Ιστορία και άλλα δαιμόνια

Στα πλαίσια της υλοποίησης του προγράμματος δεν θα μπορούσαμε να μη διαβάσουμε και ορισμένα από τα εμβληματικά έργα του Νίκου Καζαντζάκη. Τις περιλήψεις και τις εντυπώσεις από την ανάγνωση θα διαβάσετε παρακάτω:

« Ο φτωχούλης του Θεού»

Γράφει η Αποστολίδου Αθηνά (Γ1)

Υπόθεση

Το βιβλίο «Ο φτωχούλης του Θεού», χωρισμένο σε 14 κεφάλαια (393 σελ.) αποτελεί τη βιογραφία του Αγίου Φραγκίσκου της Ασίζης. Ο Φραγκίσκος ήταν ένα πλούσιο αρχοντόπουλο που ζούσε στην Ασίζη. Όταν συνάντησε τον φράτε Λεόνε, έναν ταπεινό ζητιάνο, που περιπλανιόταν στον κόσμο ζητώντας το θεό, αποφάσισε να τον ακολουθήσει, καθώς βασανιζόταν από παρόμοιες αναζητήσεις. Ο Φραγκίσκος εγκατέλειψε την πλούσια ζωή του, άφησε την οικογένειά του και βγήκε στον κόσμο για να κηρύξει τη δύναμη της αγάπης. Η ιστορία εκτυλίσσεται τον 12^ο αι. μ.Χ.

Βασικοί ήρωες

Πρωταγωνιστής της ιστορίας είναι ο άγιος Φραγκίσκος, ένα πλούσιο αρχοντόπουλο, που αφήνει την οικογένειά του, για να αφιερωθεί στο θεό. Ένας ακόμη βασικός ήρωας είναι ο φράτε Λεόνε, ο οποίος είναι και ο αφηγητής. Αυτός συναντά, τον ακολουθεί και του συμπαραστέκεται μέχρι τον θάνατό του.

«Αναφορά στον Γκρέκο»

Γράφει η Αρναούτη- Κουκούλα Καλλινίκη (Γ1)

Η «Αναφορά στον Γκρέκο» είναι το τελευταίο και ανολοκλήρωτο έργο του μεγάλου Έλληνα συγγραφέα, Νίκου Καζαντζάκη. Άρχισε να γράφεται το φθινόπωρο του 1956 και αποτελείται συνολικά από 507 σελίδες, χωρισμένες σε 32 κεφάλαια. Κάθε κεφάλαιο μας μιλάει για ένα σημαντικό σταθμό της ζωής του. Ο πατέρας του, η μητέρα του, τα χρόνια του στο Δημοτικό, ο θάνατος του παππού του και τα διάφορα ταξίδια που έκανε σε πολλά μέρη του κόσμου (Ιταλία, Παρίσι, Βιέννη, Βερολίνο, Ρωσία, Καύκασος, Αθήνα, Νάξος) είναι μερικά από τα θέματα για τα οποία μας μιλάει ο συγγραφέας. Ξεκινάει από τα παιδικά του χρόνια και σταματάει στην ημέρα της «κρητικής ματιάς» και στη σύλληψη της «Οδύσειας».

Είναι ένα είδος πνευματικής αυτοβιογραφίας ή, όπως λέει ο ίδιος ο Καζαντζάκης, μια «αναφορά» με τη στρατιωτική έννοια του όρου σχετικά με τους στόχους, τις προσπάθειες, τα βιώματα, τις ελπίδες, τα όνειρα, τις ιδέες και τις εμπνεύσεις του. Δεν αφηγείται το σύνολο της ζωής του, αλλά παρουσιάζει τα πιο καθοριστικά σημεία της πνευματικής του πορείας, χωρίς να ακολουθεί αυστηρά την χρονολογική σειρά της πραγματικής του βιογραφίας. Θα μπορούσαμε να πούμε πως η «Αναφορά στον Γκρέκο» είναι κάτι περισσότερο από αυτοβιογραφία. Είναι η διαθήκη του Καζαντζάκη. Το ύστατο έργο του, όπου εξηγεί πως προέκυψαν μερικά από τα μεγάλα του έργα, ειδικά η «Οδύσεια», και τη φιλοσοφική, ηθικά και θρησκευτική σημασία τους.

«Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά»

Γράφει η Διαμαντοπούλου Σουζάνα (Γ1)

Το βιβλίο αυτό μας αφηγείται τις περιπέτειες που έζησαν μαζί οι δυο ήρωες, ο αφηγητής και ο Ζορμπάς, από την γνωριμία τους σε ένα λιμάνι του Πειραιά έως τον αποχωρισμό τους. Αρχικά ο αφηγητής ξεκίνησε από την Κρήτη για να ιδρύσει ένα λιγνιτωρυχείο και προσέλαβε τον Ζορμπά ως αρχιεργάτη. Αργότερα ανακαλύπτουμε ότι όλα αυτά ήταν μια πρόφαση και ότι ο αφηγητής δεν ενδιαφέρεται για λιγνίτη και χρήματα, αλλά αντιθέτως ψάχνει απαντήσεις στα φιλοσοφικά ερωτήματα που τον βασανίζουν. Ένα μεγάλο μέρος του βιβλίου καταλαμβάνουν οι συζητήσεις μεταξύ των δυο ηρώων και οι σκέψεις του αφηγητή για τον Ζορμπά, την ελευθερία και άλλα φιλοσοφικά ερωτήματα.

