά όσο και τα απομακρυσμένα επίπεδα να φαίνονται νεταρισμένα (καθαρά).

Ζενερίκ: οι τίτλοι της αρχής, ή του τέλους μιας ταινίας, στους οποίους αναγράφονται οι συντελεστές και οι ηθοποιοί.

Interquel: Όταν υπάρχουν ήδη δύο έργα της ίδιας σειράς, το interquel μπορεί να παρουσιάσει γεγονότα που συνέβησαν μεταξύ των δύο έργων, γεφυρώνοντας τις ιστορίες τους.

Κεκλιμένο κάδρο - canted framing: Όταν η δεξιά ή η αριστερή πλευρά του κάδρου είναι χαμηλότερη από την άλλη, κάνοντας τα αντικείμενα της σκηνής να μοιάζουν σαν να έχουν αποκλείνει από την όρθια θέση τους.
Κομπάνιον Πιης -Companion Piece:Companion Piece ονομάζεται ένα έργο που παράγεται ως συμπληρωματική δημιουργία σε ένα άλλο αυτόνομο έργο που δεν έχει σχέση με τον προκάτοχο του.Τα δύο έργα μπορεί να μην βρίσκονται στο ίδιο φανταστικό σύμπαν, να μην έχουν κοινούς χαρακτήρες και πλοκή αλλά να καλύπτουν μια κοινή αρχική ιδέα ή θέμα.
Κόντρα φωτισμός (οπίσθιος) - backlighting: Φωτισμός που πέφτει στα πρόσωπα της σκηνής από τη μεριά που βρίσκεται απέναντι στη κάμερα, δημιουργώντας συνήθως ένα λεπτό φωτεινό περίγραμμα στις σιλουέτες τους.
Κοντράστο (φωτιστική αντίθεση) - contrast: Στην κινηματογραφική φωτογραφία, η διαφορά μεταξύ των φωτεινότερων και των σκοτεινότερων περιοχών μέσα στο κάδρο.
Κύριος φωτισμός (φωτισμός κλειδί) - key light: Στο σύστημα φωτισμού τριών σημείων, ο εντονότερος φωτισμός που πέφτει πάνω στη σκηνή.

Μεσαίο πλάνο: καδράρισμα στο οποίο η ανθρώπινη φιγούρα φαίνεται από τη μέση και πάνω.
Μεσότιτλοι: βλέπε "διάτιτλοι"
Μιζανσέν - mise en scene: Όλα τα στοιχεία που είναι τοποθετημένα μπροστά στην κάμερα για να κινηματογραφηθούν, τα σκηνικά, ο φωτισμός, τα κουστούμια, το μακιγιάζ και η συμπεριφορά των ηθοποιών ουσιαστικά είναι ταυτόσημη έννοια με την σκηνοθεσία.
Midquel: τo Midquel είναι ένα έργο που εξιστορεί γεγονότα που έχουν πραγματοποιηθεί κατά τη διάρκεια κάποιου χρονολογικού κενού που παρουσιάστηκε σε κάποιο προηγούμενο έργο.
Μονοπλάνο: πλάνο που διαρκεί για ασυνήθιστα μεγάλο χρονικό διάστημα πριν από τη μετάβαση στο επόμενο πλάνο.
Μοντάζ - editing: η εργασία της επιλογής και της σύνδεσης των εικόνων - πλάνων του φιλμ.
Μοτίβο - motif: το στοιχείο μιας ταινίας που επαναλαμβάνεται, προκειμένου να υπογραμμίσει κάτι που έχει σημασία.
Μουβιόλα: Συσκευή πάνω στην οποία γίνεται το μοντάζ.
Μπουμ - boom: η ράβδος πάνω στην οποία μπορεί να στερεωθεί ένα μικρόφωνο, ώστε το τελευταίο να μετακινείται καθώς κινούνται οι ηθοποιοί.

