Κωνσταντίνος Κοτσίφκας, "Νύχτα στο Πανδοχείο του τρόμου", Εκδόσεις Διάνοια, 2022.

Η έκδοση ενός βιβλίου αποτελεί πάντα ένα ξεχωριστό γεγονός για τον συγγραφέα, μια που βλέπει το πόνημά του να παίρνει σάρκα και οστά, αλλά πολλές φορές έχει την ιδιαίτερη σημασία του και για μια μερίδα αναγνωστών του. Σε αυτήν την περίπτωση εντάσσεται και το πρώτο βιβλίο του Κωνσταντίνου Κοτσίφκα, με τον τίτλο "Νύχτα στο Πανδοχείο του τρόμου", που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Διάνοια το 2022. Μαθητής μου και στα τρία χρόνια του Γυμνασίου, στο 1ο Γυμνάσιο Κοζάνης (Βαλταδώρειο), φοιτητής σήμερα στην Αρχιτεκτονική του Βόλου, ο Κωνσταντίνος Κοτσίφκας αποκαλύπτει μια ενδιαφέρουσα πτυχή της προσωπικότητάς του: αυτή του συγγραφικού ταλέντου, που με τόλμη αποτυπώνει στο χαρτί μια ιστορία αγωνίας και τρόμου.

Διαβάζουμε στο οπισθόφυλλο του βιβλίου: "Όλα αλλάζουν στη ζωή της 24χρονης Ρέινι, όταν δέχεται μια σημαντική επαγγελματική πρόταση από έναν μυστηριώδη άντρα. Η ίδια ενθουσιάζεται και είναι πρόθυμη να ταξιδέψει μέχρι το Μπρούκλιν, για να τον συναντήσει. Ωστόσο, αυτό το ταξίδι δεν θα αργήσει να πάρει άσχημη τροπή. "[...]

Ο Κοζανίτης συγγραφέας, φανερά επηρεασμένος από τους κινηματογραφικούς κώδικες των ταινιών τρόμου, φέρνει στο επίκεντρο της ιστορίας του μια νεαρή Αμερικανίδα, που γεμάτη αισιοδοξία ρίχνεται στην αναζήτηση ενός καλύτερου μέλλοντος. Με την πρωτοπρόσωπη αφήγηση που υιοθετεί ο Κοτσίφκας, παρακολουθούμε την περιπλοκότητα της  οικογενειακής ζωής της ηρωίδας του,  που θα την οδηγήσει να αποδεχτεί μια αμφιλεγόμενη επαγγελματική πρόταση.  Το "αμερικανικό όνειρο", που συγκαλύπτεται αλλά και αποκαλύπτεται κάθε στιγμή μέσα από τη χαρακτηριστική αφέλεια της Ρέινι, θα εξελιχθεί, όπως είναι φυσικό, σε εφιάλτη. Η ... συνέχεια στο μυθιστόρημα!

Με το πρώτο του μυθιστόρημα ο νεαρός συγγραφέας δίνει και το στίγμα του για το λογοτεχνικό είδος που αγαπά. Το μυθιστόρημα αγωνίας και τρόμου είναι μια δύσκολη κατηγορία για το ελληνικό αναγνωστικό κοινό, που τα τελευταία χρόνια έχει εθιστεί στη λεγόμενη "γυναικεία λογοτεχνία". Ο δρόμος για τα ράφια των βιβλιοπωλείων έχει γίνει πολύ δύσκολος, καθώς κατακλύζεται από εκδόσεις που στοχεύουν σε συγκεκριμένη κατηγορία, έτσι ώστε να εξασφαλιστούν οι περιπόθητες πωλήσεις. Κάτω από αυτό το πρίσμα, θα πρέπει να συγχαρούμε τον  Κοτσίφκα, που κόντρα στο ρεύμα, καταθέτει τη δική του ερμηνεία του κόσμου. Με χαρά θα διαβάσουμε και το επόμενο μυθιστόρημά του, που -όπως πληροφορούμαι- ετοιμάζεται! Και μια τελευταία παρατήρηση! Κάλλιστα, μια ιστορία τρόμου θα μπορούσε να εκτυλίσσεται κάτω από το άπλετο ελληνικό φως και σε μια περιοχή, όπως η Δυτική Μακεδονία! Είναι καιρός η περιοχή να αποκτήσει τον δικό της συγγραφέα τρόμου!