Η ιστορία αυτή εξελίσσεται σε ένα χωριό της Κρήτης το 1919. Οι πρωταγωνιστές είναι ο συγγραφέας- αφηγητής και ο Αλέξης Ζορμπάς. Υπάρχουν βέβαια και άλλοι δευτερεύοντες χαρακτήρες, όπως η Μαντάμ Ορτάνς, η χήρα ο Μιμυθός και άλλοι που βοηθούν στην εξέλιξη της πλοκής.

Το βιβλίο αποτελείται από 27 κεφάλαια, το καθένα από τα οποία αποτελείται από περίπου 15 σελίδες. Το βιβλίο χαρακτηρίζεται από μια διπολική εξομολόγηση. Στον ένα πόλο είναι ο αφηγητής που εκφράζει πως θα ήθελε να είναι ο Καζαντζάκης και στον άλλο ο Ζορμπάς που προσπαθεί να φτάσει τον αφηγητή και να τον λυτρώσει.

Το μυθιστόρημα αυτό χαρακτηρίζεται ως το καλύτερο βιβλίο του Καζαντζάκη και έχει λάβει επαινετικές κριτικές. Το βιβλίο αυτό περιέχει ερωτήσεις που βασανίζουν τον καθένα μας και περιέχει όλα τα ανθρώπινα συναισθήματα. Το περιεχόμενό του είναι πολύ σοβαρό, αλλά ο συγγραφέας φροντίζει να μας περιγράφει κάθε φιλοσοφία με χιούμορ, σοφία και ενθουσιασμό.

«Ασκητική»

Γράφει η Δραγατσίκα Μάγδα (Γ1)

Ο συγγραφέας διατυπώνει στο φιλοσοφικό του έργο, όπως και στα περισσότερα έργα, τη θεωρία του σχετικά με τον αγώνα του ανθρώπου να σώσει τον θεό και να συμβάλλει, κατά κάποιον τρόπο, στη δημιουργική εξέλιξη του κόσμου.

Το συγκεκριμένο έργο αποτελεί την απόλυτη πνευματικά και φιλοσοφική ταύτιση με τον δημιουργό του. Δίκαια έχει χαρακτηριστεί ως η αρχή και το τέλος της εργογραφίας του Κρητικού συγγραφέα, το Α και το Ω της ιδεολογικής ανάπτυξης όλων των λογοτεχνικών πονημάτων του μεγάλο στοχαστή. Η «Ασκητική» είναι «Το κατά Καζαντζάκην Ευαγγέλιο», καθώς και ο ίδιος ο συγγραφέα υποστηρίζει ότι το συγκεκριμένο έργο του είναι μια πραγματική κραυγή και ολόκληρη η υπόλοιπη εργογραφία του είναι απλά ένα σχόλιο στην κραυγή αυτή.

Η «Ασκητική» αποτυπώνει τις ανησυχίες και τις αναζητήσεις του νου και της καρδιάς ως προς την πίστη στον άνθρωπο και στο θεό. Η γλώσσα και το ύφος διακατέχονται από μια ιδιαίτερη ποιητική απλότητα και μια ξεχωριστή λυρική παραινετικότητα. Η γλώσσα είναι μια πλούσια δημοτική χωρίς ακαλαίσθητες ή τεχνικές ακρότητες.

Πέμπτη 4 Μαΐου 2017

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ "ΗΜΕΡΑ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑΣ"

Ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Κοζάνης συνδιοργανώνει μαζί με τους Σχολικούς Συμβούλους Φιλολόγων της Π.Ε. Κοζάνης την «Ημέρα Ορθογραφίας», με σκοπό την καλλιέργεια της ορθής χρήσης της Νέας Ελληνικής.

Μαθητές και μαθήτριες της Γ΄ τάξης των ημερήσιων Γυμνασίων της Π.Ε. Κοζάνης θα ασκηθούν γραπτά στην ορθογραφία και προφορικά στην ερμηνεία, την ετυμολογία και τον σχηματισμό πρότασης με λέξεις, οι οποίες θα επιλεγούν με κλήρωση από τράπεζα λέξεων. Οι συμμετέχοντες θα αξιολογηθούν από κριτική επιτροπή φιλολόγων, μελών του Συνδέσμου Φιλολόγων Κοζάνης.

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 6 Μαΐου 2017 στην αίθουσα εκδηλώσεων του 8^ου Γυμνασίου Κοζάνης. Θα ξεκινήσει στις 10 π.μ. και θα ολοκληρωθεί μέχρι το μεσημέρι της ίδιας μέρας. Τη διαδικασία μπορούν να παρακολουθήσουν γονείς, καθηγητές, μαθητές και όσοι το επιθυμούν.