Νοητός άξονας: η νοητή γραμμή που περνάει από τη μία άκρη στην άλλη μεταξύ των κύριων ηθοποιών, χωρίζοντας τα στοιχεία της σκηνής σε αυτά που βρίσκονται αριστερά και εκείνα που βρίσκονται δεξιά του άξονα. Υποτίθεται πως η κάμερα δεν πρέπει να υπερβαίνει τον άξονα σε δύο διαφορετικές λήψεις, διότι έτσι αποπροσανατολίζεται ο θεατής σχετικά με τις θέσεις των αντικειμένων και των ηθοποιών στον χώρο και μπερδεύεται. Λέγεται επίσης και "άξονας των 180 μοιρών", ή απλώς "άξονας".
Ντεκουπάζ: Είναι η τελική διαμόρφωση του σεναρίου, μία περαιτέρω ανάλυσή του, από τον σκηνοθέτη πλέον. Είναι ένα είδος γραπτής προσκηνοθεσίας, λίγο πριν αρχίσουν τα γυρίσματα. Είναι οι σημειώσεις του σκηνοθέτη πάνω στις οποίες θα βασιστεί η αισθητική της ταινίας. Εδώ ο σκηνοθέτης καθορίζει τις γωνίες λήψης, τον τύπο του πλάνου, τις κινήσεις της κάμερας σε σχέση με τους ηθοποιούς και το περιβάλλον, αναλύει την κάθε σκηνή του σεναρίου και την "τεμαχίζει" σε πλάνα.
Ντίσταντ- Distant: Όταν το sequel εξιστορεί γεγονότα σε πολύ μεγάλη χρονολογική διαφορά με την αυθεντική ιστορία τότε το sequel ονομάζεται distant. Αν και κάποια βασικά χαρακτηριστικά μένουν ίδια, οι χαρακτήρες και τα δεδομένα μπορεί να έχουν μεγάλες διαφορές.
Ντόλι - dolly: Το στήριγμα της κάμερας με ρόδες, που χρησιμοποιείται για το γύρισμα των τράβελινγκ.
Ντουμπλάζ: Η διαδικασία αντικατάστασης μέρους ή όλων των φωνών στην μπάντα του ήχου, για να διορθωθούν λάθη, ή για να επανεγγραφούν διάλογοι.

Πανοραμίκ: Η κίνηση της κάμερας δεξιά ή αριστερά, χωρίς να μετακινείται η βάση της.
Παράλληλο μοντάζ - crosscutting: Μοντάζ το οποίο εναλλάσσει πλάνα από διαφορετικές δράσεις που εξελίσσονται όχι μόνο σε διαφορετικό χώρο (όπως στο διαδοχικό μοντάζ), αλλά και σε διαφορετικό χρόνο. Πολλοί ταυτίζουν το παράλληλο με το διαδοχικό μοντάζ.
Πειραματικός κινηματογράφος: Κινηματογραφική δημιουργία που αποφεύγει τις συμβάσεις των ταινιών μαζικής ψυχαγωγίας και επιζητεί να διερευνήσει ασυνήθιστες όψεις του μέσου ή θέματα που είναι απαγορευμένα ή ταμπού.
Πλάνο - shot: Πλάνο ονομάζεται μια λήψη ενός αντικειμένου (ανθρώπου, τοπίου, κλπ.), από την στιγμή που πατήσουμε το κουμπί της κάμερας για να αρχίσει αυτήν να λειτουργεί, μέχρι την στιγμή που το ξαναπατήσουμε για να σταματήσει την λειτουργία της. Το πλάνο θεωρείται η μονάδα του κινηματογραφικού φίλμ (όπως περίπου η λέξη στον γραπτό λόγο)
Πλάνο εδραίωσης - establishing shot: Γενικό πλάνο με το οποίο δείχνονται τα αντικείμενα οι ηθοποιοί και οι μεταξύ τους σχέσεις στον χώρο σε μία σκηνή. Σκοπός του είναι να προσανατολίσουν τον θεατή για τις θέσεις και σχέσεις των αντικειμένων σε μία σκηνή και γι'αυτό κάθε νέα σκηνή ξεκινά συνήθως (όχι όμως πάντα), μ'ένα τέτοιο πλάνο.
Πλάνο σεκάνς (πλάνο ενότητα): Ένα πλάνο μεγάλης συνήθως διάρκειας, που περιέχει μία ολόκληρη σκηνή η σεκάνς.
Πλοκή - plot: Σε μια ταινία μυθοπλασίας, όλα τα γεγονότα που μας παρουσιάζονται απευθείας, συμπεριλαμβανομένων των αιτιακών τους σχέσεων και της χρονολογικής τους σειράς. Είναι το αντίθετο της ιστορίας, που είναι η νοητική ανακατασκευή όλων των γεγονότων της αφήγησης από τον θεατή.
Prequel: Όταν τα γεγονότα που εξιστορούνται στο έργο, προηγούνται της αυθεντικής ιστορίας τότε το έργο ονομάζεται Prequel.
Προδρομή - flashforward: Μια μετατροπή της αφηγηματικής σειράς της ιστορίας, κατά την οποία η παρουσίαση της πλοκής κινείται προς τα εμπρός, προς μελλοντικά γεγονότα, σε αντίθεση με το flash-back που είναι επιστροφή στο παρελθόν.