"Ιστορικές επέτειοι και συλλογική μνήμη"

 Η θεσμοθέτηση ιστορικών επετείων και εθνικών εορτών συνδέεται άμεσα με τη διαμόρφωση της συλλογικής μνήμης και της εθνικής ταυτότητας ενός λαού από τις κυρίαρχες κάθε φορά ομάδες ενός έθνους αλλά για την επιβίωσή τους απαραίτητη πρϋπόθεση  αποτελεί και η  ευρύτερη κοινωνική αποδοχή. Χαρακτηριστικό παράδειγμα τέτοιας καθιέρωσης στον ελλαδικό χώρο αποτελεί ο εορτασμός της 28ης Οκτωβρίου,  ο οποίος ξεκίνησε από τους ίδιους τους πολίτες, επισημοποιήθηκε από το κράτος ήδη από το 1944 έχοντας αναγνωριστεί ως ιστορικό ορόσημο, το οποίο δεν αμφισβητούνταν από καμιά πλευρά [Πασχαλούδη 2016,418-419]. Το παράδοξο του πράγματος να εορτάζεται η είσοδος σε έναν πόλεμο και όχι το τέλος του μπορεί εύκολα να να δικαιολογηθεί από τα μεταγενέστερα γεγονότα.

"Κάθε ιστορία είναι μια σύγχρονη ιστορία"; Ή "Πώς η Ιστορία κυριαρχείται από το παρόν"

     Οι τρόποι με τους οποίους γίνεται αντιληπτό το παρελθόν από τις σύγχρονες κοινωνίες πηγαίνουν πέρα από την παραδοσιακή αντίληψη της Ιστορίας ως μιας επιστήμης που ασχολείται με το παρελθόν[1]. Μέσα από διαδικασίες μνήμης και παράδοσης, θεσμών και δραστηριοτήτων[2] το παρελθόν βρίσκεται πανταχού παρόν.  Ωστόσο το παρελθόν δεν είναι κάτι το στατικό, καθώς αναθεωρείται διαρκώς  είτε λόγω νέων  ανακαλύψεων και  καινούργιων  αναγνώσεων των τεκμηρίων[3] είτε λόγω σύγχρονων μεταβολών και άρα απάντησης σε σύγχρονες  κοινωνικές και πολιτικές ανάγκες.

Ο ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΑΚΡΟΑΤΗΡΙΟ ΤΟΥ

 Ο ιστορικός επιλέγει το ακροατήριο ή το ακροατήριο τον ιστορικό του; Η σχέση μεταξύ των δύο δεν μπορεί να θεωρηθεί ουδέτερη, καθώς κάθε φορά που ο ιστορικός επιλέγει πεδίο έχει ήδη προκαθορίσει και το ακροατήριο στο οποίο θέλει να απευθυνθεί, αλλά και κάθε φορά που προσκαλείται ένας ιστορικός, είναι σχεδόν βέβαιο - με τις εξαιρέσεις του φυσικά - ότι επιλέγεται αυτός που οι θέσεις του θα βρουν θετική ανταπόκριση από το κοινό. Μπορεί να κληθεί ένας μαρξιστής ιστορικός να παρουσιάσει την έρευνά του π.χ. για τον εμφύλιο πόλεμο σε μια εκδήλωση ναζιστικής/φασιστικής οργάνωσης ή το αντίθετο;(Ίσως  κάποιος αντιτείνει ότι φασίστας και ιστορικός είναι έννοιες ασυμβίβαστες. Η Ιστορία βέβαια διαφωνεί).  Θα ήταν οπωσδήποτε ενδιαφέρον να το δούμε και να μετρήσουμε αντιδράσεις και από τις δύο πλευρές.