Για το ΔΣ

Η Πρόεδρος Ο Γραμματέας

Δρ Δέσποινα Παπαδοπούλου Γεώργιος Δελιόπουλος

Σάββατο 29 Απριλίου 2017

"Εκπαιδευτική επίσκεψη στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αμφίπολης" (Φωτογραφίες)

Ξενάγηση στον εξωτερικό χώρο του Μουσείου Αμφίπολης

Διαβάστε περισσότερα »

Δευτέρα 24 Απριλίου 2017

Το Αρχαιολογικό Μουσείο της Αμφίπολης και το ανασκαφικό έργο στον τύμβο Καστά

Το Μουσείο της Αμφίπολης και το ανασκαφικό έργο στον τύμβο Καστά from mavraroda

Στα πλαίσια της εκπαιδευτικής επίσκεψης στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αμφίπολης και στον τύμβο Καστά και πριν την έλευσή μας στο χώρο, ας ενημερωθούμε τόσο για τα εκθέματα όσο και για την ιστορία και την εξέλιξη του ανασκαφικού έργου. Πληροφορίες για την ιστορία της Αμφίπολης καθώς και για την επιστημονική συζήτηση και τα ευρήματα στον τύμβο Καστά, εδώ.

Διαβάστε περισσότερα »

Παρασκευή 21 Απριλίου 2017

Pearl Jam - "Do the Evolution"

Κυριακή 9 Απριλίου 2017

"Η ζωή και το έργο του Νίκου Καζαντζάκη" -Πολιτιστικό Πρόγραμμα: "Βίος και Πολιτεία του Νίκου Καζαντζάκη. 2017: Έτος Καζαντζάκη"

Αμαξοπούλου Μαρία

Οικογενειακή φωτογραφία. Όρθιος ο Νίκος Καζαντζάκης

Αποστολίδου Αθηνά

Βλιαγκόφτη Ανδρομάχη

Διαμαντοπούλου Σουζάνα

Ζηκόπουλος Θεμιστοκλής

ΚΑΤΑΓΩΓΗ – ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ

Ο Καζαντζάκης, πεζογράφος, συγγραφέας θεατρικών έργων, ποιητής και μεταφραστής, είναι από τις πνευματικές φυσιογνωμίες με τη μεγαλύτερη απήχηση στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Γεννήθηκε στις 18 Φεβρουαρίου (σύμφωνα με το παλιό ημερολόγιο ή στις 3 Μαρτίου σύμφωνα με το καινούργιο) του 1883 στο Μεγάλο Κάστρο του Ηρακλείου της Κρήτης. Ο πατέρας του ήταν ο Μιχάλης Καζαντζάκης, έμπορος γεωργικών προϊόντων και κρασιού. Καταγόταν από το χωριό Βαρβάροι, μετέπειτα Μυρτιά Ηρακλείου της Κρήτης. Παντρεύτηκε τη Μαρία Χριστοδουλάκη το 1882. Η μητέρα του καταγόταν από το χωριό Ασυρώτοι, το σημερινό Κρυονέρι του Δήμου Κουλούκωνα στο νομό Ρεθύμνου. Ο Καζαντζάκης είχε δύο αδερφές, την Αναστασία και την Ελένη και έναν αδερφό, το Γιώργο, ο οποίος πέθανε σε βρεφική ηλικία.

Διαβάστε περισσότερα »

Δευτέρα 3 Απριλίου 2017

ΟΜΗΡΟΥ ΙΛΙΑΔΑ Ω-3 Έκτορος λύτρα ( Η ταφή του Έκτορα) ( Ελένη Μουτάφη )

Εικαστική αναπαράσταση της Ιλιάδας μέσα από πίνακες ζωγραφικής.. Κάθε εικόνα συνοδεύεται από τους οικείους στίχους του έπους. Κάτω δεξιά προβάλλεται το "ημερολόγιο" του αφηγματικού χρόνου της Ιλιάδας. Ενώ ο Πρίαμος με τον Ιδαίο κοιμούνται έξω, ο Ερμής τους ξυπνά, τους βοηθάει να ετοιμαστούν και τους συνοδεύει ο ίδιος μέχρι το Σκάμανδρο. Την αυγή ο Πρίαμος με τον Ιδαίο και το νεκρό Έκτορα φτάνουν στην πόλη. Η Κασσάνδρα, η οποία τους βλέπει πρώτη από την ακρόπολη της Τροίας, ανακοινώνει την άφιξή τους στους Τρώες, που σπεύδουν μαζί με την Εκάβη και την Ανδρομάχη να τους συναντήσουν. Επακολουθεί μεγάλος θρήνος και την ενδέκατη μέρα γίνεται η ταφή του Έκτορα.

ΟΜΗΡΟΥ "ΙΛΙΑΔΑ" Ραψωδία Ω' - Αμαλία Μουτούση | Εθνικό Θέατρο

Το Τρίτο Πρόγραμμα 90,9 μεταδίδει το ομηρικό έπος, σε απόδοση του Δημήτρη Μαρωνίτη, όπως παρουσιάστηκε στο Εθνικό Θέατρο, στην Αίθουσα Εκδηλώσεων του κτιρίου Τσίλλερ, τη θεατρική περίοδο 2010-2011. Τις 24 ραψωδίες της «Ιλιάδας» απέδωσαν σε πρωτότυπη σκηνική εκδοχή 24 από τις σημαντικότερες Ελληνίδες ηθοποιούς με τη συμβολή εξίσου σημαντικών καλλιτεχνών στη σκηνοθετική επιμέλεια και τη μουσική. Ραψωδία Ω'. Ερμηνεία: Αμαλία Μουτούση. Σκηνοθετική επιμέλεια: Βίκος Ναχμίας. Επιμέλεια ήχου: Δημήτρης Καμαρωτός. Ζωντανή ηχογράφηση από την Αίθουσα Εκδηλώσεων του Εθνικού Θεάτρου στις 31 Μαρτίου 2011. Πηγή: http://radio-theatre.blogspot.gr

