2. Η πολιτισμική αναγέννηση (ΙΙ. Ιστορικοί Χρόνοι) [Αρχαία Ιστορία Α' Γυμνασίου]

 

  Η πολιτισμική αναγέννηση from mavraroda

Πρόσθετο υλικό

·         Οι φοινικικές επιδράσεις στο ελληνικό αλφάβητο https://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/history/ag_history/browse.html?start=61

·         Η γεωμετρική τέχνη https://cycladic.gr/page/i-techni-ton-istorikon-chronon

·         Η ακμή και το τέλος της γεωμετρικής κεραμικής https://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/history/art/page_014.html

·         Η αρχιτεκτονική του 9^ου και του 8^ου αι. π.Χ. https://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/history/art/page_017.html

·         Οι φρυκτωρίες στην αρχαία Ελλάδα http://photodentro.edu.gr/v/item/ds/8521/9479

  

 

Εορτασμός της επετείου του Πολυτεχνείου από το 1ο Γυμνάσιο Τυρνάβου (Αχιλλέας Τζάρτζανος)

 

Σοφία Πλασταρά, "Νοέμβριος 1973. Μνήμη Πολυτεχνείου", Εξώφυλλο Προγράμματος, 2023

Με αγωνιστικό παλμό και πολλαπλά μηνύματα εορτάστηκε και φέτος η 17 Νοεμβρίου, μέρα αφιερωμένη στην αντίσταση κατά της επτάχρονης δικτατορίας και στους ήρωες του Πολυτεχνείου. Η εκδήλωση, που πραγματοποιήθηκε στο θέατρο «ΜΑΞΙΜ», υπενθύμισε στους μαθητές και στις μαθήτριες αλλά και στους μεγαλύτερους ότι ο αγώνας ενάντια στον φασισμό πρέπει να είναι συνεχής και αδιάλειπτος και ότι  το σύνθημα «Ψωμί, Παιδεία, Ελευθερία» είναι πάντοτε επίκαιρο.  Το χρονικό των γεγονότων της επταετίας ξετυλίχτηκε μέσα από θεατρικά στιγμιότυπα που απέδωσαν την ατμόσφαιρα της εποχής, με τους μαθητές και τις μαθήτριές μας να μεταδίδουν στο κοινό την ιδιαίτερη συγκίνηση του ιστορικού αυτού γεγονότος.  Την εκδήλωση διοργάνωσαν οι φιλόλογοι Χιωτέρη Κατερίνα και Πλασταρά Σοφία, υπεύθυνος χορωδίας ήταν ο κ. Γκίκας Βαγγέλης με τη μελωδική συνεργασία της καθηγήτριας Ράπτη Κωνσταντίνας.

1. Οι Μεταβατικοί Χρόνοι (ΙΙ.ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ) [Αρχαία Ιστορία Α' Γυμνασίου]

 

Οι μεταβατικοί χρόνοι from mavraroda

 

Δείτε επίσης:

·         Φυλετικές κοινωνίες http://www.ime.gr/chronos/03/gr/politics/organisation/index1.html

·         Μεταναστεύσεις ελληνικών φύλων μεταξύ 1125-1100 π.Χ.

http://www.tegeamuseum.gr/images/History_of_Tegea/Proistoria/Backround_B_Eksaplwsi_Ell_Fylwn_2_1125_1100.jpg

·         Οι μετακινήσεις των Αιολέων 

 http://www.ime.gr/chronos/03/gr/politics/dories/index5b.html

·         Οι μετακινήσεις των Ιώνων 

 http://www.ime.gr/chronos/03/gr/politics/dories/index5a.html

·         Οι μετακινήσεις των Δωριέων

 http://www.ime.gr/chronos/03/gr/politics/dories/index5c.html

·         Τρωικός πόλεμος. Τα βασίλεια των Αχαιών

 http://photodentro.edu.gr/v/item/ds/8521/9349

·         Οίκος και Πόλις

https://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/history/epos/page_063.html

 

6. Μυκηναϊκή θρησκεία και τέχνη (Αρχαία Ιστορία Α' Γυμνασίου)

 

Μυκηναϊκή θρησκεία και τέχνη from mavraroda

Δείτε επίσης:

·         Σφραγιστικό δαχτυλίδι από …τον «θησαυρό της Τίρυνθας» (Φωτόδεντρο)

·         Ο θεός Άρης (Φωτόδεντρο)

·         Η θεά Ήρα (Φωτόδεντρο)

·         Οι θεοί του Ολύμπου (Φωτόδεντρο)

·         Τα κυκλώπεια τείχη (Φωτόδεντρο)

·         Μυκηναϊκά ανάκτορα

·         Μυκηναϊκός πολιτισμός (Ψηφιακό Αρχείο ΕΡΤ)