Η επιστήμη της Ιστορίας και η ενασχόληση με το παρελθόν

 Ήδη από τα πρώτα χρόνια μας ερχόμαστε σε επαφή με αυτό που είναι γνωστό ως Ιστορία. Τις πρώτες σημαιούλες και την παραδοσιακή στολή στο νηπιαγωγείο θα διαδεχτούν τα σχολικά εγχειρίδια με την επίσημη/αποδεκτή εκδοχή των ιστορικών γεγονότων, ο εορτασμός εθνικών και τοπικών επετείων, οι παρελάσεις και οι εκπαιδευτικές επισκέψεις σε ιστορικά τοπόσημα και πάσης φύσεως μουσεία ιστορικού και αρχαιολογικού ενδιαφέροντος. Οδωνύμια, εκθέσεις φωτογραφίας και κειμηλίων, ομιλίες, εκδόσεις βιβλίων (προτιμητέα τα απομνημονεύματα), κινηματογραφικές ταινίες αμφίβολης ιστορικής πιστότητας, δραματοποιήσεις και αναπαραστάσεις ιστορικών γεγονότων, ιστορικά ντοκιμαντέρ με εντυπωσιακές ψηφιοποιημένες εικόνες είναι συνήθως τα μέσα με τα οποία η Ιστορία επιβάλλει την παρουσία της. Όλα αυτά βέβαια λειτουργούν πιο εμφατικά σε περιπτώσεις προσωπικών βιωμάτων, μαρτυριών και παρακαταθηκών του οικογενειακού παρελθόντος.

Υπάρχει αντικειμενική ιστορία;

 Η κατασκευή  παραδόσεων (εθνικών, τοπικών) τόσο από επίσημους φορείς όσο και από ανεπίσημους[1] έρχεται ως απάντηση στην επιτακτική ανάγκη υιοθέτησης μιας ταυτότητας σε περιόδους κρίσιμων κοινωνικών και πολιτικών αλλαγών,  αλλαγές οι οποίες σχετίζονται με την ανάδυση των εθνικών κρατών κατά το 19^ο αι. Η εξασφάλιση της κοινωνικής συνοχής ως όρος επιβίωσης και νομιμοποίησης του νέου κράτους στη συνείδηση των υπηκόων του[2] οδήγησε στην επινόηση πρακτικών που στόχο είχαν την δημιουργία της αίσθησης του «ανήκειν» και του «συνανήκειν». Αυτό επιτεύχθηκε σε μεγάλο βαθμό μέσω της επιβολής επίσημων κρατικών παραδόσεων,  δημόσιων τελετουργιών, υιοθέτησης συμβόλων αλλά και μαζικής παραγωγής μνημείων[3].

Ακαδημαϊκή και Δημόσια Ιστορία και οι προβολές τους στην κοινωνία

Συνεχίζουμε τη δημοσίευση κειμένων που σχετίζονται με το χώρο της Δημόσιας Ιστορίας.

    Σκοπός του παρόντος άρθρου είναι να παρουσιάσει τη σχέση «ακαδημαϊκής» και «δημόσιας» ιστορίας, αλλά και να εξετάσει τρόπους με τους οποίους η δημόσια ιστορία μπορεί να ενεργοποιήσει το ενδιαφέρον της κοινωνίας για την ιστορία.

    Η διάκριση μεταξύ ακαδημαϊκής και δημόσιας ιστορίας δεν είναι πάντα εύκολο να οριοθετηθεί.[1] Η ακαδημαϊκή ιστορία έχει σαφώς συνδεθεί  περισσότερο με την κατάδυση στο σώμα των πηγών  και  τη μεταλαμπάδευση  της κατακτημένης γνώσης σε ένα κλειστό ακροατήριο επαϊόντων[2] και πολύ λιγότερο με τη διάχυση των αποτελεσμάτων της ιστορικής έρευνας σε ένα ευρύ κοινό. Αυτό ωστόσο, θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε, ότι ήταν κοινός τόπος – τουλάχιστον για τον ελληνικό χώρο – κατά τις προηγούμενες δεκαετίες, που το ενδιαφέρον για το «ιστορικό γίγνεσθαι» αποτελούσε πολυτέλεια των λίγων ειδικών που είχαν πρόσβαση σε αυτό. Σήμερα ωστόσο με την άνοδο του μορφωτικού επιπέδου και την επακόλουθη αυξανόμενη ζήτηση της «ιστορικής πληροφορίας» και η ακαδημαϊκή κοινότητα αναγκάζεται  – σε μια προσπάθεια να υπερασπίσει τα κεκτημένα της αλλά και να αντιμετωπίσει παραϊστορικές αναφορές[3] – να «εξάγει» το δικό της προϊόν: δημοσιεύσεις στον ημερήσιο και περιοδικό τύπο- συνήθως ενταγμένες σε επετειακά αφιερώματα, συνεντεύξεις, ιστορικά ντοκιμαντέρ, πρακτικά συμποσίων αναρτημένα στο διαδίκτυο  σε μορφή κειμένου και σε βίντεο, κλπ.- αποσκοπούν στη προσέγγιση ενός ευρύτερου ακροατηρίου από αυτό, στο οποίο συνήθως απευθύνονται.