Σάββατο 1 Απριλίου 2017

"Κινηματογραφικές ταινίες-τηλεοπτικές σειρές στηριγμένες στο έργο του Νίκου Καζαντζάκη -Πολιτιστικό Πρόγραμμα: "Βίος και Πολιτεία του Νίκου Καζαντζάκη- 2017: Έτος Καζαντζάκη"

Αναστασιάδου Αναστασία,

Κιτσοπούλου Αναστασία,

Παπαδοπούλου Ευθυμία,

Σελενίτσα Μαρία,

Σταυρίδου Βαρβάρα

Το πολυσχιδές έργο του Νίκου Καζαντζάκη, η δύναμη των χαρακτήρων του, το ανθρώπινο μωσαϊκό των μυθιστορημάτων του δε θα μπορούσαν να μην επηρεάσουν και την κινηματογραφική και τηλεοπτική παραγωγή τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Χαρακτηριστικές της επίδρασης του έργου του είναι οι παραγωγές που παρουσιάζονται.

Διαβάστε περισσότερα »

Τρίτη 28 Μαρτίου 2017

ΟΜΗΡΟΥ "ΙΛΙΑΔΑ" Ραψωδία Ψ' - Όλια Λαζαρίδου | Εθνικό Θέατρο

Το Τρίτο Πρόγραμμα 90,9 μεταδίδει το ομηρικό έπος, σε απόδοση του Δημήτρη Μαρωνίτη, όπως παρουσιάστηκε στο Εθνικό Θέατρο, στην Αίθουσα Εκδηλώσεων του κτιρίου Τσίλλερ, τη θεατρική περίοδο 2010-2011. Τις 24 ραψωδίες της «Ιλιάδας» απέδωσαν σε πρωτότυπη σκηνική εκδοχή 24 από τις σημαντικότερες Ελληνίδες ηθοποιούς με τη συμβολή εξίσου σημαντικών καλλιτεχνών στη σκηνοθετική επιμέλεια και τη μουσική. Ραψωδία Ψ'. Ερμηνεία: Όλια Λαζαρίδου. Σκηνοθετική επιμέλεια: Στέλλα Μιχαηλίδου. Μουσική συνεργασία: Κώστας Βόμβολος. Συμμετέχουν οι φοιτητές του Τμήματος Θεάτρου της Σχολής Καλών Τεχνών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης στο πλαίσιο του μαθήματος "Κινησιολογία 4". Ζωντανή ηχογράφηση από την Αίθουσα Εκδηλώσεων του Εθνικού Θεάτρου στις 24 Μαρτίου 2011. Πηγή: http://radio-theatre.blogspot.gr

Τρίτη 21 Μαρτίου 2017

ΟΜΗΡΟΥ "ΙΛΙΑΔΑ" Ραψωδία Χ' - Ρούλα Πατεράκη | Εθνικό Θέατρο

Το Τρίτο Πρόγραμμα 90,9 μεταδίδει το ομηρικό έπος, σε απόδοση του Δημήτρη Μαρωνίτη, όπως παρουσιάστηκε στο Εθνικό Θέατρο, στην Αίθουσα Εκδηλώσεων του κτιρίου Τσίλλερ, τη θεατρική περίοδο 2010-2011. Τις 24 ραψωδίες της «Ιλιάδας» απέδωσαν σε πρωτότυπη σκηνική εκδοχή 24 από τις σημαντικότερες Ελληνίδες ηθοποιούς με τη συμβολή εξίσου σημαντικών καλλιτεχνών στη σκηνοθετική επιμέλεια και τη μουσική. Ραψωδία Χ'. Ερμηνεία από μνήμης: Ρούλα Πατεράκη. Μουσική συνεργασία: Νίκος Πλάτανος. Ζωντανή ηχογράφηση από την Αίθουσα Εκδηλώσεων του Εθνικού Θεάτρου στις 17 Μαρτίου 2011. Πηγή: http://radio-theatre.blogspot.gr

ΟΜΗΡΟΥ "ΙΛΙΑΔΑ" Ραψωδία Φ' - Μαρία Ναυπλιώτου | Εθνικό Θέατρο

Το Τρίτο Πρόγραμμα 90,9 μεταδίδει το ομηρικό έπος, σε απόδοση του Δημήτρη Μαρωνίτη, όπως παρουσιάστηκε στο Εθνικό Θέατρο, στην Αίθουσα Εκδηλώσεων του κτιρίου Τσίλλερ, τη θεατρική περίοδο 2010-2011. Τις 24 ραψωδίες της «Ιλιάδας» απέδωσαν σε πρωτότυπη σκηνική εκδοχή 24 από τις σημαντικότερες Ελληνίδες ηθοποιούς με τη συμβολή εξίσου σημαντικών καλλιτεχνών στη σκηνοθετική επιμέλεια και τη μουσική. Ραψωδία Φ'. Ερμηνεία: Μαρία Ναυπλιώτου. Σκηνοθετική επιμέλεια: Γλυκερία Καλαϊτζή. Μουσική - Ήχοι: Κώστας Βόμβολος Ζωντανή ηχογράφηση από την Αίθουσα Εκδηλώσεων του Εθνικού Θεάτρου στις 10 Μαρτίου 2011. Πηγή: http://radio-theatre.blogspot.gr