·         Η μυκηναϊκή τοιχογραφική τέχνη

·         Μυκηναϊκή μεταλλοτεχνία: χρυσοχοΐα, οπλουργία, εργαλειοτεχνία

·         Κατάταξη μυκηναϊκών αρχαιοτήτων  (Φωτόδεντρο)

·         Κατάταξη έργων προϊστορικής τέχνης (Φωτόδεντρο)

 

Πώς βλέπουμε τη σύγχρονη Ελλάδα; Εργασίες μαθητών (Γ4)

 Η Ελλάδα,  όπως τη βλέπει ο  Γιάννης Ψ. (Γ4)

Η Ελλάδα,  όπως τη βλέπει η  Αθηνά. (Γ4)

4. Ο Μυκηναϊκός κόσμος (Αρχαία Ιστορία Α' Γυμνασίου)

 

  Ο μυκηναϊκός κόσμος from mavraroda

 

Δείτε  επίσης:

Μυκηναϊκή κοινωνία και διοίκηση 

Μυκήνες: Διαδραστικές Πολυμεσικές Εκδόσεις, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, Υπουργείο Πολιτισμού

Η Πύλη των Λεόντων

Γραμμική Β

ΟΜΗΡΟΥ ΙΛΙΑΔΑ A -1 Προοίμιο - Ικεσία του Χρύση - Λοιμός ( Ελένη Μουτάφη )

 Δείτε ένα βίντεο της Ελένης Μουτάφη με την εικαστική αναπαράσταση του Προοιμίου και
της Ικεσίας του Χρύση μέσα από πίνακες ζωγραφικής, εδώ.

ΟΜΗΡΟΥ "ΙΛΙΑΔΑ": Ραψωδία Α' - Λυδία Κονιόρδου | Εθνικό Θέατρο

 Το Τρίτο Πρόγραμμα 90,9 μεταδίδει το ομηρικό έπος, στη μετάφραση του Δημήτρη Μαρωνίτη, όπως παρουσιάστηκε στο Εθνικό Θέατρο, στην Αίθουσα Εκδηλώσεων του κτιρίου Τσίλλερ, τη θεατρική περίοδο 2010-2011.
Τις 24 ραψωδίες της «Ιλιάδας» απέδωσαν σε πρωτότυπη σκηνική εκδοχή 24 από τις σημαντικότερες Ελληνίδες ηθοποιούς με τη συμβολή εξίσου σημαντικών καλλιτεχνών στη σκηνοθετική επιμέλεια και τη μουσική.

Ραψωδία Α'.
Ερμηνεία και σκηνοθετική επιμέλεια: Λυδία Κονιόρδου.
Ζωντανή ηχογράφηση από την Αίθουσα Εκδηλώσεων του Εθνικού Θεάτρου στις 14 Οκτωβρίου 2010.

https://www.youtube.com/watch?v=6eCDPvg_jOg

4. Η θρησκεία και η τέχνη των Μινωιτών (Αρχαία Ιστορία Α' Γυμνασίου)

 

  Η θρησκεία και η τέχνη των μινωιτών from mavraroda

Δείτε επίσης:

• Μόνιμη έκθεση Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου
•  Τελετουργίες
• Θρησκεία

 

 

3. Ο Μινωικός πολιτισμός ( Αρχαία Ιστορία Α΄Γυμνασίου)

 

  Ο μινωικός πολιτισμός from mavraroda

 

Δείτε επίσης:

Σχέσεις με την Αίγυπτο 

Ο δίσκος  της Φαιστού

Εικονική περιήγηση στην Κνωσό 

2. Ο ΚΥΚΛΑΔΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ σσ. 21-22 (Αρχαία Ιστορία α' γυμνασίου)

 

  Ο κυκλαδικός πολιτισμός from mavraroda

 

Δείτε επίσης:

• Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης: Εκπαιδευτικό υλικό 
• Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: Συλλογή Κυκλαδικών Αρχαιοτήτων 
• Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: Συλλογή Αρχαιοτήτων Θήρας 
• "Τα μυστήρια των σπασμένων ειδωλίων" - Άρθρο στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ  σχετικά με τα νέα πορίσματα της αρχαιολογικής έρευνας στην Κέρο. 