2023: Λογοτεχνικό έτος Άλκης Ζέη

 Με αφορμή τη συμπλήρωση 100 ετών από τη γέννηση της πολυβραβευμένης συγγραφέα παιδικής και εφηβικής λογοτεχνίας, το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού ανακήρυξε το 2023 ως «Λογοτεχνικό έτος Άλκης Ζέη». 

«Το καπλάνι της βιτρίνας»,« Ο μεγάλος περίπατος του Πέτρου», «Η αρραβωνιαστικιά του Αχιλλέα» είναι μερικά από τα πλέον εμβληματικά έργα της ξεχωριστής παρουσίας της στο χώρο της ελληνικής πεζογραφίας, έργα τα οποία διαβάστηκαν και διαβάζονται με πάθος από μικρούς και μεγάλους. Οι στιβαροί χαρακτήρες των ηρώων της, τα ιστορικά γεγονότα πίσω από κάθε ιστορία της, η καθαρή κριτική ματιά, το χιούμορ και η αγωνιστική της στάση είναι τα στοιχεία που κατατάσσουν την Άλκη Ζέη στο Πάνθεον  των μεγάλων εκπροσώπων των ελληνικών γραμμάτων και προσδίδουν διαχρονική αξία στο έργο της.

Το 1ο Γυμνάσιο Τυρνάβου (Αχιλλέας Τζάρτζανος), για να τιμήσει τη σπουδαία συγγραφέα, διοργάνωσε τη Δευτέρα 29 Ιουνίου έκθεση βιβλίου με τα πλέον αντιπροσωπευτικά της έργα, ενώ μαθητές και μαθήτριες του Α1 τμήματος παρουσίασαν σε ταμπλό τη βιογραφία  αλλά και το συγγραφικό έργο της Άλκης Ζέη.

Τη δράση συντόνισαν οι φιλόλογοι Ταμπαθάνη Θέλμα και Χιωτέρη Κατερίνα και η πληροφορικός Τσιαπλέ Γόνη.

 

Διδώ Σωτηρίου, Ταξίδι χωρίς επιστροφή (Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Α' Γυμνασίου)

Βιογραφία - Εργογραφία 

Διδώ Σωτηρίου (1909-2004)

Περίληψη: Το απόσπασμα τοποθετείται χρονικά λίγο πριν την καταστροφή της Σμύρνης το 1922. Η Αλίκη βρίσκεται στο σπίτι της θείας της Ερμιόνης, όταν ο θείος της Γιάγκος φέρνει ανησυχητικά μηνύματα από το πολεμικό μέτωπο και τις παρακινεί να φύγουν για την Ελλάδα. Η Αλίκη αναχωρεί για το σπίτι της, για να ενημερώσει τους γονείς της. Ωστόσο, εκεί βρίσκει την οικογένειά της να διασκεδάζει, γεγονός που την προβληματίζει όσον αφορά τις πληροφορίες του θείου Γιάγκου. Παρ’ όλα αυτά ενημερώνει τη μητέρα της και της παραδίδει τις χρυσές λίρες που της είχε δώσει η θεία της. Ο πατέρας της αντιμετωπίζει την είδηση με αδιαφορία και η Αλίκη αναχωρεί από το σπίτι της με βαθιά ανησυχία για το μέλλον.

Δομή -Ενότητες:

1^η: «Δεν πρόλαβε … να πάρεις τίποτε»: Οι κακές ειδήσεις από το μέτωπο και οι αντιδράσεις

2^η: « Όταν έφυγε … για το σταθμό»: Οι οδηγίες της θείας Ερμιόνης.

3^η: «Σ’ όλη τη διαδρομή …και γιατί;»: Τα ερωτήματα της Αλίκης για τα αίτια του πολέμου

4^η: «Όταν φτάσαμε … Ακούς;» Οι αντιδράσεις της οικογένειας στο άκουσμα της είδησης

5^η: «Καθώς διέσχιζα …το μέλλον;»: Τα άσχημα προαισθήματα της Αλίκης για το μέλλον

Τόπος: το εξοχικό στο Μπουτζά, η διαδρομή με το τρένο, το σπίτι της Αλίκης στη Σμύρνη.