ΟΜΗΡΟΥ "ΙΛΙΑΔΑ" Ραψωδία Υ' - Λυδία Φωτοπούλου | Εθνικό Θέατρο

Το Τρίτο Πρόγραμμα 90,9 μεταδίδει το ομηρικό έπος, σε απόδοση του Δημήτρη Μαρωνίτη, όπως παρουσιάστηκε στο Εθνικό Θέατρο, στην Αίθουσα Εκδηλώσεων του κτιρίου Τσίλλερ, τη θεατρική περίοδο 2010-2011. Τις 24 ραψωδίες της «Ιλιάδας» απέδωσαν σε πρωτότυπη σκηνική εκδοχή 24 από τις σημαντικότερες Ελληνίδες ηθοποιούς με τη συμβολή εξίσου σημαντικών καλλιτεχνών στη σκηνοθετική επιμέλεια και τη μουσική. Ραψωδία Υ'. Ερμηνεία: Λυδία Φωτοπούλου. Σκηνοθετική επιμέλεια: Νατάσσα Τριανταφύλλη. Ζωντανή ηχογράφηση από την Αίθουσα Εκδηλώσεων του Εθνικού Θεάτρου στις 3 Μαρτίου 2011. Πηγή: http://radio-theatre.blogspot.gr

21 Μαρτίου: Παγκόσμια Μέρα Ποίησης

Κώστας Ντιος, Οδυσσέας Ελύτης,
κάρβουνο σε χαρτί, 110Χ89, 1996

Η Παγκόσμιας Ημέρας Ποίησης εορτάζεται κάθε χρόνο στις 21 Μαρτίου. Η αρχική έμπνευσή της ανήκει στον έλληνα ποιητή Μιχαήλ Μήτρα, ο οποίος το φθινόπωρο του 1997 πρότεινε στην Εταιρεία Συγγραφέων να υιοθετηθεί ο εορτασμός της ποίησης στην Ελλάδα, όπως και σε άλλες χώρες, και να οριστεί συγκεκριμένη μέρα γι' αυτό.
Η εισήγησή του έφτασε με επιστολή στα χέρια του ποιητή και μελετητή της ποίησης Κώστα Στεργιόπουλου προέδρου τότε της Εταιρείας Συγγραφέων. Η ποιήτρια Λύντια Στεφάνου πρότεινε ως ημέρα εορτασμού την 21η Μαρτίου, την ημέρα της εαρινής ισημερίας, που συνδυάζει το φως από τη μία και το σκοτάδι από την άλλη, όπως η ποίηση, που συνδυάζει το φωτεινό της πρόσωπο της αισιοδοξίας με το σκοτεινό πρόσωπο του πένθους. Η πρώτη Ημέρα Ποίησης γιορτάστηκε το 1998 στο παλιό ταχυδρομείο της πλατείας Κοτζιά. Ετοιμάστηκε με ελάχιστα έξοδα και πολλή εθελοντική δουλειά, και είχε μεγάλη επιτυχία.

Την επόμενη χρονιά ο συγγραφέας Βασίλης Βασιλικός, πρέσβης της Ελλάδας στην UNESCO, εισηγήθηκε στο Εκτελεστικό Συμβούλιο του οργανισμού η 21η Μαρτίου να ανακηρυχθεί Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης, όπως η 21η Ιουνίου είναι η Παγκόσμια Μέρα Μουσικής. Οι Γάλλοι, οι Ιταλοί, οι Τυνήσιοι και άλλοι πρέσβεις από χώρες της Μεσογείου υποστήριξαν την εισήγηση και η ελληνική πρόταση υπερψηφίστηκε.

Κώστας Ντιος, Γιώργος Σεφέρης,
ακρυλικό, 30Χ25, 2011

Τον Οκτώβριο του 1999, στη Γενική Διάσκεψη της UNESCO στο Παρίσι, η 21η Μαρτίου ανακηρύχθηκε Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης. Το σκεπτικό της απόφασης ανέφερε: «Η Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης θα ενισχύσει την εικόνα της ποίησης στα ΜΜΕ, ούτως ώστε η ποίηση να μην θεωρείται πλέον άχρηστη τέχνη, αλλά μια τέχνη που βοηθά την κοινωνία να βρει και να ισχυροποιήσει την ταυτότητά της. Οι πολύ δημοφιλείς ποιητικές αναγνώσεις μπορεί να συμβάλουν σε μια επιστροφή στην προφορικότητα και στην κοινωνικοποίηση του ζωντανού θεάματος και οι εορτασμοί μπορεί να αποτελέσουν αφορμή για την ενίσχυση των δεσμών της ποίησης με τις άλλες τέχνες και τη φιλοσοφία, ώστε να επαναπροσδιοριστεί η φράση του Ντελακρουά "Δεν υπάρχει τέχνη χωρίς ποίηση"».
Πηγή:https://www.sansimera.gr/worldays/8