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΑ I : ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΛΙΘΟΥ (ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ, ΜΕΣΟΛΙΘΙΚΗ ΚΑΙ ΝΕΟΛΙΘΙΚΗ ΕΠΟΧΗ) - ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΑ ΙΙ: ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ (3000-1100 π.Χ.) - ΟΙ ΛΑΟΙ ΤΗΣ ΕΓΓΥΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ

 

Εισαγωγή στην προϊστορία α' γυμνασίου from mavraroda

Εισαγωγή στην προϊστορία 2 from mavraroda

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΙΛΙΑΔΑΣ

 1.    Ποια είναι η θέση των ομηρικών επών (Ιλιάδας -  Οδύσσειας) στην ευρωπαϊκή

λογοτεχνία;

2.     Ποιος είναι ο χρόνος σύνθεσης των ομηρικών επών;

3.     Ποια είναι η έκταση της Ιλιάδας;

4.     Σε πόσα μέρη έχει χωριστεί η Ιλιάδα και πώς ονομάζονται;

5.     Ποιος είναι ο κόσμος του ηρωικού παρελθόντος που παρουσιάζεται στην Ιλιάδα;

6.     Για ποιους λόγους η πραγματικότητα του ιλιαδικού κόσμου θεωρείται πλαστή;

7.     Γιατί η Ιλιάδα δεν μπορεί να θεωρηθεί ιστορική πηγή για τον Μυκηναϊκό κόσμο;

8.     Ποια είναι η σχέση της Ιλιάδας με την Ιστορία;

9.     Ποιο είναι το θέμα της Ιλιάδας;

10. Ποια είναι τα περιστατικά που σχετίζονται με το θέμα της Ιλιάδας;

11. Πώς σχετίζεται το θέμα με το περιεχόμενο της Ιλιάδας;

12. Πώς σχετίζεται το θέμα με την ονομασία του έπους;

13. Ποιο είναι το χρονικό πλαίσιο των γεγονότων της Ιλιάδας;

14. Ποια είναι η σημασία της «μήνιδος» του Αχιλλέα στην εξέλιξη των γεγονότων;

15. Ποιες είναι οι διαφορές Ιλιάδας και Οδύσσειας ως προς το ύφος και τον τρόπο παρουσίασης του κόσμου;

16. Ποιες είναι οι διαφορές Ιλιάδας και Οδύσσειας ως προς τις πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες της εποχής;

17. Ποιες είναι οι διαφορές Ιλιάδας και Οδύσσειας ως προς τον τρόπο παρουσίασης  θεών και κεντρικών ηρώων;

18. Ποιος είναι  ο χαρακτήρας της Ιλιάδας και ποιες οι διαφορές του από της Οδύσσειας;

Εισαγωγή στο έπος. 26 ερωτήσεις για να δοκιμάσεις τις γνώσεις σου.

 

• Δοκιμάστε τις γνώσεις σας για τα ιστορικά στοιχεία του έπους, εδώ.
• Βρείτε τις διαφορές Ιλιάδας - Οδύσσειας, εδώ.

Η Οδύσσεια 3D Animation

 

Ψηφιακές πηγές

Η γεωμετρική αύξηση των ιστοτόπων ιστορικού ενδιαφέροντος έχει δημιουργήσει ανυπέρβλητα προβλήματα στη συγκρότηση διαδικτυακών αρχείων. Η ρευστότητα του κυβερνοχώρου δεν επιτρέπει τη δημιουργία μιας σταθερής εικόνας για το περιεχόμενο των ψηφιακών αρχείων που αναρτώνται στο διαδίκτυο. Πηγές οι οποίες αναρτώνται σε έναν συγκεκριμένο ιστότοπο,  με  συγκεκριμένη μορφή και περιεχόμενο σε καθορισμένη ημερομηνία ανάρτησης μπορεί να έχει αλλάξει δραματικά μέσα σε κάποιο χρονικό διάστημα ή και να έχουν απλώς χαθεί τα ίχνη της .

Οπτικοακουστικές πηγές της ιστορίας

Η ανασύνθεση της ατμόσφαιρας μιας εποχής αποτελεί ένα από τα ζητούμενα της ιστορικής έρευνας, στο οποίο έρχονται να απαντήσουν οι ιστορικοί του ήχου και των αισθήσεων: η ακοή, η όραση, η όσφρηση, η αφή παίζουν κρίσιμο ρόλο στη συγκρότηση των εμπειριών μας αλλά και στην πυροδότηση της μνήμης.

Η χρήση των οπτικοακουστικών αρχείων, είτε πρόκειται για ηχητικά αρχεία - συνεντεύξεις, μαγνητοφώνηση ηχοτοπίου, ραδιοφωνικά προγράμματα κλπ.- είτε για κινηματογραφικά -επίκαιρα, ταινίες, ντοκιμαντέρ - και φωτογραφικά εμπλουτίζουν τη γνώση μας για το παρελθόν με έναν τρόπο που δεν μπορεί  εύκολα να αναπαραχθεί από το γραπτό λόγο.