Χρόνος: Καλοκαίρι του 1922 – γραμμική αφήγηση σύμφωνη με τη χρονολογική σειρά, αναδρομή (η αναφορά στο Αϊδίνι), πρόληψη (τ’ αμπέλια που θα πότιζαν …Σμυρνιών)

Γλώσσα: απλή, ζωντανή, παραστατική,  ελάχιστες σμυρναίικες ιδιωματικές λέξεις (Αϊντινίου, σουλήνες).

Ύφος: απλό, λιτό, φυσικό, παραστατικό.

Χαρακτηρισμοί:

-Αλίκη: ένα ευαίσθητο κορίτσι που βασανίζεται λόγω του πολέμου από την αγωνία για το μέλλον. Συγκινείται βαθιά από τη χειρονομία της θείας Ερμιόνης για την οποία αισθάνεται ευγνωμοσύνη και αγάπη. Στο ταξίδι της με το τρένο κατακλύζεται από συναισθήματα για τον τόπο της και αναπάντητα ερωτήματα και οργή για τη φύση του πολέμου, ερωτήματα που δίνουν και το φιλειρηνικό και αντιπολεμικό χαρακτήρα του αποσπάσματος. Η άφιξη στο σπίτι της την κάνει προσωρινά να αμφιβάλει για την κρισιμότητα της κατάστασης, ωστόσο έχει την ωριμότητα να ολοκληρώσει την αποστολή της. Η αναχώρησή της συνοδεύεται από άσχημα προαισθήματα και αμφιβολίες για το αν θα ξαναδεί τον τόπο της.

Πολιτιστικό Πρόγραμμα: "Με αφορμή μια ταινία: Η παρουσία των Εβραίων στην Ελλάδα" - Εκπαιδευτική Επίσκεψη στη Θεσσαλονίκη

 Στο πλαίσιο του πολιτιστικού προγράμματος «Με αφορμή μια ταινία: Η παρουσία των Εβραίων στην Ελλάδα» μαθητές και μαθήτριες του 1^ου Γυμνασίου Τυρνάβου επισκέφτηκαν στις 8 Μαρτίου τη Θεσσαλονίκη, τη Madre of Israel.

    Μνημείο αφιερωμένο στους Εβραίους φοιτητές στο χώρο του ΑΠΘ

 

 Αφετηρία της ιστορικής διαδρομής στην πόλη αποτέλεσε η πλατεία Ελευθερίας και το μνημείο του Ολοκαυτώματος που βρίσκεται σ’ αυτή. Βασικός προορισμός της εκπαιδευτικής επίσκεψης ήταν το Εβραϊκό Μουσείο, όπου οι μαθητές είχαν την ευκαιρία να πληροφορηθούν για τη μακραίωνη παρουσία των Εβραίων στη Θεσσαλονίκη και τις πολιτιστικές, πολιτικές και οικονομικές τους δραστηριότητες στην πόλη. Η αίθουσα με τα τεκμήρια από τη φρίκη του Ολοκαυτώματος ήταν αυτή που προκάλεσε, όπως ήταν φυσικό, ευρύτερη συζήτηση για τα ιστορικά γεγονότα αλλά και την αντιμετώπιση του «διαφορετικού». Επόμενη στάση η αγορά Μοδιάνο, έργο του Εβραίου αρχιτέκτονα Ελί Μοδιάνο, πλήρως αποκατεστημένη και ανακαινισμένη  και ακολουθώντας τα ευρωπαϊκά πρότυπα των κλειστών αγορών. Τελευταία στάση της ιστορικής διαδρομής μας το Α.Π.Θ.,  όπου μας υποδέχτηκε ο κ. Γιώργος Αντωνίου, Επίκουρος καθηγητής και κάτοχος της έδρας  Εβραϊκών Σπουδών του τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής. Ο κ. Αντωνίου αναφέρθηκε στη δημιουργία του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου αλλά και στην  καταστροφή το 1942, από τους Ναζί και τους συνεργάτες τους, του Παλαιού Εβραϊκού Νεκροταφείου, το οποίο βρισκόταν στο χώρο της σημερινής Πανεπιστημιούπολης. Εντύπωση προκάλεσε το γεγονός ότι τα μάρμαρα των εκατοντάδων χιλιάδων τάφων του νεκροταφείου  χρησιμοποιήθηκαν ως οικοδομικό υλικό σε διάφορα σημεία της πόλης. Τη μνήμη τόσο του νεκροταφείου όσο και  του Ολοκαυτώματος στο χώρο του Α.Π.Θ. διασώζει  μνημείο,  αφιερωμένο στους Εβραίους φοιτητές που έχασαν τη ζωή τους στα ναζιστικά στρατόπεδα του Άουσβιτς -Μπιρκενάου.