Πέμπτη 16 Μαρτίου 2017

ΟΜΗΡΟΥ "ΙΛΙΑΔΑ" Ραψωδία Τ' - Άννα Μάσχα | Εθνικό Θέατρο

Το Τρίτο Πρόγραμμα 90,9 μεταδίδει το ομηρικό έπος, σε απόδοση του Δημήτρη Μαρωνίτη, όπως παρουσιάστηκε στο Εθνικό Θέατρο, στην Αίθουσα Εκδηλώσεων του κτιρίου Τσίλλερ, τη θεατρική περίοδο 2010-2011. Τις 24 ραψωδίες της «Ιλιάδας» απέδωσαν σε πρωτότυπη σκηνική εκδοχή 24 από τις σημαντικότερες Ελληνίδες ηθοποιούς με τη συμβολή εξίσου σημαντικών καλλιτεχνών στη σκηνοθετική επιμέλεια και τη μουσική. Ραψωδία Τ'. Ερμηνεία: Άννα Μάσχα. Συνεργασία: Αργύρης Ξάφης. Ζωντανή ηχογράφηση από την Αίθουσα Εκδηλώσεων του Εθνικού Θεάτρου στις 24 Φεβρουαρίου 2011. Πηγή: http://radio-theatre.blogspot.gr

Κυριακή 12 Μαρτίου 2017

"Η Γλώσσα του Καζαντζάκη- Αποφθέγματα – Μεταφράσεις των έργων του"- Πολιτιστικό Πρόγραμμα: "Βίος και Πολιτεία του Νίκου Καζαντζάκη- 2017: Έτος Καζαντζάκη"

Αθανασιάδης Χαράλαμπος, Γκουλιαβέρας Βάιος, Δουγαλή Ευαγγελία, Δραγατσίκα Μαγδαληνή, Δρίζης Σωτήρης, Ζουπάνη Αντρέας

1. Η ιδιοτυπία της γλώσσας του Καζαντζάκη

Ο λόγος του Καζαντζάκη είναι ζωντανός, νευρώδικος και αψύς. Η γλώσσα του είναι δημοτική, ιδιότυπη με πολλούς γλωσσικούς ιδιωματισμούς, νεολογισμούς και εξεζητημένες εκφράσεις που πολλοί τις θεώρησαν επιτηδευμένες. Όλα αυτά όμως αντισταθμίζονται από τις εξαιρετικές περιγραφές και τη δύναμη των σκηνών, όπου ο αναγνώστης παρακολουθεί με μεγάλο ενδιαφέρον την αντιπαράθεση χαρακτήρων και συνειδήσεων.

Χαρακτηριστική της ιδιοτυπίας και των νεολογισμών αποτελούν οι μεταφράσεις της Ιλιάδας και της Οδύσσειας του Όμηρου, οι οποίες έγιναν σε συνεργασία με τον γνωστό κλασικό φιλόλογο και ομηριστή I. Θ. Κακριδή, καθηγητή του Πανεπιστημίου της Θεσσαλονίκης.

Το αρχαίο κείμενο που σε υποχρεώνει να ακολουθήσεις σχήματα, τύπους, συνθέσεις, λέξεις και νοήματα που προϋπάρχουν, και ιδιαίτερα το ομηρικό επίθετο, που συχνά ξαναεμφανίζεται σε τυπικές εκφράσεις, και συχνά σε διαφορετικές θέσεις, είναι πάρα πολύ δύσκολο να μεταφρασθεί, όπως: (Διός) αιγιόχοιο, ευρύ κρείων (Αγαμέμνων) (νήες) είσαι, ή μιλτοπάρηοι ή επήρετμοι, εσθλοί (εταίροι), (Ηώς) ηριγένεια ή ροδοδάκτυλος, (Ήρη) χρυσόθρονος ή λευκώλενος, (Ζευς) νεφεληγερέτα, (θυμόν) ταλαπενθέα ή μεγαλήτορα, (Οδυσσεύς) πολύμητις, (Αχιλλεύς) πόδας ωκύς, (έπεα) πτερόεντα, (θεοί) 'ρεία ζώοντες, (κεραυνόν) άργητα, (βασιλεύς) σκηπτούχος, (Ερμής) χρυσόρραπις, (Φθίην) ερίβωλον, διογενές (Λαερτιάδη), και σε διαφόρους συχνά τύπους, είναι πάρα πολύ δύσκολο να μεταφρασθεί.

Ο Καζαντζάκης στη μετάφρασή του χρησιμοποιεί και αυτός πολλές ιδιωματικές λέξεις ιδιαίτερα, η προέλευση των οποίων και οι κατηγορίες στις όποιες ανήκουν (επίθετα, ουσιαστικά, ρήματα, επιρρήματα), ο τομέας της ζωής από τον οποίο είναι παρμένες (ναυτικός, ψαράδικος, ποιμενικός, γεωργικός, σπιτικός) αφηρημένες ή συγκεκριμένες, η σωστή ή μεταφορική χρήση τους απαιτούν πολλή μεγάλη ανάλυση και εμβάθυνση τόσο από τους αναγνώστες όσο και από φιλολόγους και γλωσσολόγους.