Ρεμπούτ –Reboot: Όταν το έργο βασίζεται στην ίδια πλοκή και στους ίδιους χαρακτήρες με ένα προηγούμενο έργο όμως δεν συνεχίζει την ιστορία αλλά την διηγείται από την αρχή με πρόθεση να δημιουργήσει μια καινούρια σειρά έργων τότε ονομάζεται reboot.
Ριμέικ- Remake: Remake ονομάζεται το έργο που έχει ένα παλιότερο έργο ως αναφορά και πηγή άντλησης των βασικών χαρακτηριστικών του.

Σεκάνς - sequense: Μία ή περισσότερες σκηνές που παρουσιάζουν ενότητα χώρου, χρόνου, ή δράσης, π.χ. 1η σεκάνς: στο σπίτι του πρωταγωνιστή, 2η σεκάνς: στο ξενοδοχείο όπου περνά τις διακοπές του, κλπ.
Σήκουελ – Sequel: Ονομάζεται ένα έργο (θεατρικό,κινηματογραφικό) που συνεχίζει μια ιστορία που παρουσιάστηκε σε ένα προηγούμενο έργο. Το sequel παρουσιάζει γεγονότα στο ίδιο φανταστικό σύμπαν με το προηγούμενο έργο όπου η αυθεντική ιστορία συνεχίζεται με τους ίδιους χαρακτήρες να εξελίσσονται.
Σκηνή: Ένα ή περισσότερα πλάνα που αναφέρονται στον ίδιο χώρο (ντεκόρ) και στον ίδιο χρόνο. Όταν ένα από τα δύο αλλάζει έχουμε αλλαγή σκηνής. Ταυτίζουμε εδώ το χώρο με το ντεκόρ και δεν τον εννοούμε με την ευρεία του έννοια, διότι όταν για παράδειγμα μία δράση διεξάγεται στον 5ο όροφο μιας πολυκατοικίας και μεταφερθεί στο ισόγειό της, έχουμε αλλαγή σκηνής (αφού άλλαξε το ντεκόρ), έστω και αν ο χώρος με την ευρεία του έννοια παρέμεινε ο ίδιος (η πολυκατοικία).
Σκληρός φωτισμός: Φωτισμός που δημιουργεί σκιές με έντονα περιγράμματα.
Σπιν-οφ - Spin-Off: Όταν τα γεγονότα του έργου διεξάγονται στο ίδιο φανταστικό σύμπαν με την αυθεντική ιστορία αλλά το έργο έχει διαφορετική πλοκή και πιθανόν διαφορετικούς χαρακτήρες αλλά κάποιο συνδετικό κρίκο τότε λέγεται spin-off.