Ηχοτοπίο: Βασικές έννοιες

·       Με τον όρο ήχο- κλειδί εννοείται ένας ήχος που ακούγεται από μια κοινωνία συνεχώς. Για παράδειγμα ο ήχος από τους κινητήρες των αυτοκινήτων σε μια πόλη ή ο ήχος των τζιτζικιών, των ζώων και του ποταμιού που ρέει σε μια αγροτική κοινότητα. Ως σινιάλο χαρακτηρίζεται το ηχητικό υπόβαθρο που ακούγεται συνειδητά: το παρατεταμένο σφύριγμα του τροχονόμου, οι κόρνες των αυτοκινήτων, το κάλεσμα του μουεζίνη για προσευχή, το χτύπημα της καμπάνας για τον εσπερινό, η σειρήνα του ασθενοφόρου ή της πυροσβεστικής υπάγονται σ' αυτήν την κατηγορία.

Αρχειακός δεσμός και αρχή των τριών ηλικιών

Ως βασική μεθοδολογία στη μελέτη των πάσης φύσεως αρχείων (έγγραφα -χάρτες, σχέδια-, φωτογραφίες, κασέτες κλπ.) οι αρχειονόμοι εφαρμόζουν την αρχή των τριών ηλικιών των τεκμηρίων. Βασικό κριτήριο της αρχής αυτής αποτελεί η χρησιμότητά τους καθώς και η συχνότητα χρήσης τους από κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο. Σύμφωνα με αυτήν την αρχή τα τεκμήρια ενός οργανισμού εντάσσονται σε τρεις κατηγορίες- ηλικίες: α) τα τεκμήρια που αξιοποιούνται  από τη διοίκηση, τα λεγόμενα ενεργά, β) τα τεκμήρια που χρησιμοποιούνται σπάνια ή περιστασιακά, τα λεγόμενα ημιενεργά και γ) αυτά που έχουν αξία πλέον μόνο για τους ερευνητές, τα λεγόμενα ιστορικά.

Κριτική επεξεργασία και πηγές της ιστορίας

Οι ιστορικοί κατά την αναζήτησή τους στο σώμα των κάθε είδους πηγών έρχονται σε επαφή με σωρεία προβλημάτων, κάποτε δισεπίλυτων, που μπορεί να κυμαίνονται από τη απουσία επαρκών στοιχείων ως και την υπερπροσφορά πληροφοριών. Ένα ιδιαίτερο ωστόσο πρόβλημα που καλούνται κάθε φορά να αντιμετωπίσουν είναι αυτό της παραποίησης, της φαλκίδευσης ή και της εξολοκλήρου κατασκευής ενός εγγράφου ή αντικειμένου. Η δυνατότητα άσκησης εξωτερικής κριτικής, της εξακρίβωσης δηλ. της αυθεντικότητας μιας πηγής, αποτελεί βέβαια τη "λυδία λίθο", το πρωταρχικό ζητούμενο στην ιστορική έρευνα. Το χαρτί -η περγαμηνή-, το μελάνι, ο τρόπος γραφής, οι σφραγίδες, οι υπογραφές, οι τεχνοτροπίες κλπ. συγκρίνονται με πιστοποιημένα ως προς την αυθεντικότητά τους πρότυπα, έτσι ώστε να επιβεβαιώνεται ή να διαψεύδεται η ιστορική τους προέλευση.

Διαδικτυακή διάλεξη "Οι έννοιες του ιστορικού χρόνου στη διδασκαλία της Ιστορίας", Δρ. Άγγελος Παληκίδης, Αναπληρωτής Καθηγητής Δ.Π.Θ.

 

Η διάκριση μεταξύ πρωτογενών και δευτερογενών πηγών

 Παρόλο που η διάκριση μεταξύ πρωτογενών πηγών, δηλαδή στα αυτούσια κατάλοιπα της συγκεκριμένης ιστορικής περιόδου  που μελετά ο ιστορικός, και  δευτερογενών, δηλαδή των μεταγενέστερων οπτικών και ερμηνειών του παρελθόντος, επιλέγεται ως βασική μέθοδος κατηγοριοποίησης από την πλειονότητα των ιστορικών, σήμερα η διάκριση αυτή δεν είναι τόσο αυτονόητη. Ο όγκος των πηγών, η διαφοροποίησή τους και η ταξινόμησή τους ως προς τα διάφορα χαρακτηριστικά τους, η "πολυτροπικότητά" τους- ως προς τα εξωτερικά ή εσωτερικά κριτήρια που τίθενται κάθε φορά από τον ερευνητή - οδηγούν στην διαρκή αμφισβήτηση της παγιωμένης κατηγοριοποίησης.

   Ανεξάρτητα ωστόσο από το σύστημα ταξινόμησης των πηγών, το οποίο εξαρτάται ευθέως από την κατεύθυνση και τις επιδιώξεις της ιστορικής έρευνας τη δεδομένη στιγμή, η προσέγγιση της ιστορικής "αλήθειας" δεν μπορεί να θεωρείται απαλλαγμένη από το ιδεολογικό φορτίο που φέρει κάθε ιστορικός είτε των προηγούμενων αιώνων είτε σύγχρονος.