2. Αποφθέγματα

Ο Νίκος Καζαντζάκης υπήρξε ο μεγαλύτερος Έλληνας συγγραφέας των νεότερων χρόνων. Υπήρξε επίσης φιλόσοφος, ποιητής και θεατρικός συγγραφέας και άφησε επίσης πίσω του πολλές αξιομνημόνευτες και σοφές φράσεις, που είπε κατά τη διάρκεια της ζωής του. Ορισμένες από αυτές καταγράφονται παρακάτω:

• Δεν ελπίζω τίποτα. Δεν φοβάμαι τίποτα. Είμαι λέφτερος.

• Μια αστραπή η ζωή μας… μα προλαβαίνουμε

• Ό,τι δεν συνέβη ποτέ, είναι ό,τι δεν ποθήσαμε αρκετά.

• Έχεις τα πινέλα, έχεις τα χρώματα, ζωγράφισε τον παράδεισο και μπες μέσα.

• Αν μια γυναίκα κοιμηθεί μόνη, ντροπιάζει όλους τους άντρες.

• Ο σωστός δρόμος είναι ο ανήφορος.

• Δεν υπάρχουν ιδέες, υπάρχουν μονάχα άνθρωποι που κουβαλούν τις ιδέες, κι αυτές παίρνουν το μπόι του ανθρώπου που τις κουβαλάει.

• Η πέτρα, το σίδερο, το ατσάλι δεν αντέχουν. Ο άνθρωπος αντέχει.

• Ερχόμαστε από μια σκοτεινή άβυσσο· καταλήγουμε σε μια σκοτεινή άβυσσο· το μεταξύ φωτεινό διάστημα το λέμε Ζωή.

• Αγάπα τον άνθρωπο γιατί είσαι εσύ…

• Ολάνθιστος γκρεμός της γυναικός το σώμα.

• Τα τετραθέμελα του κόσμου τούτου: ψωμί, κρασί, φωτιά, γυναίκα.

• Η Ελλάδα επιζεί ακόμα, επιζεί νομίζω μέσα από διαδοχικά θαύματα.

• Πού να βρω μια ψυχή σαρανταπληγιασμένη κι απροσκύνητη, σαν την ψυχή μου, να της ξομολογηθώ

• Tι θα πει λεύτερος; Αυτός που δεν φοβάται το θάνατο.

• Η Κρήτη δεν θέλει νοικοκυραίους, θέλει κουζουλούς. Αυτοί οι κουζουλοί την κάνουν αθάνατη.

• Η φυγή δεν είναι νίκη, τ’ όνειρο είναι τεμπελιά, και μόνο το έργο μπορεί να χορτάσει την ψυχή και να σώσει τον κόσμο.

• Η ζωή όλη είναι μια φασαρία. Μόνο ο θάνατος δεν είναι. Η ζωή είναι όταν λύνεις το ζωνάρι σου και ζητάς φασαρίες.

• Αν μπορείς κοίταξε τον φόβο κατάματα και ο φόβος θα φοβηθεί και θα φύγει.

• Aπό τα καλά κερδεμένα παίρνει ο διάολος τα μισά – από τα κακά κερδεμένα, παίρνει και το νοικοκύρη.

• Δεν τον φοβάμαι το Θεό, αυτός καταλαβαίνει και συχωρνάει. Τους ανθρώπους φοβάμαι. Αυτοί δεν καταλαβαίνουν και δε συχωρνούν.

• Aλίμονο σε όποιον ζει στην έρημο και θυμάται του κόσμου.

• Tίποτα γενναίο δεν μπορεί ο άνθρωπος να κάμει στον κόσμο, αν δεν υποτάξει τη ζωή του σ’ έναν Αφέντη ανώτερό του.

• Η ευτυχία είναι πράγμα απλό και λιτοδίαιτο -ένα ποτήρι κρασί, ένα κάστανο, ένα φτωχικό μαγκαλάκι, η βουή της θάλασσας. Τίποτα άλλο.

• Αυτό που θέλω ν’ αφήσω πίσω μου είναι ένα καμένο κάστρο. Τίποτ’ άλλο δε θέλω ν’ αφήσω.

• Κάθε Έλληνας που δεν παίρνει, ας είναι και μια φορά στη ζωή του, μια γενναία απόφαση, προδίνει τη ράτσα του.

• Είδα κάποτε μια μέλισσα πνιγμένη μέσα στο μέλι και κατάλαβα.

• Όλα μάταια, και μόνο η πράξη, σαν το κρασί, μας ξεγελάει και μας σηκώνει λίγο.

• Τι φοβερός ανήφορος από τον πίθηκο στον άνθρωπο, από τον άνθρωπο στον Θεό.

• Η αιωνιότητα είναι ποιότητα, δεν είναι ποσότητα, αυτό είναι το μεγάλο, πολύ απλό μυστικό.

• Τι με ρωτάς για την καρδιά του αμαρτωλού; Εγώ κατέχω την καρδιά του ενάρετου, κι είναι όλοι οι δαιμόνοι μέσα.