Τράβελινγκ: Κίνηση της κάμερας επάνω σε όχημα με ρόδες. Έχουμε τράβελινγκ εμπρός και πίσω όταν η κάμερα πλησιάζει ή απομακρύνεται από το αντικείμενο και τράβελινγκ λατεράλ, όταν κινείται παράλληλα προς το αντικείμενο.
Τρανσπαράνς: Μέθοδος με την οποία γυρίζονται σκηνές εξωτερικές σε στούντιο. Προβάλλεται μια ακίνητη εικόνα (σλάιντ) σε μια οθόνη μπροστά στην οποία παίζουν οι ηθοποιοί. Αν η εικόνα έχει κίνηση, τότε προβάλλουν ταινία και όχι σλάιντ, οπότε έχουμε "μπακγκράουντ προτζέκσιον". Έτσι φαίνονται ηθοποιοί να συζητούν κοντά στους καταρράκτες του Νιαγάρα για παράδειγμα, ή μέσα σ'ένα αεροπλάνο, ενώ στην πραγματικότητα είναι μέσα στο στούντιο, ακίνητοι.

Υποκειμενικό πλάνο - point of view shot: Το πλάνο που γυρίζεται από το ύψος των ματιών ενός χαρακτήρα και που δείχνει ότι θα μπορούσε να δει το πρόσωπο αυτό. Συνήθως παρεμβάλλεται πριν ή μετά από ένα πλάνο στο οποίο εμφανίζεται ο χαρακτήρας να κοιτάζει.
Ύφος - style: Οι επαναλαμβανόμενες και εξέχουσες χρήσεις κινηματογραφικών τεχνικών που χαρακτηρίζουν μία μοναδική ταινία, ή μια ομάδα ταινιών (για παράδειγμα το έργο ενός κινηματογραφιστή, ή ένα εθνικό κίνημα).

Φίλτρο: H επιφάνεια από γυαλί ή ζελατίνα που τοποθετείται μπροστά στο φακό της κάμερας, ή της τυπωτικής μηχανής, για να μεταβάλλει την ποιότητα ή την ποσότητα του φωτός που πέφτει πάνω στο φίλμ από την πόρτα.
Φλας μπακ: βλέπε "αναδρομή"
Φοντύ: Τρόπος σύνδεσης δύο πλάνων. Έχουμε φέϊντ - ίν (fade - in) όταν το σκοτεινό πλάνο σταδιακά φωτίζεται καθώς εμφανίζεται το επόμενο πλάνο και φέιντ - άουτ (fade - out), όταν ένα πλάνο αρχίζει να σβήνει σιγά - σιγά μέχρι να σκοτεινιάσει εντελώς, πριν εμφανιστεί το επόμενο.
Φοντύ ανσαινέ: Σβήνει το ένα πλάνο σιγά σιγά και ταυτόχρονα εμφανίζεται το επόμενο. Στιγμιαία και μέχρι το δεύτερο πλάνο να επικρατήσει, οι δύο εικόνες συγχωνεύονται σε διπλοτυπία.
Φορμά: Το πλάτος της λωρίδας του φιλμ σε χιλιοστά του μέτρου. Οι καθιερωμένες διαστάσεις του φιλμ στην ιστορία του κινηματογράφου είναι 8mm, 16mm, 35mm και 70mm.

Χώρος εκτός οθόνης - off screen space: Οι έξι περιοχές του χώρου που δεν είναι ορατές στην οθόνη, αλλά αποτελούν παρόλα αυτά μέρους του χώρου της σκηνής: στην κάθε πλευρά (δεξιά και αριστερά), καθώς και πάνω και κάτω από το κάδρο, πίσω από το σκηνικό και πίσω από την κάμερα.

Δικτυογραφία

http://www.translatum.gr/forum/index.php?topic=7505.0

http://truestory.gr/?p=340

Αλεξία Βρόντζου, Ζωή Γαζή, Μαργαρίτα Κρανιώτη