 

Τους μαθητές και τις μαθήτριες συνόδεψαν οι φιλόλογοι: Ταμπαθάνη Θέλμα, Χιωτέρη Κατερίνα, Χρήστου Δέσποινα.

Διαμαντής Αξιώτης, "Η Άννα του Κλήδονα" [Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Β' Γυμνασίου]

Διαμαντής Αξιώτης (1942)

Ο Διαμαντής Αξιώτης γεννήθηκε στην Καβάλα το 1942, όπου και ζει. Εξέδωσε τις ποιητικές συλλογές "Ιχώρ" (1966), "Ποσοστό ευθύνης" (1974), "Διαμπερές", εκδ. "Σκαπτή Ύλη" (1976), "Ύπνος μεσημβρίας", εκδ. "ΑΣΕ" (1985). Επίσης, τις ανθολογίες "Καβαλιώτες ποιητές" (1983), "Καβαλιώτες πεζογράφοι" (1985), "Διηγήματα Φώτη Πρασίνη" (1987), όλες από τις εκδόσεις της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Καβάλας. Πεζογραφική παρουσία, η συλλογή αφηγημάτων "Το μισό των Κενταύρων", εκδ. "Παρατηρητής" (1990), "Ξόβεργα με μέλι", 1η έκδοση εκδ. "Τραμ" (1994), 2η έκδοση εκδ. "Νεφέλη" (1994). Υπεύθυνος, επί σειρά ετών, των λογοτεχνικών περιοδικών "Σκαπτή Ύλη" και "Υπόστεγο". Από το 1986 συνεργάζεται με την Ελληνική Ραδιοφωνία.
[Πηγή: Εθνικό Κέντρο Βιβλίου]

• Περισσότερες πληροφορίες για το έργο του Διαμαντή Αξιώτη θα βρείτε στην προσωπική του ιστοσελίδα: http://axiotisd.gr/
•  Για τη σημασία του μήνα Ιούνιου και το έθιμο του Κλήδονα: https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%99%CE%BF%CF%8D%CE%BD%CE%B9%CE%BF%CF%82
• Για τα θρακικά έθιμα επισκεφθείτε την επίσημη ιστοσελίδα του Συλλόγου Θρακιωτών Επαρχίας Νέστου: http://www.syl-thrak-nestos.gr/images_sylogos/ethima/ethima.html
• Ακούστε το τραγούδι "Ο Κλήδονας" από την Αλέκα Μαβίλη και το παραδοσιακό "Τραγούδι του Κλήδονα" από την Κυριακή Σπανού.

Πολιτιστικό Πρόγραμμα: "Με αφορμή μια ταινία: Η παρουσία των Εβραίων στην Ελλάδα"

 

Οι Εβραίοι της Θεσσαλίας

Η Εβραϊκή Κοινότητα της Λάρισας ήταν και εξακολουθεί να είναι η μεγαλύτερη εβραϊκή κοινότητα στη Θεσσαλία και η τρίτη μεγαλύτερη στην Ελλάδα, μετά από αυτές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης.

- Δημιουργήθηκε κατά τη ρωμαϊκή εποχή και έκτοτε διατηρεί μια ζωντανή παρουσία 2.000 περίπου χρόνων στην περιοχή. 

ΜΝΗΜΕΙΟ ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ ΕΒΡΑΙΩΝ ΜΑΡΤΥΡΩΝ ΤΟΥ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑΤΟΣ

-Η Κοινότητα ενισχύθηκε πληθυσμιακά με την άφιξη ομοθρήσκων από την Ισπανία το 1492, ενώ η εγκατάσταση, από τον 15^ο έως τον 19^ο αιώνα, Εβραίων προσφύγων από διάφορα μέρη της Ευρώπης και την Πελοπόννησο, κατέστησαν τη Λάρισα σημαντικό εβραϊκό κέντρο με κοσμοπολίτικο χαρακτήρα, γνωστή με το όνομα Madre de Israel (=μητρόπολη του Ισραήλ).

-Στην πόλη της Λάρισας είχε την έδρα του το Μέγα Ιεροδικείο Θεσσαλίας, το Μπεθ Ντιν, ενώ μέχρι τις αρχές του 20ου αι. λειτουργούσαν 7 Συναγωγές και η πανεπιστημιακή σχολή  «Γιεσιβά».