3. Mεταφράσεις του έργου του

Η διεθνής απήχηση και η διαχρονική ανταπόκριση του έργου του Νίκου Καζαντζάκη αποδεικνύεται από την πληθώρα των εκδόσεών του σε ξένες γλώσσες, διαλέκτους και ιδιώματα, που τον καθιερώνουν ως τον πιο πολυμεταφρασμένο Νεοέλληνα συγγραφέα παγκοσμίως. Το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ) καταγράφει περισσότερες από 580 εκδόσεις ξένων μεταφράσεων έργων του Νίκου Καζαντζάκη διεθνώς σε περισσότερες από πενήντα γλώσσες, και ο αριθμός αυτός διαρκώς αυξάνεται. Στα έργα του ο κάθε άνθρωπος, ανεξαρτήτως ηλικίας, χρώματος, φυλής, εθνικότητος, θρησκείας, βρίσκει απαντήσεις στα ερωτήματα και στους προβληματισμούς του.

Τα πιο πολυμεταφρασμένα έργα του είναι τα μυθιστορήματά του

(Ζορμπάς, Ο Χριστός ξανασταυρώνεται, Αδερφοφάδες, Καπετάν Μιχάλης, Τελευταίος πειρασμός, Ο φτωχούλης του Θεού), όμως έχουν επίσης μεταφραστεί και θεατρικά του, ταξιδιωτικά, παιδικά όπως «Στα παλάτια της Κνωσού», ή ακόμη και φιλοσοφικά όπως η διατριβή του «Ο Φ. Νίτσε εν τη φιλοσοφία του δικαίου και της πολιτείας» ή «Η Ασκητική».

4. Υποδοχή - επίδραση του έργου του Καζαντζάκη σε παγκόσμιο επίπεδο

Το έργο του Νίκου Καζαντζάκη έχει σημειώσει τόσο ευρεία διάδοση, έχει βρει τόσο βαθιά απήχηση στις ψυχές ανθρώπων διαφόρων εθνικοτήτων και ανόμοιων πολιτικών και θρησκευτικών πεποιθήσεων, επιβλήθηκε και καταξιώθηκε στα χρόνια μας, απέκτησε παγκόσμια φήμη και κέρδισε μεγάλες πιθανότητες να παραμείνει κλασικό στη ροή των αιώνων, ένα έργο δηλαδή πάντα επίκαιρο, αυτό οφείλεται στο στέρεο φιλοσοφικό του υπόβαθρο που κρατά πάντα σταθερά ζωηρό το ενδιαφέρον του αναγνώστη. Ο Καζαντζάκης είναι ίσως μοναδικό φαινόμενο εργατικότητας στα ελληνικά γράμματα και από τα παραγωγικότερα πνεύματα σε παγκόσμιο επίπεδο. Στην Οδύσειά του αναπτύσσονται ιδέες που υπάρχουν συμπυκνωμένες στην Ασκητική του και που είναι διάχυτες σ’ όλα του τα έργα. Η Αναφορά στον Γκρέκο αποτελεί κι αυτή μια συνοπτική έκθεση των αντιλήψεων του γύρω από τον κόσμο και τη ζωή.

Η ορμητική σκέψη του, η χειμαρρώδης γλώσσα, η απαράμιλλη εκφραστική ικανότητα, η δημιουργική φαντασία, η βαθιά αίσθηση της πραγματικότητας και προπάντων η λογική τεκμηρίωση των απόψεών του τον ανέδειξαν δικαιολογημένα σ’ ένα από τα λαμπρότερα και καθολικότερα πνεύματα όλων των εποχών.

Όπως βλέπουμε, λοιπόν, από όλα όσα αναφέρθηκαν παραπάνω, τα έργα του Νίκου Καζαντζάκη έχουν διαδοθεί σε κάθε γωνιά του πλανήτη και διαβάζονται μέχρι και σήμερα από ανθρώπους κάθε ηλικίας, κάθε χρώματος και κάθε εθνικότητας, επηρεάζοντας την σκέψη και την συνείδηση του αναγνώστη. Γι’ αυτό, άλλωστε, δικαίως ο Καζαντζάκης παραμένει ένας από τους πιο διαχρονικούς Νεοέλληνες συγγραφείς με τεράστια απήχηση στο εξωτερικό.

5. Βραβεύσεις

Σημειώνοντας πολλά χρόνια αφοσίωσης στα έργα του και εφόσον αυτά είχαν απόλυτη επιτυχία σε παγκόσμιο επίπεδο, ο Νίκος Καζαντζάκης έφτασε στο σημείο να ανταμειφθεί για τους κόπους του, αποκτώντας διαφόρων ειδών βραβεία και διακρίσεις.

1907. Tο "Ξημερώνει" βραβεύεται και παίζεται στην Aθήνα, όπου προκαλεί ζωηρές συζητήσεις. O νέος Kαζαντζάκης γίνεται διάσημος σε μια νύχτα.

1956. Tον Iούνιο ο Kαζαντζάκης παίρνει το Bραβείο Eιρήνης στη Bιέννη. Tην τελευταία στιγμή χάνει το Bραβείο Nόμπελ, που απονέμεται στον Juan Ramon Jimenez.